TY  - JOUR
T1  - Cumhuriyet Döneminde Laik-Ulusçuluk Düşüncesinin Oluşumunda Şeyh Sait Ve Menemen Ayaklanmaları
TT  - The Role of Sheikh Said and Menemen Rebellions in Formation of Secular-Nationalist Thought During Republican Period
AU  - Alaca, Eray
PY  - 2018
DA  - December
Y2  - 2018
DO  - 10.26466/opus.460821
JF  - OPUS International Journal of Society Researches
JO  - opus
PB  - İdeal Kent Yayınları
WT  - DergiPark
SN  - 2528-9527
SP  - 1191
EP  - 1211
VL  - 9
IS  - 16
LA  - tr
AB  - I. Dünya Savaşı sonunda çok ulusluimparatorluklar tarih sahnesinden çekilmiş ve ulus-devletler tarih sahnesindeyer almaya başlamıştır. Ulus-devletlerin kurulduğu 1920’li ve 1930’lu yıllar,başta Avrupa olmak üzere imparatorlukların sona erdiği ve cumhuriyetyönetimlerinin kurulduğu yıllar olmuştur. Bu devletler ulusçu bir anlayışlainşa edilirken, aynı zamanda laik/seküler bir anlayışı benimsemişlerdir. Aynıdurum Türkiye Cumhuriyeti içinde geçerli olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu’ndankalan Anadolu toprakları üzerinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti farklı etnik,dini ve mezhebi grupları bir arada tutma ve ortak bir paydada birleştirerekulus oluşturma gayreti içerisine girmiştir. Ancak dönemin sosyolojik yapısıbunun gerçekleşmesini engellemiştir. 1923 yılında kurulduğunda toplumdakifarklılıkları kültürel bir zenginlik olarak gören Türkiye Cumhuriyeti’nde, 1925yılında gerçekleşen “Şeyh Sait Ayaklanması” sonrasında dinci/irticai gruplarlamücadelede laiklik daha da önem kazanırken,diğer etnik kimliklere karşı da Türk kimliği öne çıkarılmıştır. Bu durum1930 yılında gerçekleşen “Menemen Ayaklanması” sonrasında daha da artmış, laik-ulusçu bir anlayış “Türk TarihTezi” ve “Güneş–Dil Teorisi” ilesomutlaşmıştır.
KW  - Laiklik
KW  - Menemen Ayaklanması
KW  - Şeyh Sait Ayaklanması
KW  - Ulusçuluk
N2  - At the end of World War I, multinational empireswere withdrawn from the stage of history and the nation-states began to takepart in the history scene. The 1920s and 1930s, when the nation-states wereestablished, were the years when the empires', especially in Europe, ended andthe republics were established. While these states were built with anationalist understanding, they also adopted a secular understanding. The samehas been the case in the Republic of Turkey. Founded on Anatolian landsremaining from the Ottoman Empire, Republic of Turkey entered different ethnic,religious and sectarian groups into a cohesive nation-building effort combiningin a common denominator. However, the sociological structure of the periodprevented this from happening. When Founded in 1923, the republic of Turkey sawas a cultural richness the differences in society. While secularism became moreimportant in the struggle against religious groups following the Sheikh SaidRebellion in 1925, Turkish identity was raised against other ethnic identities.This situation was increased after the Menemen Rebellion in 1930, and theconception of secular nationalism was concretized by “The Turkish HistoryThesis” and “The Sun Language Theory”.
CR  - Akşin, S. (2013). Kısa Türkiye tarihi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
CR  - Akyol, T. (2014). Bilinmeyen Lozan. İstanbul: Doğan Egmont Yayıncılık ve Yapımcılık Tic. A.Ş.
CR  - Althusser, L. (2014). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. Çev. Alp Tümertekin. İstanbul: İthaki Yayınları.
CR  - Armaoğlu, F. (2012). 20. Yüzyıl siyasi tarihi. İstanbul: Alkım Yayınevi.
