TY  - JOUR
T1  - ŞİİRLE AKTARILAN TARİHİ BİLGİ; KELÎM-İ KÂŞÂNÎ
TT  - The Historical Knowledge That Transmitted By The Poetry: Kalim Kashani
AU  - Kopuz Çetinkaya, Fatma
PY  - 2017
DA  - December
Y2  - 2017
DO  - 10.32330/nusha.358013
JF  - Nüsha
JO  - Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları
PB  - Orion Kitabevi
WT  - DergiPark
SN  - 1303-0752
SP  - 23
EP  - 34
VL  - 17
IS  - 45
LA  - tr
AB  - İnsanlıktarihinin en vazgeçilmez ve merak uyandıran unsurlarından birisi olan bilgi,muhtelif şekillerle asırlardır kabilelerden medeniyetlere kadar taşınmıştır.Her medeniyet edindiği bilgiye tecrübelerinden hareketle yenilerini eklemiş ve mevcutbilgi birikimi genişlemiştir. Bu çalışmada özellikle tarihi bilgiyi taşıyanögelerden şiire değinilerek Hindistan coğrafyasında Babürlü Şah Cihan dönemindeyaşayan Kelîm-i Kâşânî’nin Divan’ında tarihi bilgilere kaynaklık edenşiirleri dikkate alınmıştır. Şairin, çeşitli başlıklarla kaleme aldığı kasideve mesnevilerinde yaşadığı döneme ışık tuttuğu; birtakım tarihi hadiseler, ŞahCihan’ın nasıl bir yönetici olduğu ve o günkü Hindistan hakkında muhtelif bilgileraktardığı izlenmiştir. Söz konusu eserde sade ve akıcı bir dille kaleme alınan590 gazel, 39 kaside, 24 mesnevi ve çeşitli sayılarda makta, terci-i bend,terkib-i bend ve rubaileri bulunmaktadır. Gazelleri, âşıkane bir içeriğe sahipiken; kasidelerinde peygambere naat ile başlayıp ardından Hindistan padişahıŞah Cihan’a övgüde bulunduğu; Hindistan ve bazı şehirler hakkında bilgiaktardığı; Dekken ve Belh şehirlerinin fethi, Şah Cihan sarayı ve mescidininyapılış tarihi ile ilgili bilgi verildiği; Şehzade Şahnevâz Hân’ın malikânesi,Keşmir, Safapûr, Lahor ve Cihanabâd saltanat kitabelerini konu edinenşiirlerinin olduğu göze çarpmaktadır. Çalışmanın amacı Kelîm-i Kâşânî’nintarihi olay ve şahsiyetleri konu edinen şiirlerini tespit ederek alandaçalışmalar yürüten bilim insanlarına kazandırılmasıdır.
KW  - Şiir
KW  - tarihi bilgi
KW  - Şah Cihan
KW  - Kelîm-i Kâşânî
KW  - Hindistan
N2  - Knowledge which is one of the most indispensableand curious elements of human history, has been moved from tribes until todayfor centuries. Every nation has added its innovations in the light of itsexperience of knowledge and the existing knowledge has expanded. In this study,the poems of Kalim Kashani who lived in the period of Baburlu Shah Jahan inthe geography of India by referring to the poetry from the documents bearinghistorical knowledge, were taken into account in the Diwan. While gazelles havea amatory content, he began with the prophet naat in his odes and then praisedthe Indian sultan Shah Jahan; information about India and some cities; theinformation about the conquest of the towns of Dekken and Belh, the date of theconstruction of the shah Jahan palace and the mosque were given. The objectiveof this study is to determine the poems of Kalim Kashani which are abouthistorical events and personalities and to bring them to the scientists workingon this field
CR  - Kütükoğlu, M. (2011) Tarih Araştırmalarında Usûl. Türk Tarih Kurumu Basımevi: Ankara.
İbrahimî, D. (2002) Kelîm-i Kâşânî (c.XXV, s. 212). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 
Özcan, A. (2010) Şah Cihan (c. XXXVIII, s. 251, 252). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 
Kelîm-i Kâşânî. (1387 hş.) Divân (tsh. Huseyn Pertov-i Beyzâyî). Tahran: İntişârât-i Senâî.
Zahîr-i Faryâbî. (1388 hş.) Divân (tsh. Seyyid Muhsin-i Âsârcûyî). Tahran: İntişârât-i Senâî.
Mes‘ud Sa‘d-i Selmân. (1384) Divân-ı Mes‘ud Sa‘d-i Selmân (tsh. Reşid-i Yâsemî). Tahran: İntişârât-i Negâh.
Kurtuluş, R. (2004) Menûçihrî (c. XXIX, s. 156, 157). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 
Ubeyd-i Zâkânî. (1391 hş.) Külliyât-ı Ubeyd-i Zâkânî (tsh. Pervîz Atabekî). Tahran: İntişârât-i Zevvâr.
Selmân-ı Sâvecî. (1389 hş.) Külliyât-ı Selmân-ı Sâvecî (tsh. Abbas Ali Vefâî). Tahran: İntişârât-i Sohen.
Muhteşem-i Kâşânî. (1386 hş.) Dîvân-ı Mevlânâ Muhteşem-i Kâşânî (tsh. Mihr Ali Gürgânî). Tahran: İntişârât-i Senâî.
Karabey, T. (2011) Tarih Düşürme (c. XXXX, s. 80-82). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi.
UR  - https://doi.org/10.32330/nusha.358013
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/370813
ER  -