TY - JOUR T1 - Ege Bölgesi’nde Evsel Katı Atık Üretimi ve Atığın Metan Gazı Enerji Potansiyelinin Belirlenmesi AU - Güven, Elif Duyuşen PY - 2019 DA - January JF - Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi JO - DEUFMD PB - Dokuz Eylül Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1302-9304 SP - 311 EP - 322 VL - 21 IS - 61 LA - tr AB - Enerji ihtiyacının büyük birçoğunluğunu yabancı ülkelerden temin eden Türkiye’de çöp gazı santrallerininkurulu gücü 151,7 MW olup ülke kurulugücündeki payı %0,2 civarındadır. Sunulan çalışmada, Türkiye Ege Bölgesindeoluşacak evsel katı atıkların 20 yıllık süre zarfında depolanması durumundaoluşacak metan gazı ve bu gazdan elde edilebilecek elektrik enerjisi eşdeğeribelirlenmiştir. Bunun için Ege Bölgesi’ndeki sekiz il için biyobozunur atıkmiktarları 1998-2016 TUİK verilerinden faydalanmak suretiyle 2018-2038 yıllarıiçin hesaplanmıştır. Yıllar içinde oluşacak metan gazı miktarını hesaplamakiçin LandGEM v.3.0 programı kullanılmış olup, oluşacak metan gazı miktarıönümüzdeki 100 yıl için program tarafından belirlenmiştir. Elde edilenveriler doğrultusunda yıllık ortalama elektrik enerjisi üretim potansiyeliİzmir için 125,98 GWh, Manisa ili için 53,26 GWh, Aydın ili için 30,56 GWh veDenizli ili için 25,18 GWh olarakhesaplanmıştır.. Muğla ili için oluşacak metan gazının ortalama elektrik enerjikarşılığı 19,47 GWh iken, bu değerler Afyonkarahisar, Kütahya ve Uşak illeriiçin sırasıyla 9,11 GWh, 6,86 GWh, ve 9,12 GWh olarak hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, metan gazından eldeedilebilecek elektrik ile, Ege Bölgesindeki hane içi elektrik ihtiyacının %1.6(Kütahya) ila %5 lik (Manisa) birkısmını karşılayabileceği sonucuna varılmıştır. Elde edilen busonuçlar 20. yılın sonunda depolamanın tamamlandığı öngörüsüyle hesaplanmışolup, kentte depolamanın devam ettiği düşünüldüğünde daha yüksek miktardaelektrik ihtiyacının karşılanması mümkündür. KW - : metan KW - elektrik enerjisi KW - evsel atık KW - Ege Bölgesi CR - Xiaoli, C., Tonjes, D.J., Mahajan, D. 2016. Methane emissions s energy reservoir: context, scope, causes and mitigation strategies, Progress in Energy and Combustion Science, Cilt. 56, s. 33-70. DOI: 10.1016/j.pecs.2016.05.001 CR - Energy Information Administration Emissions of Greenhouse Gases in the United States ,2003. Comparison of global warming wotentials from the IPCC’s second and third assessment reports. http://www.eia.doe.gov/oiaf/1605/ggrpt/global.html (Erişim tarihi: 01.06.2018) CR - Themelis, N.J., Ulluoa, P.A. 2007. Methane generation in landfills. Renewable Energy, Cilt. 32, s. 1243-1257. DOI:10.1016/j.renene.2006.04.020 CR - Energy Information Administration. US Department of Energy. Growth of the landfill gas industry 1996. http://www.eia.doe.gov/cneaf/solar.renewables/renewable.energy.annual/chap10.html (Erişim tarihi: 18.05.2018) CR - Çelebi, M. 2017. Belediye atıklarından çöp gazı (LFG-Landfill gas) elde edilerek elektrik enerjisi üretilmesi ve ülkemizdeki örneklerin incelenmesi. İller Bankası A.Ş. Uzmanlık Tezi. Nisan 2017. CR - Resmi Gazete, 2005. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretim Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun. T.C. Resmi Gazete, 5346, 10 Mayıs 2005. CR - TEİAŞ, 2018. Türkiye Elektrik İletim A.Ş.-2016 2016 Türkiye Kurulu Gücünün Birincil Enerji Kaynaklarına Göre Dağılımı. https://www.teias.gov.tr/tr/i-kurulu-guc CR - Resmi Gazete, 2013. Elektrik Piyasası Kanunu. T.C. Resmi Gazete, 6446, 14 Mart 2013 CR - Vikipedia, 2018. Ege Bölgesi. https://tr.wikipedia.org/wiki/Ege_B%C3%B6lgesi (Erişim tarihi: 07.08.2018) CR - ÇŞB, 2018. İl Çevre Durum Raporları (2016-2017). T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı http://www.csb.gov.tr/gm/ced/index.php?Sayfa=sayfaicerikhtml&IcId=691&detId=692&ustId=691 (Erişim tarihi: 15.07.2018 CR - ÇŞB, 2018. Ulusal Atık Yönetimi ve Eylem Planı. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Gelen Müdürlüğü Dokümanı. http://webdosya.csb.gov.tr/db/cygm/haberler/ulusal_at-k_yonet-m--eylem_plan--20180328154824.pdf (Erişim tarihi: 13.08.2018). CR - TUİK, 2018. Belediye atık istatistikleri-2016. Türkiye İstatistik Kurumu web sayfası. https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/degiskenlerUzerindenSorgula.do#(Erişim tarihi: 06.08.2018) CR - ÇOB, 2006. Katı Atık Ana Planı – Katı Atık Oluşumu ve Karakterizasyonu Raporu. Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü, Atık Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından Mimko A.Ş.’ye hazırlatılan rapor. CR - USEPA, 2005. Landfill Gas Emissions Model (LandGEM) Version 3.02 User’s Guide. U.S Environmental Protection Agency Document No: EPA-600/R-05/047. Washington, USA. CR - CRA, 2009. Landfill gas generation assessment procedure guidelines. British Columbia Ministry of Environment Document prepared by Conestoga Rovers & Associates (CRA) CR - [16] MGM, 2018 . İllere ait yıllık yağış ortalamaları –son iklim periyoduna göre, Meteoroloji Genel Müdürlüğü web sayfası. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=A (Erişim tarihi: 06.05.2018) CR - Özal, K., Alamur, D., 2018. Tabii Gaz Projesi, Maden Mühendisleri Odası Dokümanı web sayfası: http://www.maden.org.tr/resimler/ekler/19427579e7b0674_ek.pdf (Erişim tarihi: 08.05.2018) CR - TEİAŞ, 2011. Hane başına düşen yıllık elektrik üretimi.; https://gazelektrik.com/faydali-bilgiler/elektrik-tuketimi CR - TUİK, 2018. Kullanım yerlerine göre elektrik tüketimi: Toplam tüketim (MWh), Türkiye İstatistik Kurumu, https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/degiskenlerUzerindenSorgula.do?durum=yillariGetir&secilenDegiskenListesi=213. (Erişim UR - http://dergipark.org.tr/tr/pub/deumffmd/issue//468340 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/624184 ER -