TY  - JOUR
T1  - Post-Hakikat Çağında Sosyal Medyada  Yalan Haber ve Suriyeli Mülteciler Sorunu
AU  - Taş, Oğuzhan
AU  - Taş, Tuğba
PY  - 2018
DA  - December
DO  - 10.16878/gsuilet.500943
JF  - Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi
PB  - Galatasaray Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 1305-2411
SP  - 183
EP  - 208
IS  - 29
LA  - tr
AB  - Bu çalışmada, yalan haber tartışmasının hangikoşullar çerçevesinde yeniden güncellik kazandığı sorusuna yanıt arıyoruz.Günümüzün haber ekolojisinde hakikatin statüsü, yalan haber tartışmasının düğümnoktasında yer alıyor. Bu nedenle sorunu, sosyal medya haberciliği, kullanıcıtürevli içerikler ve post-hakikat rejimi bağlamında değerlendiriyoruz. Sağpopülist hareketlerin yalan haberleri, yurttaşların duygu ve inançlarına hitapetmek için siyasal bir taktiğe dönüştürmesi bu açıdan oldukça kritik. Ayrıca, netür haberlerin yalan haber kategorisi içinde değerlendirildiği, yalanhaberlerin sosyal medyada hızlı bir şekilde nasıl yayılabildiği ve yaygınkarşılaşılan yalan haber türlerinin neler olduğu gibi literatüre özgü sorunlarıda gözden geçiriyoruz. Son bölümde ise, Türkiye’de yaşayan Suriyelimültecilerle ilgili yapılan yalan haberlere çok modlu metin analiziçerçevesinden yaklaşarak, bu haberlerdeki ayrımcı ve nefret içeren söylemlerinnasıl kolaylıkla meşruiyet kazanıp yaygınlaştığı sorusuna yanıt arıyoruz. Sonuçolarak, yalan haberi bir eleştirel farkındalık sorununun ötesinde, sosyalgerçekliğin sınırları üzerinde yürütülen politik bir mücadelenin parçası olarakdeğerlendirmenin önemini vurguluyoruz.
KW  - yalan haber
KW  - sosyal medya
KW  - kullanıcı türevli içerik
KW  - post-hakikat
KW  - Suriyeli mülteciler
CR  - Allcott, H. ve Gentzkow, M. (2017). Social Media and Fake News in the 2016 Election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211–236.
CR  - Arabacı, A. O. (18 Ağustos 2017). 131 bin 746 Suriyeli’nin üniversiteye yerleştirildiği iddiası. Erişim 17 Şubat 2018, https://teyit.org/131-bin-746-suriyelinin-universiteye-yerlestirildigi-iddiasi/
CR  - Ataman, H. (2014). Yazılı Basında Ayrımcı Söylem, Suriyeli Mülteciler. Medyada Nefret Söylemi ve Ayrımcı Dil Eylül-Aralık 2014 Raporu içinde. İstanbul: Hrant Dink Vakfı. Erişim 8 Ağustos 2018, 
https://hrantdink.org/attachments/article/91/EylulAralik2014raporuson.pdf
CR  - Barthes, R. (2003). Rhetoric of the Image. L. Wells, (Ed.), The Photography Reader içinde (114-125). New York: Routledge.
CR  - Cantril, H. (1940). The Invasion from Mars: A Study in the Psychology of Panic. Princeton, NJ: Princeton University Press.
CR  - Çakır, E. (13 Haziran 2013). Kadınlar küfrediyor, erkekler vuruyordu. Star. Erişim 11 Eylül 2018, http://gazete.netgazete.com/gazeteler_arsiv.php
CR  - Çavuş, G. (15 Mayıs 2017). Suriye’de organ mafyasının çocukları kaçırdığını gösteren video iddiası. Erişim 11 Mart 2018,  https://teyit.org/suriyede-organ-mafyasinin-cocuklari-kacirdigini-gosteren-video-iddiasi/
CR  - Çavuş, G. (9 Eylül 2017). İki Suriyelinin Bursa’da bir kadını kaçırıp tecavüz ettiği iddiası. Erişim 11 Mart 2018, https://teyit.org/iki-suriyelinin-bursada-bir-kadini-kacirip-tecavuz-ettigi-iddiasi/
CR  - Çavuş, G. (12 Eylül 2017). Suriyeli bir sığınmacının doktor dövdüğü iddiasıyla paylaşılan video Rusya’dan. Erişim 11 Mart 2018, https://teyit.org/suriyeli-bir-siginmacinin-doktor-dovdugu-iddiasiyla-paylasilan-video-rusyadan/
CR  - Çavuş, G. (11 Nisan 2018). Fotoğrafın Suriyelilerin Türkiye’ye gelen Afganları protesto ettiğini gösterdiği iddiası. Erişim 18 Nisan 2018, https://teyit.org/fotografin-suriyelilerin-turkiyeye-gelen-afganlari-protesto-ettigini-gosterdigi-iddiasi/
CR  - Dahlgren, P. (2018). Media, Knowledge and Trust: The Deepening Epistemic Crisis of Democracy. Javnost-The Public, 25(1-2), 20-27.
