TY - JOUR T1 - Kenevir Dokuma Kumaşa Enzimatik Ön İşlemlerin Etkisi TT - Effect of Enzymatic Pre-treatments on Hemp Woven Fabrics AU - Yılmaz Şahinbaşkan, Burcu PY - 2019 DA - September DO - 10.7240/jeps.508952 JF - International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences JO - JEPS PB - Marmara Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2636-8277 SP - 208 EP - 213 VL - 31 IS - 3 LA - tr AB - Kenevir lifi tarih boyunca tekstil materyallerinde doğalelyaf olarak kullanılmış, zaman içinde önemini kaybetmiştir. Ancak son yıllarda,tekstilde biyobozunurluğun ve sürdürülebilirliğin önem kazanması ile alternatifdoğal liflerin önemi de oldukça artmıştır. Kenevir bitkisinin kontrollüekiminin serbest bırakılması ile bu lifintekstilde kullanım olanakları yeniden araştırılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada,kenevir dokuma kumaşın enzimlerle ön işlem olanakları araştırılmıştır. NaOH, H2O2ve α-amilaz, pektinaz, lakkaz enzimleri uygulanarak üç farklı yönteme göre önterbiye sonrası kumaş performans özellikleri karşılaştırılmıştır. Yöntem 1’de amilazile haşılı sökülen kumaş, NaOH ile hidrofilleştirilip ardından H2O2ile ağartılmıştır. Yöntem 2’de haşılı sökülen kumaş, pektinazlahidrofilleştirilip ardından H2O2 ile ağartılmıştır.Yöntem 3’de kumaş, Yöntem 2’ye göre hidrofilleştirilip ardından lakkazla işlemetabi tutulmuştur. Kumaşların hidrofiliteleri, renk koordinatları, sarılıkindeksleri, mukavemetleri, uzamaları ve buruşmazlık açılarıdeğerlendirilmiştir. En iyi hidrofilite (1,46 s) Yöntem 2 sonrası eldeedilmiştir. Enzimatik işlemler sonrası, renklendirme öncesi uygun kumaş zemin rengininelde edilebilmesi için optimizasyon gerekliliği ortaya çıkmıştır. İşlemlerkumaşların kopma mukavemetinde ve uzamasında önemli bir değişim meydanagetirmemiştir. Yöntem 1’e göre işlem görenkumaşların en yüksek buruşmazlık açısına (78°) sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak kenevir elyafın yakıngelecekte öneminin tekrar artacağı ve endüstriyel tekstil uygulamalarındakullanım potansiyelinin olduğu söylenebilir. KW - kenevir KW - dokuma kumaş KW - enzim KW - ön işlem KW - Sürdürülebilirlik N2 - Hemp fibre was used as a natural fiber for textiles inancient times and lost its importance over time. In recent years, due to theimportance of biodegrability and sustainability, the importance of alternativenatural fibers has also increased. The use of hemp as a textile fiber has beenre-investigated with the release of controlled cultivation of cannabis plants. Inthis work, treatment possibilities of hempwoven fabrics with enzymes were investigated. Performance of treated fabrics bythree different methods with NaOH, H2O2 and α-amylase,pectinase, laccase enzymes was compared. In Method 1, desized fabric with amylasewas scoured with NaOH and than bleached with H2O2. In Method2, desized fabric was scoured with pectinase and bleached with H2O2.In Method 3, scoured fabric by Method 2 was treated with laccase. Hydrophility,colour coordinates, yellowness index, tensile strength, elongation and wrinklerecovery of all woven were evaluated. The highest hydrophility (1,46 s) wasobtained by Method 2. The optimization of the process was necessary forcoloration in light colours. Treatments did not cause a significant change in strengthand elongation of fabrics. The highest recovery angle (78°) was obtained by Method 1.Finally, hemp has potential to use for industrial applications. CR - [1] Vantreese, V.L. (2002). Hemp support: evolution in EU regulation. Journal of International Hemp Association, 7(12), 1-23 CR - [2] Gedik, G., Avainç, O.O., Yavaş, A. (2010). Kenevir lifinin özellikleri ve tekstil endüstrisinde kullanımıyla sağladığı avantajlar. Tekstil Teknolojisi ve Elektronik Dergisi, 4(3), 39-48. CR - [3] http://tekstil.tekstil.com/kenevir-2/ Erişim tarihi: 04.06.2018. CR - [4] Gedik, G. (2010). Kenevir liflerinden üretilen kumaşların optimum ağartma koşullarının ve yöntemlerinin belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. CR - [5] Mwaikambo, L.Y., Ansell, M.P. (2002). Chemical modification of hemp, sisal, jute and kapok fibers by alkalization, Journal of Polymer Science, 84, 2222-2234. CR - [6] Vantreese, V.L. (2002). Hemp support: evolution in EU regulation. Journal of International Hemp Association, 7(12), 1-23. CR - [7] Ebskamp, M.J.M. (2002). Engineering flax and hemp for an alternative to cotton. Trends in Biotechnology, 20(6), 229-230. UR - https://doi.org/10.7240/jeps.508952 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/796054 ER -