TY - JOUR T1 - İlk Türk Devletleri Konularının Öğretimine Uygun Alternatif Etkinlik Önerisi: Kavram Bulmacaları TT - An Alternative Activity Proposal for Teaching of the Subject of First Turkish States: Concept Puzzles AU - Tokcan, Halil AU - Özdemir, Soner Mehmet PY - 2018 DA - June JF - Turkish Journal of Primary Education JO - TUJPED PB - Soner Mehmet ÖZDEMİR WT - DergiPark SN - 2602-3873 SP - 19 EP - 32 VL - 3 IS - 1 LA - tr AB - Bu çalışmanın amacı; özelliklesosyal bilgiler öğretmenleri ile öğretmen adaylarının kullanımına uygun ilkTürk devletleri konularının öğretimine yönelik alternatif bir etkinlik olarakkavram bulmacaları geliştirmektir. Çalışmada bu amaçla araştırmacı tarafındanüç adet kavram bulmacası hazırlanmıştır. Bunlardan iki tanesi çengel bir tanesiise kelime avı bulmacasıdır. Çengel bulmalardan birisi İlk Türk devletleriningenel özellikleri ile ilgiliyken diğeri ise ilk Türk devleri kültür veuygarlığına yönelik hazırlanmıştır. Kelime avı bulmaca ise şifreli hazırlanmışolup. Tüm soruların cevapları bulunduğunda cevaplar haricinde kelimeler birşifre oluşturmaktadır. Eğitimde bulmaca kullanımının birçok faydası olmasınarağmen, Türkiye’de eğitimde bulmaca kullanımıkonusunda araştırmalar oldukça az sayıdadır. Özellikle ilköğretimkademesi kavram öğretimine temel teşkil ettiğinden sosyal bilgilere aitkavramların ilköğretim kademesinde önemle ele alınması gerekir. Kavram öğretimiyeniden hazırlanan sosyal bilgiler programlarının vizyonlarından birinioluşturmakta ve programın genel hedeflerinde de üzerinde önemle durulmaktadır.Yenilenen sosyal bilgiler programında 3 temel boyut kavram, beceri ve değeröğretimidir. Bu bakımdan programda belirlenen kavramların kazanılması çokönemlidir. Bu çalışmanın ayrıca eğitimde kavrambulmacası kullanmayı tasarlayan araştırmacılara da kaynaklık etmesidüşünülmüştür. KW - Kavram bulmaca KW - Türk dünyası KW - sosyal bilgiler dersi N2 - The purpose of this study is to develop conceptual puzzles as analternative activity for the teaching of the subjects of the first Turkishstates which are suitable for the use of social studies teachers and teachercandidates. Three conceptpuzzles were prepared by the researchers for this purpose. Two of them are crosswordand one is a word hunt puzzle. One of the crosswords was related to the generalcharacteristics of the first Turkish states whereas the other was prepared forthe culture and adaptation of the first Turkish states. The word hunt puzzle isencrypted and prepared. When answers of all the questions are found, the wordsgenerate a password except for the answers. Despite the many benefits of usingpuzzles in education, research on the use of puzzles in education in Turkey is quitescarce. Since the elementary education level is the basis for the teaching ofconcepts in particular, it is necessary to consider the concepts of social studiesin the primary education stage. Concept teaching constitutes one of the visionsof the re-developed social studies programs and emphasis is placed on theoverall goals of the program. The three basic dimensions in the renewed socialstudies program are concept, skill and value teaching. In this respect, it isvery important to acquire the determined concepts in the curriculum. This studywas thought to be a source for researchers who are considering using conceptpuzzles in education. CR - Alkış, S. (2008). Sosyal bilgiler programı “insanlar, yerler ve çevreler” öğrenme alanıyla ilgili kavram bulmacaları. Milli Eğitim Dergisi, Sayı 180, 68-79. CR - Alkış, S. (2014). Sosyal bilgilerde kavram öğretimi. . M. Safran (Ed.), Sosyal Bilgiler Öğretimi içinde 69-92), Ankara: Pegem Akademi. CR - Altıntaş Eren G. (1998). İlköğretim okullarının 4. sınıf fen bilgisi öğretiminde araç-gereç (deney yaprakları) ve bulmaca tekniğinin öğrencilerin akademik başarısına katkısı. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli. CR - Aslan, S. (2012). 8.sınıf t.c. inkılap tarihi ve atatürkcülük dersi kavramlarının öğretiminde bulmacaların öğrenci başarısına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur. CR - Aslan, S. (2012). 8.sınıf t.c. inkılap tarihi ve atatürkcülük dersi kavramlarının öğretiminde bulmacaların öğrenci başarısına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur. CR - Aydemir, E. (2012). Çevrimiçi Bulmaca Kullanımının Öğrencilerin Akademik Başarısına Ve Öğrenmenin Kalıcılığına Etkisi. . Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ. CR - Bakla, A. ve Sarıçoban, A. (2015). Interactive Puzzles in Vocabulary Instruction: Teachers and Learners as Designers. Journal of Graduate School of Social Sciences, 19(1), 129-143. CR - Gürdal, A., Öztuna, A. ve Önen, F. (2015). Oluşturmacı Yaklaşımda Kullanılan Yöntem ve Teknikler. Çevrim-içi: http://www.f2e2-ogretmen.com/in-service/SeminerİCalistaylar/Yontemİteknikleri.pdf Erişim tarihi: 09 Ocak 2016. CR - Kaymakçı, S. (2012). Sosyal Bilgiler Dersinde Bulmaca Kullanıyorum. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi (ATED), 2(2), 86-99. CR - Kızıl, Ö. (2015). Sosyal bilgiler 6. sınıf “ülkemizin kaynakları” ünitesinin kavram bulmacası etkinlikleri yoluyla öğretiminin akademik başarı üzerindeki etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya. CR - Korkmaz, H.(2004),Fen ve Teknoloji Eğitiminde Alternatif Değerlendirme Yaklasımları, Ankara, Yeryüzü Yayınevi. CR - MEB (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686-SOSYAL%20B%C4%B0LG%C4%B0LER%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%20.pdf adresinden 10 Şubat 2018 tarihinde alınmıştır. CR - Namlı, ş. (2016). Sudoku, futoshiki ve kakuro bulmacalarının 8. sınıf öğrencilerinin denklemler ve eşitsizlikler konusundaki başarılarına etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya. CR - Saxena, A., Nesbitt, R., Pahwa, P., & Mills, S. (2009). Crossword puzzles: active learning in undergraduate pathology and medical education. Archives of pathology & laboratory medicine, 133(9), 1457-1462. CR - Shah, S., Lynch, L. M., & Macias-Moriarity, L. Z. (2010). Crossword puzzles as a tool to enhance learning about anti-ulcer agents. American journal of pharmaceutical education, 74(7), 117. CR - Songur, A. (2006). Harfli ifadeler ve denklemler konusunun oyun ve bulmacalarla öğrenilmesinin öğrencilerin matematik başarı düzeylerine etkisi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. CR - Taşlı, İ. (2005). 4.-7. Sınıf Sosyal Bilgiler Programı Üniteleri İle İlgili Kavram Bulmacaları Örnekleri. Milli Eğitim, 166. CR - Tikbaş, F. (2011). Kültür, eğitim ve kültür ekonomisi kapsamında bulmacaların işlevleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. CR - Tokcan, H. (2015). Sosyal bilgilerde kavram öğretimi. Ankara: Pegem Akademi. CR - Tokcan, H. (2017). Sosyal Bilgilerde Bir Etkinlik Türü Olarak Kavram Bulmacaları. R. Turan&H.Akdağ (Ed.), Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar III içinde (58-93), Ankara: Pegem Akademi. CR - Tosun, C. ve Doğan, R. (2005). İlköğretim 6., 7. Ve 8. Sınıflar için din kültürü ve ahlak bilgisi ğretiminde kavram haritaları. Ankara: Öğreti Yayınları. CR - Ülgen, G. (2004), Kavram Geliştirme Kuramlar ve Uygulamalar (4. Basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. CR - Web1: http://www.tdk.gov.tr/ UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/tujped/article/451062 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/531726 ER -