TY - JOUR TT - BATI KAVŞAĞINDA ŞİNASİ VE DURUŞU AU - Aydın, Abdulhalim PY - 2017 DA - July DO - 10.18069/firatsbed.346471 JF - Firat University Journal of Social Sciences PB - Fırat Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1300-9702 SP - 17 EP - 26 VL - 27 IS - 2 KW - Westernization KW - Şinasi KW - Tanzimat Movement KW - 18th Century French Writers N2 - Türk toplumunun Batılılaşmaserüveni Osmanlı devletinin Batılı devletler karşısında siyasi, ekonomik,askeri alanlardaki geri kalmışlığı nedeniyle başlar. Hareketin en anlamlı vedüzenli süreci ise 1839’daki Tanzimat fermanıyla gerçekleşir. Tanzimathareketiyle Türk toplumunun Batı’yla olan ilişkileri her alanda olduğu gibisanat ve edebiyat alanında da ivme kazanır. Yeni bir insan ve dünya algısı,yeni bir edebi duyuş ve ifade dönem aydınlarının büyük ilgisini çeker. Döneminönemli aydınlarından Şinasi’nin batılılaşma hareketine olan katkısı önemsenecekkadar büyüktür. O, Batının insan ve dünya algısı üzerinde durarak özellikleXVIII. yüzyıl Fransız aydınlanmacı yazarlarını izlemiş ve bunların rasyonalistdüşünceleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Böylece Tanrı, insan, dünya, yaşam gibitemel konularda yeni bakış ve düşünceler geliştirerek Eski’nin karşı tarafındakonumlanır. Metafizik konularda bile akıl ve mantığını kullanan bir “bu dünyainsanını” salık vermeye çalışır. Gerek şiirlerinde, gerekse makalelerinde yenilikadına, dilde olmasa da, düşünsel bağlamda önemli değişimler yapmıştır. Fransa’dakaldığı yıllarda bir asır önce yaşamış aydınlanmacı yazarlarla ilgilenmesi onunBatılılaşmadan neyi anladığına ve hangi zihinsel programla gittiğine işareteder. Batılılaşmayı toplumsal değişim ve dönüşüm olarak gören Şinasi, kenditarihsel şartları içinde ciddi sayılacak katkılar sağlamıştır. CR - Akıncı, Gündüz, (1966), Batıya Yönelirken Şinasi, DTCF yay. Ank. CR - Akyüz, Kenan, (1986), Batı Tesirinde Türk Şiiri Antolojisi, İnkılap Kitapevi, İst. CR - Akyüz, Kenan, (1990), Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri, İnkılâp Kitapevi, İst., CR - Aydın, Abdulhalim, (2001), “Şinasi’nin Şair Evlenmesi’nde Fransız Etkisi” Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 11, S.1. CR - Aydın, Abdulhalim, (2000), Batılılaşma Döneminde Şinasi ve Fransız Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Cilt: 17 / Sayı: 2. CR - Banarlı, Nihad Sami, (1998), Resimli Türk Edebiyatı Tarihi C.II, MEB. Yay., İst. CR - Ekiz, Osman Nuri, (1985), Şinasi, Kastaş yay., İst. CR - Hizarcı, Suat, (1955), Tanzimat Edebiyatı Antolojisi, Varlık yay., İst. CR - Kanter, M. Fatih, (2001), Şinasi’nin Şiirinde Yeni İnsan Tipi, Türk Kültürü, Ekim. CR - Kaplan Mehmet, (1999), “Şinasi’nin Türk Şiirinde Yaptığı Yenilik”, Türk Edebiyatı Üzerine Araştırmalar, İst. CR - Karabulut, Mustafa, (2016), Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. Yüzyılda Değişim Süreci, Sosyal ve Kültürel Durum, Mecmua Dergisi,S. 16. CR - Karabulut, Mustafa, (2010), Tanzimat Dönemi’nde Osmanlının Yenilşeme Sürecine Bir Bakış, Türk Dünyası Araştırmaları, Sayı: 187, Ağustos, İstanbul. CR - Karal, Enver Ziya, "Tanzimattan Evvel Garplılaşma Hareketleri", Tanzimat I., Maarif Mtb. İst. 1940. CR - Karal, Enver Ziya, (1956), Osmanlı Tarihi, C.VII. TTK Ank. CR - Köprülü, Fuat, (1989), Edebiyat Araştırmaları I., Ötüken, İst. CR - Köprülü, Orhan, (1984), Türk Klasikleri, Dösar yay., İst. CR - Lanson, Gustave, (1936), Histoire de la Littérature Française, Hachette, Paris. CR - Levend, Agah Sırrı, (1934), Edebiyat Tarihi Dersleri-Tanzimat Edebiyatı, Marifet Mtb., İst. CR - Montesquieu, (1963), Kanunların Ruhu Üzerine, C.I., (Çev: Fehmi Baldaş), İst. CR - Okandan, Recai G., (1940), “Amme Hukukumuzda Tanzimat Devri”, Tanzimat I. Maarif Mtb. İst. CR - Okandan, Recai G., Tanzimattan Evvel Garplılaşma Hareketleri", Tanzimat I., Maarif Mtb. İst. 1940. CR - Özcan, Tarık, (2006), Şinasi’nin şiirinde Dil ve Üslup, Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, Ekim. CR - Perin, Cevdet, Tanzimat Edebiyatında Fransız Tesiri, Pulhan Mat. , İst. 1946. CR - Seçmen, Hüseyin, (1972), Şinasi, TDK, yay, Ank. CR - Siyavuşgil, Sabri Esat, (1940), "Tanzimat'ın Fransız Efkârı Umumiyesinde Uyandırdığı Akisler", Tanzimat I., Maarif Mtb. İst. CR - Şinasi, (1960), Makaleler, Külliyat, IV. Baskıya hazırlayan Fevziye Abdullah Tansel, Dün-Bugün yay., Ank. CR - Şinasi, (1960), Müntabahat-ı Eş’ar, Hazırlayan : Süheyl Beken, Dün-Bugün Yay., Ankara. CR - Tanpınar, Ahmet Hamdi, (1997), 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Çağlayan Kitabevi, İst. CR - Ülken, Hilmi Ziya, (1998), Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, Ülken Yay., İst. CR - Vardar, Berke, (1972), Fransız Edebiyatı, Dönem Yay., C.III, İst. CR - Voltaire, (1839), Les Cabales, in Œuvres de Voltaire, P. Pourrat Freres Ed., Paris. CR - Voltaire, (1839), Traité de Philosophie, in Oeuvres de Voltaire, P. Pourrat Freres Ed., Paris. CR - Yahya Kemal, (1990), Edebiyata Dair, İstanbul Fetih Cemiyeti Yay., İst. UR - https://doi.org/10.18069/firatsbed.346471 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/354376 ER -