TY - JOUR T1 - Türk aydınının Anadolu’ya yönelişinde Balkan Savaşları’nın rolü AU - Şirin, Funda Selçuk PY - 2013 DA - September DO - 10.1501/Tite_0000000385 JF - Atatürk Yolu Dergisi JO - AYOD PB - Ankara Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1303-5290 VL - 13 IS - 52 LA - tr AB - Balkan Savaşları, Türk aydını üzerinde farklı açılardan travmatik etkilerbırakan bir savaştır. Đstanbul’a yapılan yoğun göçmen akını, top seslerinin saraydandahi duyulması halk ve aydınlar üzerinde derin izler bıraktı. Savaşın ve bölgedengeri çekilişin yarattığı sarsıcı etkinin örnekleri,dönem içinde kaleme alınan edebieserlere, anılara ve basına da yansıdı. Savaş yılları özellikle Türk milliyetçiliğineyapılan vurgunun hat safhaya ulaştığı bir dönem oldu. Đmparatorluğun böylesiçalkantılı bir sürecine tanık olan Cumhuriyet döneminin yönetici kuşağı da savaşınyarattığı olumsuz etkiden kendisini koruyamadı. Balkanlar’ın kaybedilmiş olması,aralarında Balkan topraklarında doğmuş olanların da bulunduğu bu kuşak içinvatan kaybetmenin acısını en derinden hissettiren olay oldu. Bu acı ile elde kalan tekvatan olan Anadolu’ya tutunan Cumhuriyetin bu ilk kuşak yönetici elitlerininAnadolu'ya yönelişi bir zorunluluğun da sonucuydu. Milli kimlik inşası noktasındakien önemli unsur olan toplumun kendini ait hissedeceği toplumsal bir mekân ihtiyacı,Anadolu ile giderilecektir. Türk aydınının bu tarihten sonraki Anadolu vurgusuarkasında yeni bir vatanın yaratılma ihtiyacı da etkilidir. Yeni vatan tarihi,psikolojik ve coğrafi olarak her yönden inşa edilmeye çalışılır. KW - Balkan Savaşları KW - Anadolu KW - Milli Kimlik KW - Türk milliyetçiliği CR - Abdulbaki Fevzi, “Yurdumuzda Gördüklerim”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:24, (15Teşrinisani 1328), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - Abdulbaki Fevzi, “Đzmit”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:27, (4 Teşrinievvel 1328), CR - Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - 86 CR - Atay, a.g.e., s. 101. CR - FUNDA SELÇUK ŞĐRĐN 966 CR - Abdulbaki Fevzi, “Adapazarı’nda CR - n”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:27, (15Teşrinisani CR - 1328), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - Abdülfeyyaz Tevfik, “Anadolu Yavrusu”, Halka Doğru, Yıl: I, Sayı: 5 (9 Mayıs CR - 1329) CR - Adıvar, Halide Edip, Mor Salkımlı Ev, Đstanbul, Atlas Kitapevi, 1992 CR - Ahmet Şerif, Anadolu’da Tanin, Cilt: I, Haz. MehmedÇetin Börekçi, Ankara Türk CR - Tarih Kurumu Yayınları, 1999 CR - Aka Gündüz, “Darül Harpten Mektuplar, Tanin, 24-28 Şubat 1913. CR - Akçuraoğlu Yusuf, “Halka”, Halka Doğru, Yıl:I, Sayı: 22(5 Eylül 1329) CR - Akçuraoğlu Yusuf, “Halka”, Halka Doğru, Yıl:I, Sayı: 23 (12 Eylül 1329) CR - Akçuraoğlu Yusuf, “Halka 5”, Halka Doğru, Yıl:I, Sayı: 31 (7 Teşrinisani 1329) CR - Akyüz, Yahya, “Eğitim Alanında Aydınların Özeleştirisi ve Balkan Savaşları”, CR - Tarih ve Toplum, No: 228, Aralık 2002 CR - Alangu, Tahir, Ömer Seyfettin Ülkücü Bir Yazarın Romanı, Đstanbul, May CR - Yayınları, 1968 CR - Ali Canip (Yekta Bahir) “Milli, Daha Doğrusu Kavmi Edebiyat Ne Demektir”, Genç Kalemler, Cilt: II, Numara:4 (26 Mayıs 1327) CR - ------------------------------ “Milli Lisan ve Milli Edebiyat”, Genç Kalemler, Cilt:2, CR - Numara: 3 (6 Mayıs 1327) CR - ----------------------------- “Milli Edebiyat Meselesi I”, Genç Kalemler, Cilt:2, CR - Numara 9 (19 Haziran 1327) CR - Ali Canip-Ziya Gökalp, “Yeni Lisan”, Genç Kalemler, Cilt: II, Numara:2 (27 CR - Nisan 1327) CR - Althusser, Louis, Đdeoloji ve Devletin Đdeolojik Aygıtları, Đstanbul, Đletişim CR - Yayınları, 1989 CR - “Anadolu’ya Dair”, Türk Yurdu, Yıl:4, Sayı 108, (21 Nisan 1332), Ankara, Tutibay CR - Yayınları, 2000 CR - Anderson, Benedict, Hayali Cemaatler, Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması, CR - Đstanbul, Ayrıntı Yayınları, 1995 CR - Arai, Masami, Jön Türk Dönemi Türk Milliyetçiliği, Đstanbul, Đletişim Yayınları, CR - 2003 CR - Arıkan, Zeki, “Balkan Savaşı ve Kamuoyu”, Dördüncü Askeri Tarih Semineri CR - Bildiriler, Ankara, Genel Kurmay Başkanlığı Yayınları, 1989 CR - Atay, Falih Rıfkı, Ateş ve Güneş, Đstanbul, 1918. CR - ---------------------, Batış Yılları, Đstanbul, Dünya Yayınları, 1963 CR - TÜRK AYDINININ ANADOLU’YA YÖNELĐŞĐNDE BALKAN… 967 CR - Aydemir, Şevket Süreyya, Suyu Arayan Adam, Đstanbul, Remzi Kitapevi, 1995 CR - Bayar, Celal, Ben de Yazdım: Milli Mücadeleye Giriş, Cilt: 5 Đstanbul 1967 CR - Beyatlı, Yahya Kemal, Çocukluğum Gençliğim Siyasi ve Edebi Hatıralarım, CR - Đstanbul fetih Cemiyeti Yayınları 1986 CR - -----------------------------, Siyasi ve Edebi Portreler, Đstanbul, Fetih Cemiyeti CR - Yayınları, 1986 CR - Bilgin, Nuri, Kolektif Kimlik, Đstanbul, Sistem Yayınları 1995 CR - Ceyhan, Nesime, “1911-1922 Yılları Türk Hikâyesine Kaynak: Harp”, Turkish CR - Studies, Volume, 4/11-II Winter 2009 CR - ---------------------, II. Meşrutiyet Dönemi Türk Hikayesi(1908-1918),Đstanbul, Selis CR - Yayınları, 2009 CR - Ceyhun, Demirtaş, Türk Edebiyatındaki Anadolu, Đstanbul, Sis Çanı Yayınları, 1996 CR - Duman, Haluk Harun, Balkanlara Veda Basın ve Edebiyatta Balkan Savaşı (1912-1913), Đstanbul, Duryap Yayıncılık, 2005 CR - Enginün, Đnci, Yeni Türk Edebiyatı, Tanzimat’tan Cumhuriyete (1839-1923), CR - Đstanbul, Dergâh Yayınları, 2010 CR - Ergün, M., II. Meşrutiyet Devrinde Eğitim Hareketleri 1908-1914, Ocak Yayınları, CR - Đstanbul 1996 CR - Falih Rıfkı (Atay), “Anadolu Seyahatleri”, Tanin, 12 Temmuz 1913. CR - ----------------------- “Türk Gücü”, Tanin, 8 Nisan 1913. CR - ----------------------- “Hususi Mektepler”, Tanin, 5 Mayıs 1913 CR - ----------------------- “Günün Sonu”, Tanin, 14 Haziran 1913 CR - ---------------------- , “Düşünceler”, Tanin, 1 Ağustos 1913 CR - Fuat Sabit, “Anadolu Duygularından”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:28, (29 Teşrinisani CR - 1328), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - Gellner, Ernest, Milliyetçiliğe Bakmak, Đstanbul, Đletişim Yayınları, 1998 CR - Güntekin, Reşat Nuri, Anadolu Notları, Cilt: I, Đstanbul, Đnkılap Yayınları, 1968 CR - Halide Edip (Adıvar), “Felaketlerden Sonra Milletler”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:40 CR - 16 Mayıs 1329, Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - --------------------------, “Evimize Bakalım Türkçülüğün Faaliyet Sahası”, Vakit, 30 CR - Haziran 1334 CR - -------------------------- “Türkiyacılık