TY - JOUR TT - SİBERAYLAKLIK NEDENLERİ ÖLÇEĞİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI AU - Genç, Zülfü AU - Tozkoparan, Süleyman Burak PY - 2017 DA - January DO - 10.18069/firatsbed.346435 JF - Firat University Journal of Social Sciences PB - Fırat Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1300-9702 SP - 53 EP - 62 VL - 27 IS - 1 KW - cyberloafing KW - reasons of cyberloafing KW - scaledevelopment KW - reliability KW - validity N2 - Bu çalışmayla, öğrencilerin bilgisayarlaboratuvarında işlenen derslerde siber aylaklık davranışına yönelmenedenlerini belirleyebilmek amacıyla bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçekmaddeleri oluşturulur iken alanyazında bulunan siber aylaklık konusu ile ilgiliyapılan çalışmalar incelenmiş, bunun yanında uzman görüşüne başvurulmuştur.Çalışma kapsamında gerçekleştirilen uygulamalar 2014-2015 Akademik yılındaFırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Mühendislik Fakültesinde öğrenimgörmekte olan öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın 1.uygulamasına 92 kadın 70 erkek toplam 162 öğrenci katılmıştır. 2. uygulamaya ise254’ü erkek, 223’ü kadın toplam 477 öğrenci katılmıştır. 3. aşamada test-tekrartest yöntemi kullanılmış, ölçek iki hafta arayla 24 erkek ve 20 kadın olmaküzere toplam 44 öğrenciye uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS ve AMOSprogramları ile analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerliğini araştırma için KMO veBartlett testi, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış, madde ayırtedicilikleri hesaplanmıştır. Ölçeğin güvenirliğini araştırmak için ise ölçeğiniç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Toplanan veriler ile yapılan analizleregöre, Cronbach’s Alfa güvenirlik katsayısı ölçek için 0.83(>0.70) olarakbulunmuştur. Ölçeğin kararlılığını belirlemek için test-tekrar test yöntemikullanılmış, ölçek iki hafta arayla 20 erkek, 24 kadın toplam 44 öğrenciyeuygulanmıştır. Ölçeğe ilişkin Pearson korelasyon testi sonuçları ve Cronbach’sAlfa güvenirlik katsayıları ölçeğin güvenirlik düzeyinin yeterli olduğunu göstermektedir.Ayrıca, yapılan testler ölçeğin “Güdülenme”, “Yürütücü Kaynaklı Nedenler” ve“Derse İlişkin Tutum” olmak üzere toplam 3 faktörde toplandığını göstermiştir. Sonuçolarak; Siberaylaklık Nedenleri Ölçeği üç faktör altında toplanan, 11 maddedenoluşmuş 5’li Likert tipi bir ölçektir. Analizler ölçeğin, bireylerin siberaylaklık davranışlarının nedenlerini ölçmeye dönük geçerli ve güvenilir biraraç olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma sonunda elde edilen bu sonuçlara göre, SiberaylaklıkNedenleri Ölçeği’nin öğrencilerin bilgisayar laboratuarlarındagerçekleştirdikleri siberaylaklık davranışlarını ve nedenlerini belirlemede,eğitim kurumlarında bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği söylenebilir. CR - Baturay, M. H.,& Toker, S. (2015). An investigation of theimpact of demographics on cyberloafing from an educational settingangle. Computers in Human Behavior, 50, 358-366. CR - Bayram, N. (2010). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş AMOS Uygulamaları. Bursa: Ezgi Kitabevi. CR - Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabi. Ankara: Pegem Yayıncılık. CR - Çepni, S. (2010). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık. CR - Çınar, O., & Karcıoğlu, F. (2015). The Relationship between Cyberloafing and Organizational Citizenship Behavior: A Survey Study in Erzurum/Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 207, 444-453. CR - Ergün, E., &Altun, A. (2012). Öğrenci Gözüyle Siber Aylaklık ve Nedenleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 2(1), 36-53. CR - Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th Edition). London: Sage Publications Ltd. Henle, C. A., Kohut, G., & Booth, R. (2009). Designing electronic use policies to enhance employee perceptions of fairness and to reduce cyberloafing: An empirical test of justice theory. Computers in Human Behavior, 25(4), 902-910. Jia, H. H. (2008). Relationships between the big five personality dimensions and cyberloafing behavior. Unpublished Doctoral Dissertation. Southern Illinois University, Carbondale, IL. CR - Kalaycı, E. