TY  - JOUR
T1  - Kreşin Tatar Türkçesi (Dil, Kültür, Tarih)
TT  - Nursery Tatar Turkish (Language, Culture, History)
AU  - Kocabaş, Beytullah
PY  - 2019
DA  - March
JF  - Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi
JO  - IJVUTS
PB  - Gökçe Yükselen PELER
WT  - DergiPark
SN  - 2687-3095
SP  - 131
EP  - 135
VL  - 1
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Türklerİdil-Ural bölgesinde İdil-Bulgar Devleti (8.-14. Yüzyıllar), Altınordu Devleti(13.-15.Yüzyıllar) ve Kazan Hanlığı (1437-1552) gibi büyük çapta devletlerkurmuşlardır (Özkan: 2014; 216). İdil-Ural bölgesinde yaşayan, soy bakımındanBulgar ve Kıpçak Türklerine dayanan Tatar Türklerine Orhun yazıtlarındangünümüze kadar rastlanmaktadır (Özkan:2014; 230). Çinliler, Cengiz Han öncesiMoğolca konuşmayan halka dâhi tüm Moğollara“Tatar” adını verdikleri gibi bazen de Orta Asya coğrafyasında Türkçekonuşan tüm topluluklara “Tatar” adını vermiştir. Aynı zamanda Moğolca konuşanulusların hepsine Ta-ta (Tatar) dedikleri gibi Tatarları; Ak Tatarlar, KaraTatarlar ve Yabani Tatarlar olmak üzere medeni durumlarına göresınıflandırmışlardır. İslam coğrafyasında yazılmış olan eserlerde Tatar ismine nadirenrastlanmakla beraber Tatar ismi Moğollar için kullanılmıştır. Ermeni ve Gürcütarihçiler de Moğolları Tatar ismiyle anmışlardır. Öte yandan Kaşgarlı MahmutTatarların Türk olduğunu belirtir ve yaşadıkları yeri de haritasında belirtir.Ayrıca Tatar halkının ayrı bir dilleri olduğunu da belirtmiştir. (Sümer: 2011;168-169). Türk-Tatar birliği içerisinde yer alan ve Hrıstiyan olmalarısebebiyle diğer Tatarlardan farklılık gösteren Kreşin Tatarları 16.- 17.yüzyıllarda ve 18. yüzyılın ilk yarısında baskılar sonucu vaftiz edilerekHrıstiyanlaştırılmıştır; ancak daha sonra 20. yüzyılın ilk dönemlerindehürriyet ortamının oluşmasıyla bir kısmı Müslümanlığa geçmiştir. HrıstiyanTatarlar olarak bilinen Kreşin veya Krıyaşen Tatarları etnik ve dil özellikleriolmak üzere Molkeev, Çittopol, Batı-Kam, Elabuık, Mengel, Bakalin ve Nogeybekolmak üzere yedi gruptan meydana gelmektedir (Özkan: 2014; 235).KreşinTatar Türkçesi (Dil, Kültür, Tarih) adlı eser Elazığ Fırat Üniversitesindeöğretim üyesi olan Prof. Dr. Ercan Alkaya’nın ve Kazan (İdil boyu) FederalÜniversitesinde öğretim üyesi olan Doç. Dr. Zoya Kirillova’nın yapmış olduklarıçalışmadır.
KW  - Kreşin Tatar Türkçesi
KW  - Kreşin Tatar Halkı
KW  - Kreşin Tatar Kültürü
N2  - Turks in the Idil-Ural region of the Idil-Bulgarian State (8th-14th centuries), the Golden Horde State (13th-15th centuries) and Kazan Khanate (1437-1552) have established a large number of states (Özkan: 2014; 216). Living in the Idil-Ural region, the Tatar Turks based on the Bulgarian and Kipchak Turks for genealogy are found to date from Orkhon inscriptions (Özkan: 2014; 230). The Chinese called all the Mongols who were non-Mongolian speaking people before the Genghis Khan, as ı Tatar dik and sometimes called oğ Tatar i to all Turkish-speaking communities in Central Asia. At the same time, all the Mongolian speaking nations, as they say Ta-ta (Tatar) Tatars; Ak Tatar, Black Tatars and Wild Tatars, according to their status according to their marital status. Although the Tatar name is rarely found in the works written in the Islamic geography, the name Tatar was used for the Mongols. Armenian and Georgian historians also called the Mongols Tatar. On the other hand, Kaşgarlı Mahmut states that the Tatars are Turkish and indicate the place they live in. He also stated that the Tatar people have a separate language. (Sumer: 2011; 168-169). The Tatars of the Nursery, which were part of the Turkish-Tatar unity and differed from the other Tatars due to their Christianity, were baptized Christianized in the 16th and 17th centuries and in the first half of the 18th century. however, later in the early days of the 20th century, some of them were converted to Islam. Ethnic and linguistic features of the kindergarten or Krishansen Tatars known as the Christian Tatars are composed of seven groups, Molkeev, Chittopol, West-Kam, Elabuik, Mengel, Bakalin and Nogeybek (Ozkan: 2014; 235).Nursery Tatar Turkish (Language, Culture, History) of the Nursery is a faculty member at Elazığ Fırat University. Dr. Ercan Alkaya and Kazan (Idil size) is a faculty member of the Federal University. Dr. This is the work of Zoya Kirillova.
CR  - Referans 1: Özkan, Nevzat (2014). Türk Dilinin Yurtları, Akçağ Yayınları: Ankara.
CR  - Referans 2: Sümer, Faruk (2011). “Tatarlar”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. XLI., Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, ss. 168-170.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijvuts/article/519060
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/665627
ER  -