TY - JOUR T1 - İslam Düşüncesinde Muhalefet TT - The Opposition in the Islamic Thought AU - Süt, Abdulnasır PY - 2018 DA - December DO - 10.17131/milel.505023 JF - Milel ve Nihal PB - Milel ve Nihal: Eğitim, Kültür ve Düşünce Platformu Derneği WT - DergiPark SN - 1304-5482 SP - 60 EP - 83 VL - 15 IS - 2 LA - tr AB - İslam’ın temel kaynakları olan Kur’an ve Sünnet esas alındığındamuhalefetin hak ve adalet için yapılması gerekli veya zorunlu; haksızlık,zulüm, fitne ve fesat için yapılması yanlış olmaktadır. Müslümanların tarihselpratikleri dikkate alındığında ise fikri ve siyasi muhalefet merkezinde birdeğerlendirme yapmak mümkündür. Ancak siyasal muhalefet, kurumsal ve toplumsaldüzeyde yaşanmamış ve hep bir meşruiyet sorunu yaşamıştır. İslam siyasitarihinde muhalefetin her türlüsünün egemen siyasi güç tarafından “öteki”olarak kabul edildiği ve meşru olmadığını gösterme cihetine gidilerek mahkûmedilmeye çalışıldığı görülmektedir. İmamet, saltanat ve hilafet eksenindeşekillenen bir siyasal örgütlenme biçimi, demokratik yönetimlerdeki örgütlenmebiçimlerinden çok farklı pratikler ortaya koyacaktır. Hakkın ve adaletinikamesinin en büyük aracı da şüphesiz devlet mekanizmasıdır. Bu mekanizmanındoğru bir şekilde belirlenip yapılandırılması, yapılan uygulamalarındenetlenmesi adına yasal çerçevesi belirlenmiş bir muhalefet gereklidir. KW - İslam’da muhalefet KW - Müslümanların muhalefet pratiği KW - fikri muhalefet KW - si-yasi muhalefet N2 - If the opposition is made for human rights and justiceit is essential or indispensable and if it is made for injustice, cruelty,corruption and mischief it is wrong according to the Qur’an and Sunnah whichare the main sources of Islam. Considering the practices of Muslims, it ispossible to make an assessment in context of the intellectual and politicalopposition. However, political opposition has not been seen on theinstitutional and social level and has always faced a crisis of legitimacy. Inthe political history of Islam, it was seen that all kinds of opposition wassupposed to be “other” by the sovereign political power and it was sought to becondemned by defaming it as illegitimate. A form of political organization,which is shaped on the axis of imamate, sultanate and caliphate, will disclosevery different practices than the forms of organization in democraticadministrations. Undoubtedly, the principal means of the establishment of humanrights and justice is the state mechanism. This mechanism is required to beproperly designed and structured, and a powerful opposition whose legislativeframework has been identified is required to monitor the practices of thegovernment. CR - Alevâni, Cabir. İslâm’da İhtilâf Usûlü. Terc.: Abdulhalim Ural, İstanbul: Risale, 1991. CR - Ardoğan, Recep. “Teorik Temeller ve Tarihsel Gerilimler Arasında İslam Kültüründe Siyasal Muhalefet”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fa-kültesi Dergisi, C. VIII/2, 2004, s. 171-189. CR - Başoğlu, Tuncay. “Tefrika”, DİA., XL, İstanbul 2011. CR - Cabiri, Muhammed Âbid. İslam’da Siyasal Akıl. Çev. Vecdi Akyüz. İstan-bul: Kitabevi Yayınları, 1997. CR - Cürcânî, Seyyid Şerîf. et-Ta‘rifat. thk. Nasruddin Tunusi. Kahire: 2007. CR - Eş’arî, Ebu’l- Hasan. Makalâtü’l-İslâmiyyîn ve ihtilafu’l-musallîn. Nşr. Helmut Ritter. Wıesbaden: 1980. CR - Hodgson, Marshall G. S. The Venture of Islam I. Chicago: The University of Chicago Press, 1974. CR - İbnü’l-Esîr, Ebü’l-Hasen İzzeddîn. el-Kâmil fi’t-Târîh. thk.: M. Yusuf ed-Dekâke. Beyrut: Dârü’l-Kütübil-İlmiyye, 2003. CR - İbn Manzur. Lisanü’l-Arab. Beyrut: Daru’l-İhya Turasi’l-Arab, 3. Baskı, trs. CR - İbn Seyyid el-Batlayusi. el-İnsaf. thk.: Muhammed Rıdvan Daye. Suriye: Daru’l-Fikr, 2003. CR - İsfahânî, Râgıp. el-Müfredatu elfazi’l-Kur’an. thk. Safvan Adnan Davudi. Dımeşk: Daru’l-Kalem, 2009. CR - İzmirli İsmail Hakkı. İlm-i Hilaf. İstanbul: Dar Saadet, 1330. CR - Kardavî, Yusuf. İhtilâflar Karşısında İslamî Tavır. Çev.: Osman Arpaçukuru. İstanbul: İlke Yayıncılık, 2. Baskı, 1996. CR - Koçyiğit, Talat. Hadisçiler ile Kelamcılar Arasındaki Münakaşalar. Ankara: AÜİF. Yayınları, 1969. CR - Malâti, Ebü’l-Hüseyin. et-Tenbih ve’r-Reddi Âla Ehvaî Bid’â. Mektebet’i-Maârif, Beyrut 1968. CR - Mustafa, Nevin Abdulhâlık. İslam Düşüncesinde Muhalefet. Çev.: Vecdi Akyüz. İstanbul: İz Yayınları, 2001. CR - Nevbahti, Hasan b. Musa. Fıraku’ş-Şiâ. thk.: Helmut Ritter. İstanbul: 1931. CR - Öge, Sinan. “Usûlu’d-Dinde İhtilafın Hükmü ve Eleştirisi”. Ekev Dergisi. 11/33, Güz 2007, ss.107-120. CR - Özen, Şükrü. “İhtilaf” md., DİA. XXI, İstanbul 2000. CR - Süt, Abdulnasır. Basra ve Mutezile. Ankara: İlahiyat Yayınları, 2016. CR - Şafak, Ali. “Bağy”, DİA, IV, İstanbul: 1991. CR - Şehristani, Ebi Feth M.b. Abdulkerim b. Ebi Bekr Ahmed. el-Milel ve’n-Nihal. I-II, thk.: Emir Ali Mehna, Ali Hasan Faur. Beyrut: Daru’l-Marife, 2001. CR - Wellhausen, Julius. İslamiyet’in İlk Devrinde Dini-Siyasi Muhalefet. Çev.: Fikret Işıltan. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1996. CR - Yazıcıoğlu, Mustafa Sait. İslam Düşüncesinin Tarihsel Gelişimi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2001. UR - https://doi.org/10.17131/milel.505023 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/611776 ER -