TY - JOUR T1 - MİLLÎ MÜCADELE KONULU ROMANLARDA CELÂL BAYAR, ŞÜKRÜ SARACOĞLU VE ADNAN MENDERES AU - Öztoprak, Betül PY - 2019 DA - September DO - 10.18026/cbayarsos.473982 JF - Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi PB - Manisa Celal Bayar Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1304-4796 SP - 18 EP - 42 VL - 17 IS - 3 LA - tr AB - 16. yüzyılda en ihtişamlı dönemini yaşayan fakat yüzyılınsonlarına gelindiğinde duraklamaya başlayan Osmanlı Devleti, 20. yy’ın ilkyıllarında aldığı büyük kayıplarla zor duruma düşer. İlk önce TrablusgarpSavaşı (1912) ardından Rusya’nın kışkırtması sonucunda Balkan uluslarının OsmanlıDevleti’ne karşı ayaklanması ve sonrasında yaşanan Balkan Savaşları(1912-1913), daha sonra 1. Dünya Savaşı’nda (1914-1918) alınan yenilgininardından 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi ile OsmanlıDevleti yıkımına bir adım daha yaklaşır. Ordusu terhis edilen, silahlarına elkonulan devletin, savunma gücü tamamen kırılır. Halk ise, üst üste girilensavaşlardan yorgun düşmüş, devlete olan güvenleri sarsılmış ve geleceğe dairümitlerini kaybetmiştir. Onları tekrar harekete geçirecek güç ise, MustafaKemal Atatürk’ün önderliğinde efelerdedir. Halkın içinden çıkan ve ezilenin,mazlumun yanında yer alan efeler, halkı bir araya getirmede öncülük ederler.Mütarekeden sonra Anadolu işgal edilince ülkenin çeşitli yerlerinde kurulmayabaşlayan Kuva-yı Milli’nin başına başta Yörük Ali Efe olmak üzere; DemirciMehmet Efe, Gökçen Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe vb. getirilir. Efeleri bu yolasevkeden ise, dağılan ordunun gönüllü subayları ve vatan aşkı ile dolu İttihatve Terakki mensuplarıdır. Bir zamanlar İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin içindebulunan fakat daha sonra ülkenin işgali karşısında vatan savunmasında gönüllüolarak yer alan, Türkiye Cumhuriyeti’nde cumhurbaşkanlığı, başbakan ve çeşitlibakanlıklarda görev yapan Mahmut Celal Bayar, Adnan Menderes, Şükrü Saracoğlu,Mahmut Esat Bozkurt vb. siyaset adamları da milli davada ön saftadır. Bumakalede bahsi geçen siyaset adamlarının, Milli Mücadele yıllarındakivaziyetleri, ülkenin işgali karşısında aldıkları kararlar, vermiş olduklarımücadeleler ve bu yaşananların Türk romanlarına nasıl yansıdığı konusu elealınacak, ülkeyi sadece masa başında değil yeri geldiğinde elde silah düşmankarşısında da savunan bu Milli Mücadele önderlerine karşı yazarların bakışaçıları ortaya koyulacaktır. KW - Türk Romanı KW - Milli Mücadele KW - Celal Bayar KW - Adnan Menderes KW - Şükrü Saracoğlu CR - ARSLAN, Gürbüz (2017). Şükrü Saraçoğlu’nun Hayatı ve Siyasi Faaliyetleri (1886-1953), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara. ATATÜRK, Gazi M. Kemal (2014). Nutuk (Söylev), İnkılâp Kitabevi, İstanbul. BAYAR, Celâl (1997). Ben de Yazdım Milli Mücadeleye Gidiş 6, Sabah Kitapları, İstanbul. BAYAR, Celâl (1997). Ben de Yazdım Milli Mücadeleye Gidiş 7, Sabah Kitapları, İstanbul. BİLDİK, Cemaleddin, “Siyaset Adamlarımızın Hususî Hayatları:1”, Akşam, 20-21 Mart 1950. BURHAN, Sabahattin (2009). Çete Ayşe 1, 3. Baskı, Nesil Yayınları, İstanbul. BURHAN, Sabahattin (1999). Çete Ayşe 2, Bilge Kültür Sanat, İstanbul. BURHAN, Sabahattin (2009). Ege’nin Kurtuluş Destanı Yörük Ali Efe 2, 11. Baskı, Nesil Yayınları, İstanbul.BURHAN, Sabahattin (2009). Ege’nin Kurtuluş Destanı Yörük Ali Efe 3, 11. Baskı, Nesil Yayınları, İstanbul. BURHAN, Sabahattin (2014). Kurtuluş Savaşı’nda Gökçen Efe Destanı, Bilge Kültür Sanat, İstanbul. CEBESOY, Ali Fuat (2010). Milli Mücadele Hatıraları, 2. Baskı, Temel Yayınları, İstanbul. DİNAMO, Hasan İzzettin (2012). Kutsal İsyan Milli Kurtuluş Savaşının Gerçek Hikâyesi 2, Tekin Yayınevi, İstanbul. DİNAMO, Hasan İzzettin (2013). Kutsal İsyan Milli Kurtuluş Savaşının Gerçek Hikâyesi 4, Tekin Yayınevi, İstanbul. ERTEKİN, A. Levent (2001). Kuvayi Milliye Tacının İri Pırlantası Gökçen Efe, Yeni Asya Matbaacılık. GÖKBEL, Asâf (2005). Milli Mücadele’de Aydın, Sadeleştiren: Hüseyin Kuruüzüm, Kolalı Matbaası, Aydın. HACIR, Gürkan (2006). Efe Başvekil Şükrü Saracoğlu’nun Romanı, Remzi Kitabevi, İstanbul. http://www.biyografya.com/biyografi/6469, Erişim Tarihi: 30.08.2018. http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=2399&sayi_id=171308, Erişim Tarihi: 19.09.2018. http://www.mfa.gov.tr/sayin-sukru-saracoglu_nun-ozgecmisi.tr.mfa, Erişim Tarihi: 30.07.2018. https://www.tccb.gov.tr/cumhurbaskanlarimiz/celal_bayar/ Erişim Tarihi: 25.07.2018. İNALCIK, Halil (2016). Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-IV, 2. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul. KİRAZ, İbrahim (2009). Milli Mücadele’de Bir Destan Demirci Mehmet Efe 3, BRC Matbaası, Ankara. KİRAZ, İbrahim (2013). Milli Mücadele’de Bir Destan Demirci Mehmet Efe 4, BRC Matbaası, Ankara. MUSLU, Ahmet Zeki (2015). Mor Cepkenliler, Ülke Yayınları, İstanbul. MUSLU, Ahmet Zeki (2016). Menderes’in İki Yakası, Ülke Yayınları, İstanbul. SARITAŞ, Tuğrul (2013). Arka Bahçede Neler Oldu? Adnan Menderes, Kültür Ajans Yayınları, Ankara.SELEK, Sabahattin (2002). Milli Mücadele (Ulusal Kurtuluş Savaşı 1), 3. Baskı, Örgün Yayınevi, İstanbul. USTA, Ali İhsan (belirtilmemiş). Efelerin Efesi Yörük Ali Efe, Hürefe Matbaacılık, İzmir. ÜNSAL, İbrahim (2014). Dağların Kartalı Gökçen Efe, Hayat Yayın Grubu, İstanbul. UR - https://doi.org/10.18026/cbayarsos.473982 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/815460 ER -