TY  - JOUR
T1  - MUNZUR BABA EFSANESİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
AU  - Özcan, Hüseyin
AU  - Peker, İsmail
PY  - 2015
DA  - September
Y2  - 2015
JF  - Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
JO  - MÜSBİD
PB  - Munzur Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2636-7815
SP  - 54
EP  - 67
VL  - 4
IS  - 6
LA  - tr
AB  - Bu çalışmada; Tunceli’nin Ovacık ilçesinde yer alan MunzurDağları’nda ve Munzur Irmağı etrafında anlatılan efsane konu alınmıştır.Munzur Dağı Anadolu’nun en eski devirlerinden beri gizemini ve doğallığınıkorumuştur. Munzur Dağları ve Munzur Irmağı saklı bir cennet gibietrafında yeşeren efsanelere kaynaklık etmektedir. Tunceli yöresi, Dersimdağlarının bir kale gibi etrafında çevrili olmasından dolayı, binlerce yıl hemcoğrafi hem de kültürel olarak korunaklı bir bölge olmuştur.Efsanelerdeki sözlü anlatımlar, içlerinde barındırdıkları dinimitolojiköğelerle halkın bilinçaltını sergiler. Efsaneler; halkın inançsistemini, kültürel öğelerini ve tarihi unsurlarını açığa çıkarır. Hacı BektaşiVeli geleneğinin bölge halkındaki yansımalarını, tarihi perspektifle MunzurBaba efsanesi bağlamında inceleyeceğiz.İngiliz Yüzbaşı L. Molyneux Seel, 1914 yılında Londra’da “AJourney In Dersim” adı altında, “The Geopraphical Journal”deyayınlananeserinde Munzur Baba efsanesinden bahsetmiştir. Bu çalışmadaefsanenin 1914 yılındaki varyantı ile günümüz varyantları incelenmiş vekarşılaştırılmıştır. Hacı Bektaşi Veli’nin menkıbelerini anlatan“Vilayetname” adlı eserde konu benzerliği olan bir menkıbe ile efsaneninbahsettiğimiz diğer varyantları karşılaştırılmıştır. Birbirinin yerine geçmekuramına göre Anadolu’nun birçok bölgesinde yer alan benzer efsanelerleMunzur Baba efsanesindeki konu özdeşliğinin ilk kaynağını bulmayaçalışacağız.
KW  - Dersim
KW  - Tunceli
KW  - Munzur Baba Efsanesi
KW  - Efsane
KW  - Hacı Bektaşi Veli
KW  - Vilayetname
CR  - AKGÜL,Suat. (2000).Amerikan ve İngiliz Raporları Işığında Dersim. İstanbul: Yaba Yayınları.
BARDAKÇI, M. Necmettin. (2005). Bir Tasavvuf Mektebi Olarak Bektâşilik,
Uluslararası Bektâşilik ve Alevilik Sempozyumu, Isparta, s.58.
BOZKURT, Seyfi. (2007), Kahramanmaraş Efsaneleri, Yayınlanmamış LisansTezi.Konya.
DOĞAN,Paşa. (2003),“Seyit Mahmut Hayrani Silsilenamesi”,Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi Sayı: 27.
DUYMAZ, Ali. (2001).”Kaz Dağı Efsaneleri Üzerine Bir Değerlendirme”,Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi ,S.5,s.88-102.
GÖLPINARLI,Abdülbaki. (1958). Vilâyetnâme, Manâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektâş-ı Velî.İstanbul.
KALMAN,Mehmet. (2011).Belge ve Tanıklarıyla Dersim, İstanbul: Peri Yayınları,s.13
Kaynak Kişi-1 Özgür Özgül,1984,Tunceli, Ovacık DerlenmeTarihi:15.04.2014.
Kaynak Kişi-2Aslı Çılgın, 1960 Tunceli, OvacıkDerlenme Tarihi:17.04.2014.
Kaynak Kişi-3 Mustafa Yıldız,1974,Diyarbakır, DerlenmeTarihi:20.04.2014.
NOYAN,Bedri. (2000), Bütün Yönleriyle Alevîlik ve Bektâsîlik Cilt1, Ankara: ArdınçYayınları.
ÖCAL,Oğuz, M. (2013),Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Ankara, Grafiker Yayınları.
ÖGEL,Bahattin (2010),Türk Mitolojisi Cilt.2, İstanbul,Türk Tarih KurumuYayınları,s.362
SAKAOĞLU,Saim (1997),Türkiyat Araştırmaları Dergisi S.4,Konya,SelçukÜniversitesi,ss.181-190
SAKAOĞLU,Saim. (1976). 101 Anadolu Efsanesi, İstanbul: Damla Yayınevi.
ÜÇER,Cenksu. (2005).Tokat Yöresinde Geleneksel Alevilik.Ankara:Ankara OkuluYayınları.
YAVAŞ,Fatih (2006 ), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi,İstanbul, MarmaraÜniversitesi.
ZEKİ,S.(1969),Yüce Evliya Düzgün Baba, İstanbul: Azim Matbaası.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/tusbd/article/486664
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/579592
ER  -