CR  - Doğanay, Ü. ve Çoban Keneş, H. (2016). Yazılı Basında Suriyeli ‘Mülteciler’: Ayrımcı Söylemlerin Rasyonel ve Duygusal Gerekçelerinin İnşası. Mülkiye Dergisi, 40(1), 143-184.
CR  - Farkas, J. ve Schou J. (2018). Fake News as a Floating Signifier: Hegemony, Antagonism and the Politics of Falsehood. Javnost-The Public, 25(3), 298-314.
CR  - Ferrara, E., Varol, O., Davis, C., Menczer, F. ve Flammini, A. (2016). The Rise of Social Bots. Communications of ACM, 59(7), 96-104.
CR  - Fineman, M. (2012). Faking It: Manipulated Photography before Photoshop. New York: Metropolitan Museum of Art.
CR  - Fletcher, R. (2018). Misinformation and Disinformation Unpacked. N. Newman vd., (ed.),  Reuters Institute Digital News Report 2018 içinde (37-41). Erişim 28 Temmuz 2018,  
https://Reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/digital-news-report-2018.pdf
CR  - Foça, M. A. (28 Mart 2017). Gaziantep’te Suriyeliler vatandaşlık için kuyruğa girdi iddiası. Erişim 11 Mart 2018, https://teyit.org/gaziantepte-suriyeliler-vatandaslik-icin-kuyruga-girdi-iddiasi/
CR  - Foça, M. A. (25 Ağustos 2017). Bursa’da yaşayan Suriyelilerin bir atı kafasına vurarak öldürdüğü iddiası. Erişim 11 Mart 2018, https://teyit.org/bursada-yasayan-suriyelilerin-bir-ati-kafasina-vurarak-oldurdugu-iddiasi/
CR  - Garimella, K., Morales, G. F, Gionis, A. ve Mathioudakis, M. (2018). Political Discourse on Social Media: Echo Chambers, Gatekeepers, and the Price of Bipartisanship. WWW 2018: The 2018 Web Conference. 23-27 Nisan 2018, Lyon, Fransa.
CR  - Gazeteciler ‘Kabataş Olayı’ Hakkında Konuştu. (15 Şubat 2014). TimeTürk. Erişim 3 Eylül 2018, https://www.timeturk.com/tr/2014/02/15/elif-cakir-dan-kabatas-aciklamasi.html#.
CR  - Hirst, M. (2011). News 2.0: Can Journalism Survive the Internet? New South Wales: Allen and Unvin.
 
Hirst, M. (2017). Towards a Political Economy of Fake News. The Political Economy of Communication, 5(2), 82-94.
CR  - Ji, Q., Ha, L. ve Sypher, U. (2014). The Role of News Media Use and Demographic Characteristics in the Possibility of Information Overload Prediction. International Journal of Communication, 8, 699-714.
CR  - Kıvanç, Ü. (16 Şubat 2014). Kabataş meselesi/2 - Sis, pus, hamaset arasından... Erişim 1 Eylül 2018, http://riyatabirleri.blogspot.com/2014/02/kabatas-olay-sis-pus-hamaset-arasndan.html
CR  - Kuçuradi, I. (2009). Felsefi Etik ve Meslek Etikleri. H. Tepe, (Yay. Haz.), Etik ve Meslek Etikleri içinde (27-43). Ankara: Felsefe Kurumu Yayınları.
CR  - Lievrouw, L. H. (2010). Social Media and the Production of Knowledge: A Return to Little Science? Social Epistemology, 24(3), 219-237.
CR  - Lister, M., Dovey, J., Giddings, S., Grant, I. ve Kelly, K. (2009). New Media: A Critical Introduction. New York: Routledge.
CR  - Livingstone, S. (2004). Media Literacy and the Challenge of New Information and Communication Technologies. The Communication Review, 7(1), 3-14.
CR  - Machin, D. (2007). Introduction to Multimodal Analysis. Londra ve New York: Bloomsbury. 
Martin, N. (2017). Journalism, the Pressures of Verification and Notions of Post-Truth in Civil Society. Cosmopolitan Civil Societies: An Interdisciplinary Journal, 9(2), 41-55.
CR  - McIntyre, L. (2018). Post-Truth. Massachusetts: The MIT Press.
CR  - Medyada Nefret Söylemi İzleme Raporu (2018). Erişim 12 Ağustos 2018, https://hrantdink.org/attachments/article/1356/Medyada%20Nefret%20Söylemi%20İzleme%20Raporu%20Ocak-Nisan%202018.pdf
CR  - Newman, N., Dutton, W. H. ve Blank (2012). Social Media in the Changing Ecology of News: The Fourth and Fifth Estates in Britain. International Journal of Internet Science, 7(1), 6-22.