CR  - Aysal, N.(2009). Yönetsel Alanda Değişimler ve Devrim Hareketlerine Karşı Gerici Tepkiler “Serbest Cumhuriyet Fırkası – Menemen Olayı”. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi. 44, 581-625.
CR  - Copeaux, E. (2017). Türk kimlik söyleminin topografyası ve kronografisi. Ali Berktay, Hamdi Can Tuncer (Yay. Haz.), Tarih Eğitimi ve Tarihte "Öteki" Sorunu: 2.Uluslararası Tarih Kongresi 8-10 Haziran 1995 İstanbul(s. 70-84). İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
CR  - Durgun, Ş. (2014). Ulus inşâsı ve milliyetçilik. Ankara: A Kitap.
CR  - Ekinci N.(2002). Çok partili düzene geçişte ikinci durak: Serbest cumhuriyet fırkası olayı ve dönem basını. Türkler Ansiklopedisi için-de (c.16, ss.562-568) Ankara: Yeni Türkiye Yayınları
CR  - Epözdemir, Ş. (2005). 1514 Amasya antlaşması Kürt-Osmanlı ittifakı ve Mevlana İdrisî Bitlisî. İstanbul: Peri Yayınları.
CR  - Evsile, M.(2013). Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetinin Kürt Politikası. History Studies, 5(3), 59-66.
CR  - Galanti, A. (2000). Vatandaş Türkçe konuş!. Ankara: Kebikeç Yayınları.
CR  - Goloğlu, M. (2011). Türkiye cumhuriyeti tarihi- 1 devrimler ve tepkileri (1924-1930). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
CR  - Güvenç, B.(1996). Türk Kimliği. İstanbul: Remzi Kitabevi.
CR  - Hocaoğlu, D. (1995). Laisizm’den milli sekülerizm’e. Ankara: Selçuk Yayınları.
CR  - İnalcık, H. (2014). Türklük Müslümanlık ve Osmanlı mirası. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
CR  - Karpat, K. (2010). Türk demokrasi tarihi. İstanbul: Timaş Yayınları.
CR  - Kirişçi, K., Winrow, G.M. (1997). Kürt sorunu kökeni ve gelişimi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
CR  - Lewis, B. (2014). Modern Türkiye’nin doğuşu. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
CR  - Özkaya, Y. (1994). Osmanlı İmparatorluğu’nda Âyânlık. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
CR  - Sümer, F. (1992). Safevî devletinin kuruluşu ve gelişmesinde Anadolu Türklerinin rolü. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
CR  - Toprak, Z.(2015). Darwin’den Dersim’e Cumhuriyet ve antropoloji. İstanbul: Doğan Egmont Yayıncılık ve Yapımcılık Tic. A.Ş.
CR  - Tunçay, M. (2005). Türkiye Cumhuriyeti’nde tek parti yönetimi’nin kurulma-sı(1923-1931). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
CR  - Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti[TTTC] (1931). Tarih IV Türkiye Cümhuriyeti. İstanbul: Devlet Matbaası.
CR  - Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti[TTTC] (1933). Ortamektep İçin Tarih III. İstanbul: Devlet Matbaası.
CR  - Uçar, F.(2018). Türkiye’de çok partili hayata geçiş süreci demokratikleşme çabalarının Kürt sorununa etkisi (1945-1950). Turkish Studies History, 13(16), 269-291.
CR  - Uçarol, R. (2015). Siyasi tarih (1789-2014). İstanbul: Der Yayınları.
CR  - Yıldırım, T. (2016). Tarih ders kitaplarında kimlik söylemi. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
CR  - Yıldız, A. (2010). “Ne mutlu Türküm diyebilene”. İstanbul: İletişim Yayınları.
CR  - Yücekök, A. (1997). Dinin siyasallaşması din-devlet ilişkilerinde Türkiye deneyimi. İstanbul: Afa Yayıncılık A.Ş.
CR  - Zürcker, E.J. (2017). Modernleşen Türkiye’nin tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
UR  - https://doi.org/10.26466/opus.460821
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/568417
ER  -