TY - JOUR T1 - KLİNİK BİR ÇOCUK-ERGEN ÖRNEKLEMİNDE DEHB İLİŞKİLİ YAŞAM KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AU - Çelebi, Fahri AU - Ünal, Dilek PY - 2019 DA - June DO - 10.16948/zktipb.495103 JF - Zeynep Kamil Tıp Bülteni PB - Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları EAH WT - DergiPark SN - 1300-7971 SP - 35 EP - 38 VL - 50 IS - 2 LA - tr AB - Amaç:Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu(DEHB), çocuk ve ergenlerdeişlevselliği bozan ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen bir bozukluktur. Çalışmamızda,DEHB’nin yaşam kalitesi üzerine etkisini ve DEHB’li çocuk ve ergenlerde yaşamkalitesini etkileyen değişkenleri araştırmak amaçlanmıştır.Gereçlerve Yöntem: Çalışmamıza DEHB tanısı konulan 8-18 yaş aralığında 49 olgu dahiledilmiştir. DEHB tanısı klinik görüşme ile DSM-5 tanı ölçütlerine göre konulmuşve DEHB tanısı alan olgulara Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozukluklarıve Şizofreni Görüşme Çizelgesi Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T)uygulanarak DEHB alt tipleri ve diğer eş tanılar belirlenmiştir. Çocuk veergenlerde yaşam kalitesini değerlendirmek için DEHB yaşam kalitesi ölçeği(DEHBYKÖ) uygulanmış ve DEHB belirtileri Conners’ Anne Baba Derecelendirme Ölçeği(CADÖ)ile değerlendirilmiştir. Sosyoekonomik düzey (SED) ilk klinik görüşmedeklinisyen tarafından Hollingshead-Redlich Ölçeği kullanılarak belirlenmiştir. Bulgular:Araştırmaya katılan 49 hastanın (12 kız/37 erkek), ortalama yaşı 11.15 (Min:8,Max:14.5, SD:1.53) olarak saptanmıştır. CADÖ toplam puanı ortalaması 44.59(SD:18.8), DEHB YKÖ Ev toplam puanı ortalaması 57.51 (SD:15.49) ve DEHB YKÖOkul toplam puanı ortalaması 57.97 (SD:14.51) olarak bulunmuştur. Cinsiyet,yaş, SED, DEHB alt tipi, DEHB belirti şiddeti ve psikiyatrik eş tanı ile DEHByaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır.Sonuç:DEHB kronik gidişli, çocuğun günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyen birbozukluktur. Klinisyenlerin DEHB’li çocuk ve ergenleri değerlendirirken sadecebelirti şiddeti ve klinik özellikleri değil, aynı zamanda DEHB’nin kendisininçocuğun hayat konforu üzerine etkilerini de dikkate almaları önemlidir.EVALUATION OF ADHDRELATED QUALITY OF LIFE IN A CLINICAL SAMPLE OF CHILDREN AND ADOLESCENTSABSTRACT:Introduction:Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a psychiatric disorder thatinterrupts functionality and impairs life quality. Our aim in this study is todetermine the effect of ADHD related quality of life and the factors which maybe related with the quality of life in children and adolescents who have ADHD. Methods: 49children and adolescents with a diagnosis of ADHD were included in this study.ADHD diagnosis was made in the first clinical interview according to DSM-V and Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-AgeChildren--Present and Lifetime Version(K-SADS-PL) was administered to assess the ADHD subtypes and comorbid psychiatricdiagnoses. Socioeconomic status was determined by using the Hollingshead-Redlichscale. To assess the quality of life, ADHD quality of life scale (ADHD QoL) wasused. Conners’ parent rating scale (CPRS) was filled by the parents of thechildren to investigate the severity of ADHD symptoms. Results:The mean age of the patient group (12 girls/37 boys) was 11.15 (SD:1.53). Meantotal score of the CPRS was 44.59 ( SD:18.8). According to the ADHD QoL scale,total home subscale mean score was 57.51(SD:15.49) and total school subscale meanscore was 57.97 (SD:14.51). No significant relationship was found between thequality of life and age, sex, symptom severity and psychiatric comorbidities. Conclusion:ADHD is a chronic disorder which has negative impact on daily life. It is important for clinicians not only to considerthe clinical conditions and symptom severity, but also the impact of ADHD onlife comfort while evaluating children and adolescents with ADHD. KW - Yaşam kalitesi KW - DEHB KW - çocuklar KW - ergenler CR - KAYNAKLAR:1. Yıldız Ö, Çakın Memik N, Ağaoğlu B. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocuklarda Yaşam Kalitesi: Kesitsel Bir Çalışma. Nöropsikiyatri Arşivi.2010;47:314-8 CR - 2. Floet AM, Scheiner C, Grossman L. Attention-deficit/ hyperactivity disorder. Pediatr Rev 2010; 31:56-69. CR - 3. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Washington (DC): American Psychiatric Association; 2013. CR - 4. Kuygun Karcı C, Toros F, Yolga Thiroğlu A, Metin Ö. Ergenlerde Metilfenidat Tedavisinin Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences.2018;31:11-20 CR - 5. Altın M, Alev L, Öztürk M, Abalı O, Akay A, Zoroğlu S et al. Türkiye’de Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Tedavi Uygulamaları ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi: 12 Aylık Prospektif Gözlemsel Bir Çalışma. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi.2012;19(1). CR - 6. Souza I, Pinheiro MA, Denardin D, Mattos P, Rohde LA. Attention-deficit/hyperactivity disorder and comorbidity in Brazil: comparisons between two referred samples. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2004 Aug;13(4):243-8. CR - 7. Byun H, Yang J, Lee M, Jang W, Yang JW, Kim JH, Hong SD, Joung YS. Psychiatric comorbidity in Korean children and adolescents with attention-deficit hyperactivity disorder: psychopathology according to subtype. Yonsei Med J. 2006 Feb 28;47(1):113-21. CR - 8.Ghanizadeh A. Psychiatric comorbidity differences in clinic-referred children and adolescents with ADHD according to the subtypes and gender. J Child Neurol. 2009 Jun;24(6):679-84. doi: 10.1177/0883073808331086. CR - 9. Hergüner S, Hergüner A. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan Çocuk ve Ergenlerde Eşlik Eden Psikiyatrik Bozukluklar. Nöropsikiyatri Arşivi. 2012;49:114-18. CR - 10. Göker Z, Aktepe E, Kandil S. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocuk ve Ergenlerin Benlik Saygıları ve Yaşam Kaliteleri. Yeni Sempozyum Dergisi.2011; 49(4):209-16. CR - 11. Kandemir H, Kılıç BG, Ekinci S, Yüce M. An evaluation of the quality of life of children with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and their families. Anadolu Psikiyatri Derg. 2014;15(3):265-71. CR - 12. Danckaerts M, Sonuga-Barke EJ, Banaschewski T, Buitelaar J, Döpfner M, Hollis C et al. The quality of life of children with attention deficit/hyperactivity disorder: a systematic review. Eur Child Adolesc Psychiatry.2010;19(2):83-105. CR - 13. Klassen AF, Miller A, Fine S. Health-related quality of life in children and adolescents who have a diagnosis of attention-deficit/hyperactivity disorder. Pediatrics. 2004;114(5):541-7. CR - 14. Topolski TD, Edwards TC, Patrick DL, Varley P, Way ME, Buesching DP. Quality of life of adolescent males with attention-deficit hyperactivity disorder. J Atten Disord. 2004;7(3):163-73. CR - 15. Escobar R, Soutullo CA, Hervas A, Gastaminza X, Polavieja P, Gilaberte I. Worse quality of life for children with newly diagnosed attention-deficit/hyperactivity disorder, compared with asthmatic and healthy children. Pediatrics. 2005;116(3):364-9. CR - 16. Yürümez E, Kılıç BG. Relationship Between Sleep Problems and Quality of Life in Children With ADHD. J Atten Disord. 2016 Jan;20(1):34-40. CR - 17. Matza LS, Rentz AM, Secnik K, Swensen AR, Revicki DA, Michelson D et al. The link between health-related quality of life and clinical symptoms among children with attention-deficit hyperactivity disorder. J Dev Behav Pediatr 2004; 25:166-74. CR - 18. Newcorn JH, Spencer TJ, Biederman J, Milton DR, Michelson D. Atomoxetine treatment in children and adolescents with attentiondeficit/ hyperactivity disorder and comorbid oppositional defiant disorder. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2005; 44:240-8. CR - 19. Prasad S, Harpin V, Poole L, Zeitlin H, Jamdar S, Puvanendran K; SUNBEAM Study Group. A multi-centre, randomised, openlabel study of atomoxetine compared with standard current therapy in UK children and adolescents with attention-deficit/ hyperactivity disorder (ADHD). Curr Med Res Opin 2007;23:379-94. CR - 20. Flapper BC, Schoemaker MM. Effects of methylphenidate on quality of life in children with both developmental coordination disorder and ADHD. Dev Med Child Neurol 2008;50:294-299. CR - 21. Hollingshead AB, Redlich F C. Social class and mental illness: A community study. New York: Wiley; 1958. CR - 22. Kaufman J, Birmaher B, Brent D, et al. Schedule for affective disorders and schizophrenia for school-age children-present and lifetime version (K-SADS-PL): initial reliability and validity data. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 1997;36:980–988. CR - 23. Gökler B, Ünal F, Pehlivantürk B, et al. Reliability and validity of schedule for affective disorders and schizophrenia for school age children – present and lifetime version-turkish version (K-SADS-PL-T). Turk J Child Adolesc Ment Health. 2004;11:109–116. CR - 24. Dolgun G, Savaşer S, Yazgan Y. Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğuolan 8-12 yaș grubu çocuklarda yașam kalitesi ölçeğinin (DE/HB-YKÖ) geliștirilmesi. Hemșirelikte Araștırma Geliștirme Dergisi. 2005;1-2. CR - 25. Conners CK, Barkley RA. Rating scales and checklists for child psychopharmacology. Psychopharmacol Bull. 1985;21:809–843. CR - 26. Dereboy Ç, Şenol S, Şener Ş, Dereboy İF. Conners kısa form öğretmen ve ana baba derecelendirme ölçeklerinin geçerliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 2007;18(1):48–58. CR - 27. Sawyer MG, Whaites L, Rey JM, Hazell PL, Graetz BW, Baghurst P. Health-related quality of life of children and adolescents with mental disorders. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2002;41(5):530-7. CR - 28. Dallos G, Miklósi M, Keresztény Á, Velő S, Szentiványi D, Gádoros J. Self- and Parent-Rated Quality of Life of a Treatment Naïve Sample of Children With ADHD: The Impact of Age, Gender, Type of ADHD, and Comorbid Psychiatric Conditions According to Both a Categorical and a Dimensional Approach. J Atten Disord. 2017 Jul;21(9):721-730. UR - https://doi.org/10.16948/zktipb.495103 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/774550 ER -