Yoktur”, Vakit, 23 Ağustos 1334 -------------------------- Mev’ud Hüküm, Đstanbul, Ayyıldız Matbaası, 1918 CR - FUNDA SELÇUK ŞĐRĐN 968 CR - “Halka Doğru Gidenler”, Halka Doğru, Sayı: 24 (19 Eylül 1324), ss. 185-186. CR - Hayes, Carlto J. H, Milliyetçilik: Bir Din, Çev. Murat Çiftkaya, Đstanbul, Đz CR - yayınları, 1995 CR - Hroch, Miroslav, Avrupa’da Milli Uyanış, Đstanbul, Đletişim Yayınları, 2011 CR - Huyugüzel, Ömer Faruk, Necip Türkçü, Ankara, KültürBakanlığı Yayınları, 1988 CR - Ispartalı Hakkı, “Köyümden Geliyorum”, Türk Yurdu, Yıl:4, Sayı 108, (21 Nisan CR - 1332), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - -------------------, “Anadolumuz: Köyümden Geliyorum’dan Nazifa Gelin”, Türk CR - Yurdu, Yıl 4, Sayı: 109, (5 Mayıs 1332), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - -------------------, “Anadolumuz: Köyümden Geliyorum’dan: Minasin Mesiresi”, CR - Türk Yurdu, Yıl: 4, Sayı:111, (Haziran 1332), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - -------------------, “Köyümden Geliyorum’dan Uzak Hatıralar, Uzak Köyler”, Türk CR - Yurdu, Yıl:4, Sayı: 110, (19 Mayıs 19332), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - Ispartalı Hakkı, Köyümden Geliyorum, Haz. Şevket Aziz Kansu, Ankara, Türk Dil CR - Kurumu Yayınları, 1971 CR - Kazım Karabekir, Birinci Cihan Harbine Nasıl Girdik, Đstanbul, Emre Yayınları, CR - 1994 CR - Köprülüzade Fuat, “Türkçülüğün Gayeleri”, Vakit, 16 Temmuz 1334 (1918). CR - Köroğlu, Erol, Türk Edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) CR - Propagandadan Milli Kimlik Đnşasına, Đstanbul, Đletişim Yayınları, 2004 CR - Kushner, David, Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu (1876-1908), Çev. R. Ertem, F. Erdem, Đstanbul, Kervan Yayınları, 1979 CR - Lauzan, Stephan, Osmanlı’nın Bozgun Yılları Hastanın Başında Kırk Gün Kırk CR - Gece, Haz. Seyfettin Ünlü, Đstanbul, Beyan Yayıncılık, 1990 CR - Maraşlıoğlu, “Mukaddes Kinler: Zaruri Bir Mukayese”, Halka Doğru, Yıl: I, CR - Sayı: 41 (6 Kânunusani 1329) CR - Nazım, “Acıklı Bir Sohbet”, Halka Doğru, No:8, (30 Mayıs 1913) CR - Odabaşı, Đsmail Arda, II. Meşrutiyet Dönemi Basın ve Fikir Dünyasında Genç CR - Kalemler Dergisi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Đletişim CR - Bilimleri Bilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Đstanbul 2006 CR - Okay, Cüneyt, Bir Meşrutiyet Aydını Nüzhet Sabit, Ankara, Akçağ Yayınları, 2001 CR - Olgun, Đbrahim, Necip Türkçü, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 1971 CR - Öğün, Süleyman Seyfi, “Bir Avrupalı Gözüyle Türkçülük”, Tarih ve Toplum, CR - Sayı:114, (Haziran 1993) CR - Ömer Seyfettin, “Yeni Lisan”, Genç Kalemler, Cilt: II, Sayı: 1, (Nisan 1327) CR - TÜRK AYDINININ ANADOLU’YA YÖNELĐŞĐNDE BALKAN… 969 CR - -------------------, “Pamuk Đpliği”, Genç Kalemler, Cilt: II, Sayı: 4, (Haziran 1327) CR - -------------------, “Bomba”, Genç Kalemler, Cilt: II, Sayı:9, (1327) CR - -------------------, “Primo Türk Çocuğu”, Genç Kalemler, Cilt: II, Sayı: 13, CR - (Kânunuevvel 1327) CR - -------------------, “Türk Sözü”, Türk Sözü, Yıl: I, Sayı: I, (12 Nisan 1330) CR - -------------------, “Halk Nedir”, Türk Sözü, Yıl: I, Sayı: I, (18 