@article{article_524923, title={Saltbiçim İşlemleri ve Taban Biçimleme}, journal={Dilbilim Araştırmaları Dergisi}, volume={30}, pages={199–219}, year={2019}, DOI={10.18492/dad.524923}, url={https://izlik.org/JA54KK78AB}, author={Kunduracı, Aysun}, keywords={biçimbilim,taban,ayrıklık,adlaşma,türetim}, abstract={<span style="font-size:11.2px;"> </span> <p style="margin-top:1em;margin-bottom:1em;color:rgb(17,17,17);font-family:Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif;font-size:11.2px;background-color:rgb(251,251,243);"> <span style="font-size:9pt;font-family:’Times New Roman’, serif;">Bu çalışma Türkçede <i>ayrıklık </i> (separationism, Beard, 1995: anlam ve biçimin ayrı
düzlemselliği) ve ayrıklığın Türkçe gibi bitişimli dillerdeki önemi üzerinedir.
Çalışma, anlam içermeyen <i>saltbiçimsel </i>
(morphomic, Aronoff, 1994) türetimleri incelemektedir. Örneğin <i>okuyucu </i> sözcüğü, kök biçimin ( <i>oku </i>-) anlamı ve amaçlanan çıktı anlam
‘okuyucu: okuma eylemini yapan’ dışında bir anlam içermese de, yapı, amaçlanan
anlamla etkileşen - <i>CI </i> eklenmesinden
önce bir biçim daha içermektedir: - <i>I </i>eklenmesi
ile <i>okuyu </i>-. Bu gibi oluşumlarda anlam
güdüsüz biçimsel işlemler devrededir, güdü yalnızca ulamsal ve biçimseldir.
Yukarıda <i>okuyucu </i>’dan önce elde edilen <i>okuy <u>u </u>- </i>gibi türevlerdeki - <i>I </i> eklenmesi, alanyazınında fark edilmeyerek,
sonrasındaki - <i>CI </i>, - <i>lI </i> gibi eklerle birlikte algılanmıştır:
*- <i>ICI </i> gibi. Oysaki, - <i>I </i> gibi özerk eklenmeler, biçimyapısı
açısından önemlidir: (i) Anlam-biçim ayrıklığını, (ii) bağımlı ön/arabiçimleri
ve (iii) biçimyapısının taban koşullarını ortaya çıkarmaktadır. Saltbiçimsel
işlemler, ayrıca, kimi bilişsel dilbilim modellerinin (örn. </span> <span style="font-size:12pt;font-family:’Times New Roman’, serif;"> </span> <span style="font-size:9pt;font-family:’Times New Roman’, serif;">van Langendonck, 2007) biçimsel dilbilim
modellerini eleştirirken değindiği görüntüsellik ilkesine de açıkça aykırıdır;
dilin yapısının dünya kavramlarına bağımlı olmadığı,  kendine özgü olduğu </span> <span style="font-size:9pt;font-family:’Times New Roman’, serif;">anlaşılmaktadır </span> <span style="font-size:12pt;font-family:’Times New Roman’, serif;">. </span> <br /> </p>}, number={2}