TY  - JOUR
T1  - ÖZEL EĞİTİM ALANINDA ÇALIŞAN PERSONELİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNE ETKİDE BULUNAN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
TT  - Investigation the Effects of The Burnout Levels of Personnel Working in Special Education Institutions
AU  - Işıkhan, Vedat
AU  - Işıkhan, Vedat
PY  - 2017
DA  - May
JF  - Toplum ve Sosyal Hizmet
PB  - Hacettepe Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2147-3374
SP  - 7
EP  - 26
VL  - 28
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Özeleğitim, birçok sorunun bir arada yaşandığı bir alandır. Özel eğitim personeli,mesleki sorumluluklarının, zihinsel engelli çocukların ve ailelerinin özelliklerindenkaynaklanan birçok problemle karşı karşıyadır. Yaşanan ve çözülemeyen birçoksorun personelde; strese, tatminsizliğe, psikolojik ve fiziksel sorunlara, verimliliktedüşüşe, işten ayrılmalara ve tükenmişliğe neden olabilmektedir. Bu araştırma,özel eğitim alanında çalışan personelin tükenmişlik düzeylerine etkide bulunanfaktörleri incelemeyi amaçlamaktadır.Araştırmaya,Ankara’da Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 9 özel eğitim merkezlerinde çalışantoplam 233 personel katılmıştır. Oransız küme örnekleme ile seçilen bu personelaraştırma nüfusunu oluşturmaktadır.Kişisel Bilgi Formu ile personelindemografik ve çalışma hayatına ait özellikleriayrıca Maslach Tükenmişlik Ölçeğiile personelin tükenmişlik düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. AnalizlerSosyal Bilimler için İstatistik Paketi program (SPSS) versiyonu 22.0 ileyapılmıştır.PersonelMTÖ’nün üç alt ölçeği olan duygusal tükenmeden 1.41, duyarsızlaşmadan 0.94 puanve düşük kişisel başarı hissinden 2.69 puan almıştır. Personelin ortalamatükenmişlik düzeyine sahip olduğu saptanmıştır. Bu üç alt ölçek ile özel eğitimalanında çalışmayı isteyerek seçme, şu an yerine getirdiği mesleğin kendisineuygun olduğunu düşünme, emekli oluncaya kadar bu alanda çalışmayı düşünme ve çalışılançocukların sahip olduğu engel türünün kendilerini zorlama durumları arasındaistatistiksel düzeyde anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p <0.05).Araştırma özel eğitim alanında tükenmişliktenkaçınmanın neredeyse imkansız olduğunu göstermiştir. Personel, psikolojik,sosyal, ekonomik ve sağlık açısından birçok sorunla karşı karşıyadır. Personelinaldığı ücretin artırılarak finans sorunlarının çözülmesi, boş zamanları ve hizmetiçi eğitimlerin artırılması, personelin güçlendirilmesi ve desteklenmesipersoneli tükenmişlikten koruyabilecek etkili stratejiler olarak dikkatçekmiştir.
KW  - Özel eğitim personeli
KW  - tükenmişlik
KW  - endüstriyel sosyal hizmet
KW  - zihinsel engelli çocuk
KW  - özel eğitim
N2  - Specialeducation is an area that is experiencing many problems. Special educationpersonnel are confronted with problems due totheir professionalresponsibilities and characteristics of children with mental disabilities and theirfamilies. Many problems which have been experienced and remain unsolved mightcause stress, dissatisfaction, psychological and physical problems, lack ofproductivity, job leaves and burnout in personnel. This research aims toexamine variables effecting the burnout level of the personnel.Atotal of 233 personnel working in 9 private special education centersaffiliated to the Ministry of National Education participated in the researchin Ankara. The sampling personnel of the researchwas selected by unproportionalcluster method.PersonalInformationFormpreparedbytheresearcherwas used to determine thedemographic and working characteristicsof personnel. Moreover, MaslachBurnoutInventorywas used to measure theburnout level of the personnel. The analyseswere conducted using the StatisticalPackage for Social Sciences (SPSS) program version 22.0. Personnelwere scored 1.41 from the emotional exhaustion, 0.94 from thedepersonalization, and 2.69 from the lack of personal accomplishment on thethree subscales of MBI. It was determined that personnel have an averageburnoutlevel.A statistically significant difference was found between these three subscalesand voluntarily choosing to work in the field of special education, thinkingthat their current job is suitable for them, thinking about working in thefield of special education until retirement and how much the kind of disabilitychallenges them (p<0.05).The research has shown that it is almost impossible toavoid burnout in the field of special education. Personnel are confronted withmany problems in terms of psychological, social, economic and health.It is suggestedthat solving financial problems by increasing the salaries, increasing leisuretime and in-service training, strengthening and supporting staff are effectivestrategies to protect staff from burnout.
CR  - Akçamete, G., Kaner, S., ve Sucuoğlu, B. (1998). Engelli ve engelli olmayan çocuklarla çalışan öğretmenlerin tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi,VI. Ergonomi Kongresi, Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
CR  - Akçamete, G., Kaner S. ve Sucuoğlu, B. (2001). Öğretmenlerde tükenmişlik, iş doyumu ve kişilik, Ankara: Nobel Yayınevi.
CR  - Aksoy,Ş.U. (2007).Eskişehir iliözel eğitimkurumlarındaçalışan öğretmenlerin tükenmişlikdüzeylerinindeğerlendirilmesi. (YayımlanmamışYüksekLisansTezi). Eskişehir:OsmangaziÜniversitesiSağlıkBilimleriEnstitüsü.
CR  - Astrom, S., ve Diğerleri. (1991). Staff burnout in dementia care relations to empaty and attitudes.International Journal of Studies. 28(1), 155-159.
