TY - JOUR TT - SPORUN ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÇATIŞMA ÇÖZME DAVRANIŞLARINA ETKİSİ AU - Çağlayan, Hakan Salim AU - Şahin, Özgür Gül Mehibe Akandere Hasan PY - 2017 DA - April JF - Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi JO - INES Journal PB - Asos Yayınları WT - DergiPark SN - 2149-0848 SP - 353 EP - 361 IS - 11 KW - Sports KW - student KW - conflict resolution. N2 - Bu çalışmada, sporun ortaokul öğrencilerinin çatışma çözme davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Tarama (survey) modeline uygun olarak gerçekleştirilen çalışmanın araştırma grubunu, 2016-2017 eğitim-öğretim yılının ilk yarısında Konya İl Milli Eğitimine bağlı bir ortaokulda öğrenim gören ve spor yapan 150 (nkadın=75, nerkek=75) ve spor yapmayan 148 (nkadın=75, nerkek=73) olmak üzere toplam 298 öğrenci oluşturmaktadır. Spor yapan grubu; aktif olarak farklı spor branşlarına devam eden öğrenciler oluştururken, spor yapmayan grubu ise aynı okulun farklı sınıflarında okuyan ve bir branşta aktif olarak faaliyet göstermeyen öğrenciler oluşturmuştur. Araştırmada, öğrencilerin çatışma çözme davranışlarını belirlemek için Koruklu (1998) tarafından geliştirilen “Çatışma Çözme Davranışını Belirleme Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiğinden dolayı ikili küme karşılaştırmaları için bağımsız grup t testi, üç veya daha fazla küme karşılaştırmaları için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA sonucu anlamlı bulunan farklılıkların kaynağını belirlemek üzere varyansların homojen olmasından dolayı Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 alınmıştır. Araştırma sonucunda; spor yapma değişkeninin çatışma çözme davranışı olarak saldırganlık boyutunda anlamlı bir farklılığa neden olmadığı, problem çözme boyutunda ise spor yapanlar lehine anlamlı bir farklılığa neden olduğu saptanmıştır. Spor yapan öğrencilerin saldırganlık boyutuna ilişkin puan ortalamalarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı ve bu farklılığın erkek öğrenciler lehine olduğu; problem çözme boyutuna ilişkin puan ortalamalarının ise cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Spor yapmayan öğrencilerin saldırganlık boyutuna ilişkin puan ortalamalarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; problem çözme boyutuna ilişkin puan ortalamalarının ise cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı ve bu farklılığın kadın öğrenciler lehine olduğu tespit edilmiştir. Hem spor yapan hem de spor yapmayan öğrencilerin saldırganlık ve problem çözme boyutuna ilişkin puan ortalamalarının yaş değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. CR - Akbalık, F.G. (2001). “Çatışma Çözme Ölçeği’nin (Üniversite Öğrencileri Formu) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması” Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, C. 2, S. 16, 7-13. CR - Çoban, R. (2002). “The Effect of Conflict Resolution Training Program on Elementary School Students’ Conflict Resolution Strategies”. Yüksek Lisans Tezi. ODTÜ, Ankara. CR - Fountain, S. (1999). Peace education in UNICEF. Working Paper. New York:UNICEF. CR - Glasser, W. (1999). Başarısızlığın olmadığı okul. Ankara: Beyaz Yayınları. CR - Koruklu, N. (1998). “Arabuluculuk Eğitiminin ilköğretim Düzeyindeki Bir Grup Öğrencinin Çatışma Çözme Davranışlarına Etkisinin incelenmesi”. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara. CR - Martin, M.,Greenwood, C.W. (2002). Çocuğunuzun Okulla İlgili Sorunlarını Çözebilirsiniz (Çev. F. Zengin Dağıdır).(3. Basım) İstanbul: Sistem Yayıncılık CR - Mourer, R.E. (1991). “Managing Conflict: Tactics For School Administers.” Boston: Allyn& Bacan. http:// www.ebsco.com. CR - Öner, U (2005). Eğitim ortamlarında çatışma çözme ve arabulucuk programlarının yeri ve kullanımı seminer notları, Ankara: PDR Derneği. CR - Sarı, S. (2005). “İlköğretim 5.Sınıf Öğrencilerine Çatışma Çözümü Becerilerinin Kazandırılmasında, Akademik Çelişki Değer Çizgisi ve Güdümlü Tartışma Yöntemlerinin Etkisi.” Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Adana. CR - Sevim, S.A. ( 2005). Üniversite Öğrencilerinin Çatışmalara Yaklaşım Biçimleri, Eurasian Journal of Educational Research, 21, pp, 223-233. CR - Sweeney, B.,& Carruthers, W. L. (1996). Conflict resolution: History, philosophy, theory, and educational applications. School Counselor, 43 (5), 326-344. CR - Taştan, N. (2004). Çatışma çözme ve akran arabuluculuğu eğitimi programlarının ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin çatışma çözme ve akran arabuluculuğu becerilerine etkisi. Doktora tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara. CR - Türnüklü, A.,Şahin, İ. ve Öztürk, N. (2002). İlköğretim Okullarında, Öğrenci, Öğretmen,Okul Yöneticisi ve Velilerin Çatışma Çözüm Stratejileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 8(32), s.74-597. CR - Türnüklü, A., Kaçmaz, T., İkiz, E. ve Balcı, F. (2009). Liselerde öğrenci şiddetinin önlenmesi: Anlaşmazlık Çözümü, Müzakere ve Akran-Arabuluculuk Eğitim Programı. Ankara: Maya Akademi. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/inesj/article/476421 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/563805 ER -