TY - JOUR TT - ÖRGÜTSEL GÜVENİN SAĞLAMASINDA SİNİZMİN ETKİSİ: HAVALİMANI GÜVENLİK MEMURLARI ÖRNEĞİ AU - Reyhanoğlu, Metin AU - Yılmaz, Harun PY - 2017 DA - December JF - Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JO - Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi PB - Trakya Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1305-7766 SP - 297 EP - 317 VL - 19 IS - 2 KW - Organizational Trust KW - Organizational Cynicism KW - General Cynicism KW - Aviation Security KW - Security Officer N2 - Havacılık sektöründe emniyet ve güvenlik öncelikli iki konudur. Sıfırhata ve sıfır risk istenme özelliğine sahip havacılık sektöründe, tümoperasyonun sorunsuz bir şekilde tamamlanması, can ve mal güvenliğininsağlanmasından geçmektedir. Operasyonun büyük bir bölümü havalimanlarındagerçekleştirildiğinden, güvenliğin sağlanması havalimanı güvenlik ve korumapersonelinin sorumluluğundadır. Koruma ve güvenlik personelinin performansınınen üst düzeyde olması, havalimanlarında güvenlik hizmetinin aksamamasınısağlayacak önemli öğelerden birisidir. Koruma ve güvenlik personeli performansınınüst düzeyde olması için personelin kurumuna, yöneticilerine ve meslektaşlarınakarşı kuşku duymaması ve onlara güvenmesi gerekmektedir. Çalışanın genelanlamda örgütüne karşı kuşku duyması olarak tanımlanan örgütsel sinizminazaltılmasının yolu, güvenden geçmektedir. Duyulan bu güvene genel ve örgütselsinizm negatif yönde etki edebilir. Bu çalışmanın amacı, havalimanlarında birmeslek olarak icra edilen koruma güvenlik personelinin genel ve örgütselsinizminin örgütsel güvenine etkisini ortaya koymak ve örgütsel sinizminaracılık etkisini ölçmektir. Bu amaçla Türkiye genelindeki 51 hava meydanındaçalışan koruma görevlisine anket uygulanmıştır. 96 cevaplayıcı üzerindenyapılan ölçek sınamaları sonrasında Pearson korelasyon analizinde örgütselsinizm ile genel sinizmle pozitif ve örgütsel güvenle negatif ilişkibulunmuştur. Yapısal eşitlik modeli çerçevesinde örgütsel sinizmin genel sinizmile örgütsel güven arasında aracılık etkisi test edilmiş, genel sinizminörgütsel güvene etkisi anlamlı olmadığından aracılık etkisi bulunamamıştır.Sonuç olarak, genel sinizm, örgütsel sinizm ve güven arasındaki ilişkiyeyönelik model önerisinde bulunulmuştur. CR - Abraham, R. (2000). Organizational cynicism: Bases and consequences, Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 126(3), 269–92. CR - Ağaoğulları, M.A (1989). Eski Yunan’da siyaset felsefesi, Ankara: V Yayınları. CR - Andersson, L.M., & Bateman, T.S. (1997), Cynicism in the workplace: some causes and effects. Journal of Organizational Behavior, 18(5), 449–469. doi: 10.1002/(SICI)1099-1379(199709)18:5 <449::AID-JOB808>3.0.CO;2-O CR - Barney, J.B., & Hansen, M.H. (1994). Trustworthiness as a source of competitive advantage. Strategic Management Journal, 15(Special Issue on Competitive Organizational Behavior), 175-190. doi:10.1002/smj.4250150912 CR - Baron, R.M., & Kenny, D.A. (1986). The moderator mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182. doi: 10.1037/0022-3514.51.6.1173. CR - Bhattacharya, R., Devinney, T.M. & Pilluttla, M.M. (1998). A formal model of trust based on outcomes. Academy of Management Review, 23(3), 459-472. doi: 10.5465/AMR.1998.926621 CR - Brandes, P. (1997). Organizational cynicism: Its nature, antecedents, and conse-quences. Unpublished Doctorate Dissertation, USA: Division of Research and Advanced Studies of the University of Cincinnati. CR - Brenkert, G.G. (1998). Trust, morality and international business. In C. Lane & R. Bachmann (Eds.), Trust Within and Between Organizations (pp. 273–97), USA: Oxford University Press. CR - Bryman, A., & Cramer, D. (2009). Quantitative data Analysis with SPSS 14, 15, & 16 guide for social scientists. New York: Routledge Taylor & Francis Group. CR - Büyüköztürk, Ş. (2009). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (10. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. CR - Chathoth, P.K., Mak, B., Sim, J, Jauhari, V., & Manaktola, K. (2011). Assessing dimensions of organizational trust across cultures: A comparative analysis of U.S. and Indian full service hotels. International Journal of Hospitality Management, 30(2), 233–242. doi: 10.1016/j.ijhm.2010.09.004 CR - Creed, W.E.D. & Miles, R.E. (1996). Trust in organizations. In R.M. Kramer & T.R. Tyler (Eds.), Trust in organizations: Frontiers of theory and research (pp. 16–38). USA: Sage Publications. CR - Cutler, I. 2005. Cynicism from Diogenes to Dilbert. USA: McFarland. CR - Dag, I. (2002). Locus of control scale: Scale development, reliability and validity study. Turkish Journal of Psychology, 17(49), 77-92. CR - Dean, J.W., Brandes, P. & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Acad-emy of Management Review, 23(2), 341-52. doi: 10.5465/AMR.1998.533230 CR - DHMİ (Devlet Hava Meydanları İşletmeleri) Genel Müdürlüğü (2015) 2015-2019 Stratejik Planı, http://www.dhmi.gov.tr/getBinaryFile.aspx?Type=14&dosyaID=1723 (Erişim Tarihi: 29.11.2015) CR - Eaton, J. (2000). A Social motivation approach to organizational cynicism. Un-published Master Thesis, Canada: Graduate Programme in Psychology York University. CR - Erdost, H.E., Karacaoğlu, K., Reyhanoğlu, M. (2007). Örgütsel sinizm kavramı ve ilgili ölçeklerin Türkiye’deki bir firmada test edilmesi. İçinde 15. Ulusal yönetim ve organizasyon kongresi bildiriler kitabı (ss. 514-24), 25-7 Mayıs Sakarya: Sakarya Üniversitesi. CR - Feldman, D.C. (2000). The Dilbert Syndrome: How employee cynicism about inef-fective management is changing the nature of careers in organizations. American Behavioral Scientist, 43(8), 1286-1300. doi: 10.1177/00027640021955865. CR - Fukuyama, F. (2001). Güven: Sosyal erdemler ve refahın yaratılması (2.Baskı), Çev.: Ahmet Buğdaycı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları. CR - Güzeller, C.O. & Kalağan, G. (2008). Örgütsel sinizm ölçeğinin Türkçeye uyarlaması ve çeşitli değişkenler açısından eğitim örgütlerinde incelenmesi. 16. Yönetim ve organizasyon kongresi bildiriler kitabı (ss. 87-94), Antalya: İstanbul Kültür Üniversitesi. CR - Hair, J.F., Jr., Black, W.C., Babin, B.J., Anderson, R.E., & Tatham, R.L. (2006). Multivariate data analysis (6th Ed.), USA: Prentice Hall. CR - Hosmer, L.T. (1995). Trust: The connecting link between organizational theory and philosophical ethics. Academy of Management Review, 20(2), 379-403. doi: 10.2307/258851 CR - James, M.S.L. (2005). Antecedents and consequences of cynicism in organizations: An examination of the potential positive and negative effects on school systems. Unpublished Doctorate Dissertation, USA: The Florida State University. CR - Kanter, D.L. & Mirvis, P.H. (1989). The cynical Americans: Living and working in an age of discontent and disillusion, USA: Jossey-Bass. CR - Kanter, D.L. & Mirvis, P.H. (1991), Cynicism: The new American malaise. Business and Society Review, 91(77), 57-61. Lane, C. (1998). Introduction: Theories and issues in the study of trust. In C. Lane & R. Bachmann (Eds.), Trust Within and Between Organizations (pp. 1–30), USA: Oxford University Press. CR - Lewicki, R.J.; McAllister D.J. & Bies, R.J. (1998). Trust and distrust: New relationship and realities. Academy of Management Review, 23(3), 438–458. doi: 10.5465/AMR.1998.926620 CR - Luhmann, N. (1979). Trust and power: Two works by Niklas Luhmann (translated from the German by H. Davis, J. Raffan & K. Rooney), USA: John Wiley. CR - Mayer, R.C., Davis, J.H. & Schoorman, F.D. (1995). An Integrative model of or-ganizational trust, Academy of Management Review, 20 (3), 709-doi:734.10.5465/AMR.1995.9508080335 CR - McAllister, D. (1995). Affect-and cognition-based trust as foundations for interper-sonal cooperation in organizations. The Academy of Management Journal, 38(1), 24-59. doi: 10.2307/256727 CR - McEvily, B.; Perrone, V., & Zaheer, A. (2003). Trust as an organizing principle. Organizatıon Science, 14 (1), 91-103. doi: 10.1287/orsc.14.1.91.12814 CR - Mino, C.E. (2002). Organizational trust, organizational cynicism and organizational commitment during a change initiative. Unpublished Doctorate Dissertation, USA: Alliant International University, California School of Professional Psychology. CR - Niederhoffer, A. (1967). Behind the shield: The police in urban society. USA: Dou-bleday. CR - Oran, F.Ç., Bilir Güler, S. & Bilir P. (2016). İş motivasyonunun örgütsel bağlılığa olan etkinin incelenmesi: Sultangazi/İstanbul ilköğretim okullarında bir araştırma. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(35), 236-252. CR - Oxford İngilizce Sözlüğü (2017). https://en.oxforddictionaries.com/definition/integrity (Erişim Tarihi: 23.04.2017). CR - Özler, D.E., Atalay, C.G., & Şahin, M.D. (2010). Örgütlerde sinizm güvensizlikle mi bulaşır? Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 47-57. CR - Podsakoff, P.M., & Organ, D.W. (1986). Self-reports in organizational research: Problems and prospects. Journal of Management, 12(4), 531–544. doi: 10.1177/014920638601200408 CR - Podsakoff, P.M., MacKenzie, S.B., Lee, J.Y., Podsakoff, N.P. (2003). Common method bias in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903. doi: 10.1037/0021-9010.88.5.879 CR - Reyhanoğlu, M., & Kıran, E. (2017). The Relationship between external locus of control and organizational cynicism in term of being unionized. In H. Arslan, M. A. Icbay, & M. Ulutas, XII. European conference on social and behavioral sciences abstract book (p. 136), January 25-28, Catania, Sicily, Italy. CR - Rotter, J.B. (1990). Internal vs. external control of reinforcement: A case history of a variable. American Psychologist, 45, 489-493. doi: 10.1037/0003-066X.45.4.489 CR - Rousseau, D.M.; Sitkin, S.B.; Burt R.S. & Camerer, C. (1998). Not so different after all: A cross-discipline view of trust – Introduction to special topic forum. Academy of Man-agement Review, 23(3), 393-404. doi: 10.5465/AMR.1998.926617 Tokgöz, N., & Yılmaz, H. (2008), Örgütsel Sinizm: Eskişehir ve Alanya’daki Otel İşletmelerinde Bir Uygulama, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 238-305. CR - Türköz, T., Polat, M., & Coşar, S. (2013). Çalışanların örgütsel güven ve sinizm algılarının örgütsel bağlılıkları üzerindeki rolü, Yönetim ve Ekonomi, 20(2), 285-302. doi: 10.18657/yecbu.55607 CR - Wanous, J.P., Reichers, A.E. & Austin, J.T. (2000). Cynicism about organizational change-measurement, antecedents, and correlates. Group & Organizational Management, 25(2), 132-53. doi: 10.1177/1059601100252003 UR - http://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed/issue//371347 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/391975 ER -