TY - JOUR T1 - MİLLİ MÜCADELEDE RUMLARIN GİZLİ CEMİYETLERİ (1918-1922) AU - Kolutek, Mikail PY - 2018 DA - December JF - Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi JO - injosos PB - İktisadi Kalkınma ve Sosyal Araştırmalar Derneği WT - DergiPark SN - 2564-7946 SP - 223 EP - 232 VL - 2 IS - 4 LA - tr AB - Millî Mücadele biryandan amacını açık eden diğer yandan gizli hedefleri olan düşmanlara karşıyapılmıştı. 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi ile savaştan çekilen OsmanlıDevleti’nin başkenti İstanbul’da sayısız gizli cemiyet faaliyet göstermekteydi.İstanbul’u faaliyet sahalarının merkezi olarak gören bu gizli cemiyetlerinüzerinde hemfikir olduğu tek husus Osmanlı Devleti’nden kalacak olan mirasınpaylaşılmasıydı. İşgal yıllarında Anadolu topraklarının paylaşımınınkolaylaştırılmasını amaçlayan gizli kuruluşlar, birçok yabancı devlete hizmetetmekteydi. Anadolu’da emelleri olan Yunan hükumeti de Türkiye’deki Rumlarla işbirliği yaparak kendi çıkarları için çalışabilecek gizli cemiyetler kurdurdu.Rum gizli cemiyetleri özellikle Osmanlı Rumlarının dini aidiyetlerindenfaydalanarak faaliyet gösterdi. Yunan hükumeti lehine faaliyet gösteren Rumgizli cemiyetlerinin merkezi İstanbul olmak üzere, Trakya, Ege kıyıları veKaradeniz sahillerini ele geçirmeyi hedeflemişlerdi.Bu çalışma; Asya ileAvrupa kıtalarının kesişim noktası olarak dünyanın gözdesi ve hedefi halinegelmiş olan İstanbul’da faaliyet gösteren Rum zararlı cemiyetlerini konuedinmiştir. Rumların kurduğu gizli cemiyetler irdelenirken bunlardan bilimdünyasında az bilinenler ya da esamisi duyulmayanlar çalışmanın merkezinealınmıştır. 1918-1922 yılları arasındaki tarihi kesit çalışmanın zamansalçerçevesi olarak belirlenmiştir. Çalışmanın mekânsal sınırı olarak İstanbulmerkezli bakış açısıyla, gizli cemiyetler tüm Türkiye coğrafyasına yönelikfaaliyetlerine yer verilmiştir. Rum gizli cemiyetlerinin izledikleri yöntemler,faaliyetleri, hedefleri ve kimler tarafından yönetildikleri Osmanlı Arşivvesikalarına göre incelenmiştir. İstanbul merkezli gizli çalışmalarlaYunanistan çıkarlarına hizmet eden Rum gizli teşkilatlanmaları, organik ağlarıve zararlı eylemleri tespit edilmiştir. KW - Rum KW - İstanbul KW - Gizli Cemiyetler KW - Türkiye CR - BOA.DH. ŞFR.00102.00088.001.001 CR - BOA.DH.KMS.00049.2.00057.012 CR - BOA.DH.KMS.00049.2.00057.014 CR - BOA.DH.KMS.00049.2.00057.055 CR - BOA.DH.KMS.00049.2.00059.008 CR - BOA.DH.KMS.00049.2.00059.011 CR - BOA.DH.KMS.00049.2.00059.012 CR - ÇAPA, M. - Usta, V. (1995). Millî Mücadelede Trabzon Vilayetiyle Yazışmalar. Trabzon. Trabzon Valiliği Yayınları. CR - ERDEHA, K. (1975). Millî Mücadele’de Vilayetler ve Valiler. İstanbul. Remzi Kitabevi. CR - KOLUTEK, M. (2017). Tarihsel Perspektifiyle Pontus Meselesi. Hatay. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). CR - PONTUS MESELESİ, (1338). Ankara. TBMM Matbuat ve İstihbarat Matbaası. CR - SALIŞIK, S. (1968). Tarih Boyunca Türk-Yunan İlişkileri ve Etnik-i Eterya. İstanbul. Hüsnütabiat Matbaası. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/farabi/article/461013 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/613258 ER -