TY - JOUR T1 - TIRHALA SANCAĞI‟NDAN YUNANİSTAN‟A TERKEDİLEN OSMANLI MİRASI TT - Transferred Ottoman Heritage To Greece From Sanjak Of Trikala AU - Çiftçioğlu, Ferdi PY - 2018 DA - July DO - 10.17067/asm.432162 JF - Asia Minor Studies JO - AMS PB - Serhat KUZUCU WT - DergiPark SN - 2147-1673 SP - 72 EP - 90 VL - 6 IS - 12 LA - tr AB - Balkanlar beş asırdanfazla bir süre Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır. Balkanların fethinin ilkyıllarından itibaren Osmanlı burada sistemli bir iskân politikası yürütmüştür.Fethettiği yerlere Anadolu’nun değişik bölgelerinden getirdiği Türk-Müslümanhalkı yerleştirmiştir. İlk fetihler sonucu gerçekleştirilen iskân politikasıylabölge, kısa sürede Türkleşmiş ve İslamlaşmıştır. Bölgede yaşanan demografikdeğişiklikle beraber yoğun bir imar faaliyeti yürütülmüştür. Mevcut şehirleryeni bir anlayışla imar ve ihya edilirken, yeni şehir ve yerleşim yerleri dekurulmuştur. Türklerin bölgeye iskânı ile birlikte imar faaliyetleri başlamışveçok sayıda han, hamam, medrese, cami ve mescidin inşasıgerçekleştirilmiş, böylelikle Türk-İslam kültür ve medeniyeti bu topraklarayerleşmeye başlamıştır. Osmanlı Devletinin Balkanlardaki fetih, iskân ve imarıbelirli plan çerçevesinde yürütülmüştür. 1361 yılında Dimetoka’nın alınmasıylaOsmanlı egemenliği Yunanistan’da kurulmaya başlanmıştır. XIV. yüzyılınsonlarına doğru Dimetoka’nın fethine müteakip, Yunanistan’ın orta kısmı olanTesalya Bölgesi Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.Burada idari birim olarakTırhala Sancağı kurulmuş ve sancak yaklaşık beş asır Osmanlı idaritaksimatındaki yerini korumuştur. 1881 yılında imzalanan İstanbulAntlaşması’yla Yunanistan’a devredilen sancak, bünyesindeki birçok Osmanlımimari eser ve emlakını da Yunanistan’a terk etmiştir. Bu çalışma, vakıfkayıtlarını esas alarak, sancaktan Yunanistan’a terk edilen Osmanlı mirasınıortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda Tırhala Sancağı kazalarındanYunanistan’a terk edilen vakıf ve onlara bağlı emlakın çeşidi ve sayısıverilmiştir. KW - Balkanlar KW - Yunanistan KW - Tesalya KW - Tırhala Sancağı KW - Devredilen Miras N2 - The Balkansremained under Ottoman domination for more than five centuries. From the firstyears of the Balkans' conquest, the Ottoman government carried out a systematicsettlement policy here. The government settled the Turkish-Muslim people,brought from different parts of Anatolia to the conquered territories. Theregion was Turkified and Islamized in a short time with the settlement policyrealized after the first conquests. Along with the demographic changeexperienced an extensive zoning activity was carried out in the region. Newcities and settlements were established while the existing cities were beingbuilt with a new understanding. The settlement activities started with thesettlement of the Turks to the region and many inns, hammams, madrasahs,mosques and masjids were built. Thus, Turkish-Islamic culture and civilizationbegan to settle in these lands. The conquest, the settlement and the zoning ofthe Ottoman State in the Balkans were carried out in a specific plan. TheOttoman domination began to be established in Greece with the conquest ofDimetoka in 1361. Towards the end of the XIV century, following the conquest ofDimetoka, the central part of Greece, the Tesalia region, became Ottomandominated. Trikala Sanjak was established here as an administrative unit andthe sanjak remained under Ottoman dominance for about five centuries. Thesanjak, which was transferred to Greece by the Istanbul Treaty signed in 1881,left many Ottoman architectural works in Greece. This study aims to reveal thelegacy of the Ottoman abandoned in Greece, based on the foundation records. Consequently,the number and type of immovable properties that were left to Greece fromTrikala Sanjak were given. CR - Arşiv Belgesi BOA.EV.d.25155. