TY  - JOUR
T1  - Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçeye ve Türkiye’ye uyarlanması ve geçerlilik, güvenirlik analizi
TT  - Adoption of Olweus bully victim questionnaire to Turkish and Turkey and analysis of its validity and reliability
AU  - Tıpırdamaz Sipahi, Hilal
AU  - Karababa, Ali Osman
PY  - 2018
DA  - December
DO  - 10.19161/etd.417268
JF  - Ege Tıp Dergisi
JO  - EJM
PB  - Ege Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 1016-9113
SP  - 222
EP  - 227
VL  - 57
IS  - 4
LA  - tr
AB  - Amaç: Bu çalışmada, Olweusöğrenciler için akran zorbalığı (OÖAZ) anketinin Türkçe formunun geçerlilik vegüvenirliğinin incelenmesi amaçlandı.Gereç ve Yöntem: İlk aşamada anketTürkçeye çevrildi. Araştırmacılar ve çevirmenler tarafından ortak formunoluşturulmasından sonra, form iki ana dili olan bir çevirmen tarafındanİngilizceye çevrildi. Anket geçerlilik çalışması sırasında yüzey ve kapsamgeçerliliği açısından uzman panelinde değerlendirildi ve gerekli görülendeğişiklikler yapıldı. Pilot çalışmanın ardından, anket İzmir ili Bornovailçesi Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı ilköğretim okulları altıncı ve yedincisınıflarını temsil eden 405 öğrenciye uygulandı (%95 G.A., %7.6 prevalans ve%2.5 hata payı). Anketin güvenirliği Cronbach Alfa ve iki yarım test (Split Half) yöntemleriyledeğerlendirildi.Bulgular: Uzman paneli anketinkavramsal yapıyı karşıladığı ve literatüre uygun biçimde akran zorbalığınıntemel alanlarını içerdiği görüşünde birleşti. Geçerlilik ve güvenirlikçalışması 2008 yılı Nisan ayında Bornova’da sekiz ilköğretim okulundaki 6. ve7. sınıflarda gerçekleştirildi. Araştırmaya katılan 405 öğrenciden OÖAZanketini dolduran 400 öğrenci veri tabanına alındı. Anketin tümünün CronbachAlfa değeri .81’di. Tek, çift sıralaması içinde Spearman-Brown iki yarım testgüvenirlik katsayısı .85 olarak bulundu.Sonuç: Çalışmanın bulguları,Olweus öğrenciler için akran zorbalığı anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilikve güvenirliğinin tatmin edici olduğunu göstermektedir. Anket akran zorbalığıaraştırmalarında faydalı bir araç olarak kullanılabilir.
KW  - Akran zorbalığı
KW  - anket
KW  - geçerlilik
KW  - güvenirlik
KW  - okul.
N2  - Aim: In this study it wasaimed to determine the reliability and validity of the Olweus bully victimquestionnaire (OBVQ) in Turkish.Materials andMethods: Inthe first step the questionnaire was translated to Turkish. Afterwards thefinal form of the questionnaire was formed by the researchers and translators.The final form of the questionnaire was translated to English by a translatorwho had two native languages. Content and surface validity was evaluated by aspecialist panel and changes made which are needed. After the pilot survey, thequestionnaire was applied to 405 students which presented İzmir Bornova primaryschools 6 and 7th grade classes (95% CI, 7.6% prevalence, 2.5% error). Thereliability of the questionnaire was evaluated by Cronbach Alpha and split halftests.Results: The panel agreed onthat the questionnaire comprised the content of bullying and its basic aspectsin concordance with the literature. Validity and reliability study wasconducted in the sixth and seventh classes of eight primary schools located inBornova-İzmir in April 2008. Of 405 students, data of 400 who filled thequestionnaire was included in the database. Cronbach Alpha coefficient of thewhole questionnaire was .81. Spearman-Brown split half reliability in odds,even ranks score was .85.Conclusion: These findings showthat the validity and the reliability of Turkish version of OBVQ aresatisfactory. The questionnaire may be used as a useful tool for bullyingresearch.
CR  - Craig WM. The relationship among bullying, victimization, depression, anxiety and aggression in elementary school children. Pers Individ Dif 1998;24(1):23-130.
CR  - Espelage Dl, Swearer SM. Research on school bullying and victimization: What have we learned and where do we go from here? School Psych Rev 2003;32(3):365-83.
CR  - Güvenir T. Okulda akran istismarı. Ankara: Kök Yayıncılık; 2008;51-55.
CR  - Mc Guckin C, Lewis CA. Experiences of school bullying in northern Ireland: Data from the life time and times survey. Adolescence 2006;41(4):313-20.
CR  - Olweus D. Aggression and peer acceptance in adolescent boys: Two short term longitudinal studies of ratings. Child Development 1977;48(4):1301-13.
CR  - Olweus D. Bullying at school. Oxford: United Kingdom, Blackwell Publishing; 2003.
CR  - Pişkin M. Okul zorbalığı, tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 2002;2(5):531-62.
CR  - Tatlılıoğlu K. Okullarda şiddet ve zorbalık: Risk faktörleri, koruma, önleme ve müdahale hizmetleri: Konya örneği, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2016;6(12):209-31.
CR  - Lacey A, Cornell D, Konold T. The relations between teasing and bullying and middle school standardized exam performance. J Earl Adol 2015;37(2):192-221.
CR  - Atik G. Assessment of school bullying in Turkey: A critical review of self-report instruments. Procedia - Social and Behavioral Sciences 2011;15(4):3232-8.
CR  - Alikaşifoglu M, Erginöz E, Ercan O, Uysal O, Kaymak DA, İlter O. Violent behaviour among Turkish high school students and correlates of physical fighting. Eur J Public Health 2004;14(3):173-7.
CR  - Alikaşifoglu M, Erginöz E, Ercan O, Uysal O, Albayrak-Kaymak D. Bullying behaviours and psychosocial health: Results from a cross-sectional survey among high school students in Istanbul, Turkey. Eur J Pediatr 2007;166(4):1253-60.
CR  - Gültekin Z. Akran zorbalığını belirleme ölçeği geliştirme çalışması 2003; Yüksek Lisans tezi.
CR  - Kapçı EG. İlköğretim öğrencilerinin zorbalığa maruz kalma türünün ve sıklığının depresyon, kaygı ve benlik saygısı ile ilişkisi.  Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 2004;37(1):1-13.
CR  - Kepenekci YK, Cinkir S. Bullying among Turkish high school students. Child Abuse Negl 2006;30(3):193-204.
CR  - Pekel N. Akran zorbalığı grupları arasında sosyometrik statü, yalnızlık ve akademik başarı durumlarının incelenmesi 2004; Yüksek Lisans tezi
CR  - Pişkin M. Okullarımızda yaygın bir sorun: Akran zorbalığı. 7. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi Bildiri Özetleri Kitabı; 2003:125-6.
CR  - Yıldırım R. Akran zorbalığı. CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi 2012;10(2):39-51
CR  - Gökkaya F, Sütcü ST. Çocuklar için Zorbalıkla İlgili Bilişler Ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi, Anatolian J Psychiatry 2015;16(Special issue 1):54-63.
UR  - https://doi.org/10.19161/etd.417268
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/461077
ER  -