TY - JOUR TT - Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Erzurum Kuru Tarım Koşullarına Adaptasyonu AU - Kodaz, Selçuk AU - Aydın, Murat AU - Öztürk, Ali PY - 2017 DA - December Y2 - 2017 DO - 10.18016/ksudobil.349256 JF - KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi PB - Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1309-1743 SP - 278 EP - 282 VL - 20 KW - buğday KW - adaptasyon KW - tane verimi KW - çeşit N2 - Erzurumyöresinde buğday tarımını daha verimli kılmak için son yıllarda sayıları artançeşitlerden yöreye uyumlu yüksek verimli olanlarının belirlenmesi ve ekimininyaygınlaştırılması gerekmektedir. Bu çalışma, Atatürk Üniversitesi ZiraatFakültesi Tarımsal Araştırma ve Yayım Merkezi Müdürlüğü 4 numaralı denemealanında 2011-12 ve 2012-13 ürün yıllarında yürütülmüş, 25 ekmeklik buğdayçeşidinin Erzurum kuru tarım koşullarına adaptasyonu araştırılmıştır. Araştırmadaçeşitlerin vejetatif periyot, tane dolum süresi, bitki boyu, m2’dekibaşak sayısı, başaktaki tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, tane verimi, hasatindeksi ve ham protein oranları incelenmiştir. Ürün yıllarının ortalamasınagöre çeşitlerin vejetatif periyodu 12.5-19.0 gün, tane dolum süresi 27.0-36.6gün, bitki boyu 72.9-110 cm, m2’deki başak sayısı 445.8-709.2,başaktaki tane sayısı 21.3-47.4, 1000 tane ağırlığı 37.3-46.4 g, tane verimi339.7-519.2 kg/da, hasat indeksi % 30.6-40.4, ham protein oranı ise %11.80-14.68arasında değişim göstermiştir.İncelenen karakterler yönünden çeşitler arasındaönemli farklar bulunmuştur. En yüksek tane verimine Nacibey (519.2 kg/da)çeşidi sahip olmuş, bu çeşidi Atay 85 (501.1 kg/da) ve Aytın 98 (484.2 kg/da)çeşitleri takip etmiştir. En yüksek ham protein oranı Kırik (%14,68) çeşidindenelde edilmiş, bu çeşidi Aldane (%14.1) ve Tosunbey (%13.4) çeşitleri izlemiştir.Nispeten yüksek tane verimine ve protein oranına sahip Sönmez 2001, Tosunbey veİzgi 2001 çeşitlerinin Erzurum yöresi için ümitvar çeşitler oldukları sonucunavarılmıştır. CR - Akkaya A, Akten Ş 1988. Susuz Koşullarda Yetiştirilen Bazı Kışlık Buğdayların Toplam Verimi, Tane Verimi ve Hasat İndeksi Üzerine Bir Araştırma. Atatürk Üniv. Zraat Fak. Dergisi, 19: 133-144. CR - Anomin 2016. Türkiye İstatistik Kurumu İstatistikleri. CR - Aydoğan S, Soylu S 2017. Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Verim ve Verim Öğeleri ile Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26(1): 24-30. CR - Çağlar Ö, Akten Ş 1994. Bazı Kışlık Ekmeklik Buğday Çeşit ve Hatlarında Verim, Bitki ve Tane Protein İlişkilerinin İncelenmesi. Tarla Bitkileri Kongresi, 25-29 Nisan 1994, İzmir. CR - Çağlar Ö, Öztürk A, Bulut S 2006. Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Erzurum Ovası Koşullarına Adaptasyonu. Atatürk Üniv. Zraat Fak. Dergisi, 37(1): 1-7. CR - Doğan Y, Kendal E 2012. Diyarbakır Koşullarında Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Genotiplerinin Tane Verimi ve Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. YYÜ. Tar. Bil. Derg. 23(3): 199-208. CR - Doğan Y, Kendal E 2013. Diyarbakır Koşullarında Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) Genotiplerinin Tane Verimi ve Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. YYÜ Tarım Bilimleri Dergisi, 23(3): 199-208. CR - Naneli İ, Sakin MA, Kıral AS 2015.Tokat-Kazova Şartlarında Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) ÇeşitlerininVerim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniv. Ziraat Fak. Dergisi, 32(1): 91-103. CR - Özen S, Akman Z 2015. Yozgat Ekolojik Koşullarında Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniv. Ziraat Fak. Dergisi, 10(1):35-43. CR - Öztürk A, Akkaya A 1996. Kışlık Buğday Genotiplerinde Tane Verimi, Verim Unsurları ve Fenolojik Dönemler Üzerine Bir Araştırma. Atatürk Üniv. Zraat Fak. Dergisi, 27: 187-202. CR - Soylu S, Topal A, Sade B, Akgün N 1999. Konya Şartlarında Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Verim ve Verim Öğelerinin Belirlenmesi. S.Ü. Ziraat Fakültesi Derg., 13: 60-73. CR - Tunca ZŞ 2012. Bazı Buğday Çeşitlerinin Adaptasyon Kabiliyeti, Agronomik ve Fizyolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. CR - Wiegand CL, Gebermann AH, Cuellar JA 1981. Devolepment and Yield Of Hard Red Winter Wheats As Affected By Temperature. Crop Sci. 21: 95-101. UR - https://doi.org/10.18016/ksudobil.349256 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/390676 ER -