CR  - Banks, S.R., ve Necco, E.G. (1990). The effects of special education category and type of training on burnout in special education teachers. Teacher Education and Special Education, 13, 198-191.
CR  - Barling, J., ve Macintyre, T.A (1993). Daily work role stressors, mood and emotional exhaustion. Work and Stress. 17(4), 21-28.
CR  - Başaran,B.I. (1999). Zihinsel,görmeveişitmeözürlüçocuklaraeğitimverenözel eğitimkurumlarında çalışanöğretmenlerinkişiliközelliklerininbelirlenmesive karşılaştırılması.(Yayınlanmamış Doktora Tezi).İzmir:DokuzEylülÜniversitesi.
CR  - BillingsleyBS.(1995). Improvingtheretentionofspecialeducationteachers;FinalReport.RTI Project 5168:ResearchTriangle Inst. NC.NT.
CR  - Çam,M.O. (1991).Hemşirelerdetükenmişlik(burnout) sendromunun araştırılması, (YayınlanmamışDoktora Tezi),Ege ÜniversitesiSağlıkBilimleri Enstitüsü,İzmir.
CR  - Çokluk,Ö.(1999). Zihinsel veişitmeengellilerokullarındagörevyapanyöneticive öğretmenlerdetükenmişliğinkestirilmesi, (YayınlanmamışYüksek Lisans Tezi), AnkaraÜniversitesiSosyalBilimlerEnstitüsü,Ankara.
CR  - Coyle, D., Edwards D., Hannigan, B. Fothergill, A., Burnard, P. (2005). A systematic review of stress among health social workers. International Social Work. 11(48), 201-211.
CR  - Eker, A., Taylan, B., Sapancalı, F. (1993). Meslekten yılgınlığın psikososyal temellerinin ergonomik açıdan değerlendirilmesi. 4. Ergonomi Kongresi. İzmir, MPM Yayınları: 509, 115-122.
CR  - Ergin,C.(1992).Doktorvehemşirelerdetükenmişlikve MaslachTükenmişlikÖlçeğinin uyarlanması. VII.UlusalPsikolojiKongresiBilimselÇalışmaları. Ankara:Türk PsikologlarDerneğiYayını,143-154.
CR  - Felton, J.S. (1998). Burnout as a clinical entity-its importance in health care workers. Occupational Med. (Oxf), 48 (4), 237-50.
CR  - Freudenberger, H.J. (1974). Staff burnout. Journal of Social Issues. 30, 159-165.
CR  - Freudenberger, H.J. (1989) Burnout: Past, present, and future concerns. Professional Burnout in Medicine and the Helping Professions (Editors: D.T. Wessells, Jr. Austin., H. Kutscher, Haworth Press, 1-9.
CR  - Gillespie, D.F. (2000). Organizational structure and performance, 155-168 içinde the Handbook on Social Welfare Administration. Rina, Patti (Editor), Newbury Park: Sage Publications, Inc.
CR  - Işıkhan, V. (2002). Yardım edici mesleklerde tükenmişlik sendromu. Sosyal Hizmetler Dergisi. 2(13), 14-22.
CR  - Kalliath, T.J., Gillespie, D.F., Driscoll, M.P.O., ve Bluedorn, A.C. (2000). A test of the Maslach Burnout Inventory in three samples of healthcare professionals. Work and Stress. 14 (1), 35-50.
CR  - Karahan, S. (2008). Özel eğitim okullarında çalışan eğitimcilerin öz yeterlik algılarının ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul. MarmaraÜniversitesiEğitimBilimleriEnstitüsü.
CR  - Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi.Nobel Yayınları, Ankara.
CR  - Karasu, T. ve Mutlu, Y. (2014). Öğretmenlerin perspektifinden özel eğitimde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri: Muş il örneği. Muş Alparslan Üniversites Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 44-66.
CR  - Lenhart, C.R. (1980). Faculty burnout and some reasons why. Nursing Outlook. July, 54-59.
CR  - Lo, W.T. (2005). Task-Centered groupwork: Reflections on practice. International Social Work.1 (48), 455-465.
CR  - Maslach, C. (1982).Burnout: The Cost of Caring. New Jersey, Prentice Hall., 32-39.
CR  - Mong, P.K., ve Tam, S.K (2005). Job stress perceived inequity and burnout among school social workers in Hong Kong. International Social Work. 1 (48), 467-483.
CR  - Oruç, S. (2007).ÖzelEğitimalanındaçalışanöğretmenlerintükenmişlik düzeylerininbazı değişkenleraçısındanincelenmesi (AdanaIli Örneği), (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Adana.
CR  - Özmen, H. (2001). Görme engelliler okullarında görev yapan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri. (Yayınlanmamış YüksekLisansTezi).Ankara:Gazi ÜniversitesiEğitimBilimleriEnstitüsü.
CR  - Sucuoğlu, B.veKuloğlu,N.(1996).Özürlüçocuklarlaçalışanöğretmenlerde tükenmişliğindeğerlendirilmesi.TürkPsikoloji Dergisi,10(36),44-60.
CR  - Vızlı, C. (2005).Görme engelliler ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlere normal ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması üsküdar ilçesi örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
CR  - Yiğit, A. (2007). Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin iş doyumu, tükenmişlikveruhsağlıkdüzeylerinin çeşitlideğişkenleraçısından incelenmesi. (YayımlanmamışYüksekLisansTezi).NiğdeÜniversitesi SosyalBilimler Enstitüsü.
CR  - Zabel,M.K.,Dettmer,P.A.veZabel,R.H.(1984). Factorofemotional exhaustion, depersonallizationandsenseof accomplishmentamongteacherof the giflet,Giflet-ChildQuarterly,28(2),65-69.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsh/article/448564
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/515046
ER  -