CR  - Newman, N., Fletcher, R., Kalogeropoulos, A., Levy, D. A. L. ve Kleis, Rasmus (2018). Reuters Institute Digital News Report 2018. Erişim 30 Temmuz 2018, 
https://Reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/digital-news-report-2018.pdf
CR  - Özer, Ç. L. (07 Şubat 2017). Suriyelilere alışverişlerde yüzde 50 indirim sağlayan Ak Kart verildi iddiası. 11 Mart 2018,  https://teyit.org/suriyelilere-alisverislerde-yuzde-50-indirim-saglayan-ak-kart-verildi-iddiasi/
Özer, Ç. L. (14 Şubat 2017). Konya Büyükşehir Belediyesi Suriyelilere maaş bağladı iddiası. 11 Mart 2018,  https://teyit.org/konya-buyuksehir-belediyesi-suriyelilere-maas-bagladi-iddiasi/
CR  - Özer, Ç. L. (06 Mart 2017). Suriyeliler istedikleri üniversiteye hiçbir koşul olmadan girebiliyor iddiası. 11 Mart 2018, https://teyit.org/suriyeliler-universiteye-kosulsuz-sinavsiz-girebiliyor-iddiasi/
CR  - Özer, Ç. L. (09 Mart 2017). Suriyeliler maaşlarını almak için PTT önünde kuyruğa giriyor iddiası. 11 Mart 2018, https://teyit.org/suriyeliler-maaslarini-almak-icin-ptt-onunde-kuyruga-giriyor-iddiasi/
CR  - Özer, Ç. L. (09 Haziran 2017). Suriyeliler, Türkiye halkının dinden kopuk yaşadığını söyleyerek yürüyüş düzenledi iddiası. Erişim 11 Mart 2018, https://teyit.org/suriyeliler-turkiye-halkinin-dinden-kopuk-yasadigi-iddiasiyla-yuruyus-duzenledi-iddiasi/
CR  - Paltridge, B. (2012). Discourse Analysis: An Introduction. Londra ve New York: Bloomsbury.
CR  - Reuters Toughens Rules After Altered Photo Affair. (21.01.2007). Reuters. Erişim 10 Temmuz 2017. https://www.Reuters.com/article/idUSL18678707
CR  - Scannell, P. (2007). Media and Communication. Londra: Sage. 
Schudson, M. (1978). Discovering the News: A Social History of American Journalism. New York: Basic Books.
Selvi, A. (12 Haziran 2013). Başbakan’ın Sözünü Ettiği Gelin. Yeni Şafak. Erişim: 11 Eylül 2018, https://www.yenisafak.com/yazarlar/abdulkadirselvi/babakanin-sozunu-ettigi-gelin-38114
CR  - Shao, C.; Ciampaglia, G. L.; Varol, O.; Flammini, A. ve Menczer, F. (2017). The Spread of Fake News by Social Bots. Erişim 26 Temmuz 2018, eprint arXiv:1707.07592 https://andyblackassociates.co.uk/wp-content/uploads/2015/06/fakenewsbots.pdf
CR  - Shu, K.; Sliva, A.; Wang, S.; Tang, J. ve Liu, H. (2017). Fake News Detection on Social Media: A Data Mining Perspective. SIGKDD Explorations, 19(1), 22-36.
Sunstein, C. R. (2018). #Republic: Divided Democracy in the Age of Social Media. New Jersey: Princeton University Press.
CR  - Tandoc, E., Lim, Z. W. ve Ling R. (2017). Defining ‘Fake News’: A Typology of Scholarly Definitions. Digital Journalism, 6(2), 137-153.
Türkiye’de yaşayan Suriyelilerle ilgili internette yayılan 14 yanlış bilgi. (21.09.2017). Erişim 3 Ağustos 2018, https://teyit.org/turkiyede-yasayan-suriyelilerle-ilgili-internette-yayilan-14-yanlis-bilgi/
CR  - Yeşil, B. (2016). Media in New Turkey: The Origins of an Authoritarian Neoliberal State. Urbana: University of Illinois Press.
CR  - van Leeuwen, T. (2004). Semiotics and Iconography. T. van Leeuwen ve C. Jewitt, (ed.), Handbook of Visual Analysis içinde (92-118). Londra: Sage.
CR  - van Leeuwen, T. (2011). Multimodality and Multimodal Research. E. Margolis ve L. Pauwels, (ed.), The Sage Handbook of Visual Research Methods içinde (549-570). Londra: Sage.
CR  - van Djik, T. (1991). Racism and the Press. Londra: Routledge.
CR  - Wardle, C. (2017). “Fake news. It's complicated.” First Draft. Erişim 5 Temmuz 2018 https://medium.com/1st-draft/fake-news-its-complicated-d0f773766c79.
CR  - White, A. (2017). Fake News: Facebook and Matters of Fact in the Post-Truth Era. A. White, (ed.), Ethics in the News: EJN Report on Challenges for Journalism in the Post-truth Era içinde (14-17). Londra: Ethical Journalism Network.
UR  - https://doi.org/10.16878/gsuilet.500943
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/605971
ER  -