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Siberaylaklık Davranışları İle Öz‐Düzenleme Stratejileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara. CR - Kara, A. (2010). Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 9(32), 49-62. Karasar, N. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. CR - Keser, H., Kavuk, M., & Numanoglu, G. (2016). The relationship between Cyber-Loafing and internet addiction. Cypriot Journal of Educational Sciences, 11(1), 37-42. CR - Kurt, M. (2011) “Siber Aylaklık Davranışlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi” Fırat University 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium, September 22-24, Elazığ. CR - Lim, V. K. G. (2002). The IT way of loafing on the job: cyberloafing, neutralizing and organizational justice. Journal of Organizational Behavior, 23(5), 675-694. CR - Lim, V. K. G. (2005). The moderating effect of neutralization technique on organizational justice and cyberloafing. Pacis 2005 Proceedings, 206-219. CR - Lim, V. K. G., & Teo, T. S. H. (2006). Cyberloafing and organizational justice. In M.Anandarajan, T. S. H. Teo & C. A. Simmers (Eds.), The Internet and Workplace Transformation (pp. 241-258). Armonk, NY: M.E. Sharpe. CR - Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2011). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık. Örücü, E.,&Yildiz, H. (2014). İşyerinde Kisisel Internet ve Teknoloji Kullanımı: Sanal Kaytarma/ThePersonal Internet and Technology Usage at the Workplace: Cyberslacking. Ege Akademik Bakis, 14(1), 99-114. CR - Özkalp, E., Aydın, U., & Tekeli, S. (2012). Sapkın Örgütsel Davranışlar ve Çalışma Yaşamında Yeni Bir Olgu: Sanal Kaytarma (Cyberloafing) ve İş İlişkilerine Etkileri. Çimento İşveren Sendikası Dergisi, 26(2), 18-33. Pychyl, T. A. (2001). Cyberslacking and the Procrastination Superhighway. Social Science Computer Review, 19(4), 431-444. CR - Tozkoparan, S. B. (2016). İnternet Bağımlılığı ve Öğrenmeye İlişkin Tutumun Siberaylaklık Davranışlarına Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mevlana Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı. Konya. CR - Tuncer, M., & Yılmaz, Ö. (2013). Development of the Scale of Project Based Virtual Learning Qualifications. Elementary Education Online, 12(1), 109-119. CR - Ugrin, J. C., Pearson, J. M., & Odom, M. D. (2011). Cyber-slacking: self-control, prior behavior and the impact of deterrence measures. Review of Business Information Systems (RBIS), 12(1), 75-88. CR - Ünal, Ö. F., & Tekdemir, S. (2015). Sanal Kaytarma: Bir Kamu Kurumunda Ampirik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2). 95-118. CR - Yaşar, S. (2013). Üniversite Öğrencilerinin Denetim Odağı ve Bilgisayar Laboratuvarına Yönelik Tutumlarının Siberaylaklık Davranışlarına Etkisi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı. Ankara. CR - Yaşar, S., & Yurdugül, H. (2013). The Investigation of Relation Between Cyberloafing Activities and Cyberloafing Behaviors in Higher Education. Procedia-Socialand Behavioral Sciences, 83, 600-604. CR - Yılmaz, F. G. K., Yılmaz, R., Öztürk, H. T., Sezer, B., & Karademir, T. (2015). Cyberloafing as a barrier to the successful integration of information and communication technologies into teaching and learning environments. Computers in Human Behavior, 45, 290-298. UR - https://doi.org/10.18069/firatsbed.346435 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/354335 ER -