Nisan 1330) CR - Özden, Mehmet, “Bir Halkçı Münevverler Platformu: Halka Doğru Dergisi (1913-1914), Milli Folklor, Yıl, 23, Sayı: 89, 2011. Parvus, “Devlet ve Millet”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı: 27, (15 Teşrinisani 1328) CR - Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - ----------, “Türk Gençlerine Mektup I”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:41, (30 Mayıs 1329), CR - Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - ----------,“Türk Gençliğine Mektup”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:45, (25 Temmuz 1329), CR - Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - ---------- “Köylüler ve Devlet”, Türk Yurdu, Yıl:1, Sayı:9 (20 Nisan 1328), Ankara, CR - Tutibay Yayınları, 2000 CR - Sarınay, Yusuf, Türk Milliyetçiliğinin Tarihi Gelişimi ve Türk Ocakları (1921-1931), Đstanbul, Ötüken Yayınları, 1994 CR - Satı Bey, Vatan Đçin, Kader Matbaası, Đstanbul, 1329 CR - Smith, Antony D., Milli Kimlik, Đstanbul, Đletişim Yayınları, 2004 CR - Şehabettin Süleyman, “Anadolu ve Gençliğin Vazifesi”, Türk Yurdu, Yıl:2, Sayı:34, CR - (21 Şubat 1328), Ankara, Tutibay Yayınları, 2000 CR - Şirin, Funda Selçuk, “The Traumatic Legacy of The Balkan Wars for Turkish CR - Intellectuals”, War and Nationalism, The Balkan Wars, 1912-1913, and Their CR - Sociopolitical Implications, Edited by, Hakan Yavuz and Isa Blumi, Utah CR - Press, 2013, s.679-703. CR - Topçu, Ümmühan, Anadoluculuk Hareketi ve Türk Edebiyatına Etkileri, Gazi CR - Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı, CR - Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara 1999 CR - Toprak, Zafer, “Osmanlı Narodnikleri Halka Doğru Gidenler”, Toplum ve Bilim, CR - Sayı: 24 (Kış 1984) CR - -----------------, “Aydın, Ulus-Devlet ve Popülizm”, Türk Aydını ve Kimlik Sorunu, CR - Der. Sabahattin Şen, Đstanbul, Bağlam Yayınları, 1995 CR - Tunaya, Tarık Zafer, Türkiye’de Siyasal Partiler, 3Cilt, Đstanbul, Hürriyet Yayınları CR - Vakfı, 1988 CR - FUNDA SELÇUK ŞĐRĐN 970 CR - Tüccarzade Đbrahim Hilmi, Maarifimiz ve Servet-i Đlmiyemiz, Haz. Melek Doksay CR - Gökdoğan, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları, 2000 CR - Uçarol, Rıfat, Gazi Ahmet Muhtar Paşa (1839-1919) Askeri Siyasi Hayatı, Đstanbul, CR - Filiz Kitapevi, 1989 CR - Ülken, Hilmi Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, Đstanbul, Ülken Yayınları, CR - 1992 CR - Üstel, Füsun, “Türk Milliyetçiliğinde Anadolu Metaforu”, Tarih Toplum, Sayı: 109 CR - (Ocak1993) CR - ----------------, Türk Ocakları (1912-1931), Đstanbul, Đletişim Yayınları, 2004 CR - ----------------, Makbul Vatandaşın Peşinde, Đstanbul, Đletişim Yayınları, 2005 CR - Yöntem, Ali Canip, Ömer Seyfettin, Đstanbul, Muallim Halit Kütüphanesi, 1935 CR - -----------------------, “Devirlerden Hatıralar”, Yakın Tarihimiz, Sayı: 1, Cilt:1, (Mart CR - 1962) CR - Ziya Gökalp, “Halk Medeniyeti I Başlangıç”, Halka Doğru, Yıl: I, Sayı: 14 (10 CR - Temmuz 1329) CR - ---------------, “Halk Medeniyeti II: Resmi Teşkilat, Halk Teşkilatı”, Halka Doğru, CR - Yıl: I, Sayı: 19 (15 Ağustos 1329) UR - https://doi.org/10.1501/Tite_0000000385 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/590362 ER -