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi Evkaf Defterleri)SalnamelerYanya Vilayet Salnamesi, Def’a: 4, (H.1266-M.1850).Tetkik EserlerAkyay, Bülent (2001), Tesalya Meselesi (1881), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dünyası Araştırmaları Anabilim Dalı Türk Tarihi Bilim Dalı yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.Ayverdi, Ekrem Hakkı (2000) Avrupa’da Osmanlı Mimari Eserleri, c.4, İstanbul.Bıçakcı, İsmail (2003), Yunanistan’da Türk Mimari Eserleri, İstanbul.Çam, Nusret (2000), Yunanistan’daki Türk Eserleri, Ankara.Çelebi, Evliya (2011), Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Haz. Seyit Ali Kahraman, 8. Kitap, 1. Cilt, İstanbul.Değerli, Ayşe (2016) Turahanzade Ömer Ve Oğlu Hasan Bey’in Tırhala Sancağındaki Vakıfları (1484-1881), Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Denizli.Delilbaşı Melek-Arıkan Muzaffer (2001), Hicrî 859 Tarihli Suret-i Defter-i Sancak-ı Tırhala I, Ankara.Eyice, Semavi (1955), Yunanistan’da Türk Mimari Eserleri, Türkiyat Mecmuası, Cilt:12.Gökaçtı, Mehmet Ali (2001), Geographika: Yeniden Keşfedilen Yunanistan, İstanbul. Hacısalihoğlu, Mehmet (2013), Yunanistan, TDVİA,Cilt: 43.Halaçoğlu, Yusuf (1974), Tesalya Yenişehiri ve Türk Eserleri Hakkında Bir Araştırma, GDAAD, Sayı:2-3.İnalcık, Halil (2005), Türkler ve Balkanlar, BALTAM Türklük Bilgisi 3, Prizren.Jorga, Nicolae (2009), Osmanlı İmparatorluğu Tarihi I, çev. Nilüfer Epçeli, İstanbul.Kayapınar, Levent (2004), Osmanlı Uç Beyi Evrenos Bey Ailesinin Menşei, Yunanistan Coğrafyasındaki Faaliyetleri ve Eserleri, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, cilt 2004/1, sayı 8.Kiel, Machiel (2011), “Tesalya”, TDVİA, cilt: 40.Kiel, Machiel (2012), “Tırhala”, TDVİA, Cilt: 41.Konuk, Neval (2010), Yunanistan’da Osmanlı Mimarisi, Stratejik Araştırmalar Merkezi, Ankara.Koyuncu, Aşkın (2006), Bulgaristan’da Osmanlı Maddi Kültür Mirasının Tasfiyesi (1878-1908), Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), Cilt: 20, Sayı:20, Ankara.Lowry, Heath W. (2012), Madalyonun Diğer Yüzü, Yunanistan’da Osmanlı Camileri ve Türbeleri: İhmal Edilen, Dönüştürülen, Yeniden Dönüştürülen ve Restore Edilen, Balkanlarda Osmanlı Vakıfları ve Eserleri Uluslararası Sempozyumu.Pitcher, Donald Edgar (2001), Osmanlı İmparatorluğu’nun Tarihsel Coğrafyası, Çev. Bahar Tırnakçı, İstanbul.Sami, Şemseddin (1306) “Çatalca”, Kâmûs’l Â’lâm, Cilt: 3, Mihran matbaası, İstanbul.Sami, Şemseddin (1306), “Ermiye”, Kâmûs’l Â’lâm, Cilt: 2, Mihran Matbaası, İstanbul.Serbestoğlu, İbrahim (2014), Yunanistan’a Geçiş Sürecinde Tesalya Müslümanlarının Durumu, Belleten, Cilt: LXXXVIII, Sayı: 283, Ankara.Ünal, Mehmet Ali (2015), Evliya Çelebi’ye Göre Tırhala’da Osman Şah’a Ait Eserler, I. Uluslararası Sosyal Bilimler Araştırmaları Kongresi, Saraybosna.Yeralimpos, Alexandra (1996), Tanzimat Döneminde Kuzey Yunanistan’da Şehircilik ve Modernleşme (1839’dan 19. yüzyıl sonuna), Modernleşme Sürecinde Osmanlı Kentleri, ed. Paul Dumont-François Georgeon, Çev. Ali Berktay, İstanbul.İnternet Bağlantılarıhttp://www.visitgreece.gr/en/main_cities/volos Erişim Tarihi: 02.05.2016. UR - https://doi.org/10.17067/asm.432162 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/522144 ER -