TY  - JOUR
T1  - Bayağı SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE BİR ETİMOLOJİ DENEMESİ
TT  - AN ETIOLOGY EXPERIMENT ON THE bayağı WORD
AU  - Bozok, Emrah
PY  - 2019
DA  - March
JF  - Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi
JO  - IJVUTS
PB  - Gökçe Yükselen PELER
WT  - DergiPark
SN  - 2687-3095
SP  - 36
EP  - 47
VL  - 1
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Günümüzdekullandığımız birçok sözcüğün aslında gerçek anlamını pek düşünmeyiz. Sözcüğünilk çıkış noktası neresidir? Kaynağı nedir? Neden bu şekilde kullanılmıştır? Buve bunun gibi sorular, günlük dil kullanıcılarının pek dikkatini çekmeyensorulardır. Ancak dil ile ilgileneninsanların dikkatini sözcükler çeker. Türk dili yapı bakımından eklemeli dillergrubunda yer almaktadır. Eklemeli diller, yapıca kaynaştıran ve bağlantılıdiller olarak ikiye ayrılır. Türk dili bu ayrım içinde bağlantılı dillergrubundadır. Türkçe kök veya gövde biçiminde olan sözcükler, üzerlerine farklıekler alıp yeni sözcükler türetseler dahi genellikle kök sözcükle anlam bağınıkoparmazlar. Göz > göz+cü, göz+cü+lük; göz+lük, göz+lük+çü, göz+lük+çü+lük. Dilincanlı bir varlık olduğunu kanıtlayan sözcükler, ilk ortay çıktıkları andakarşıladıkları anlam dairesi içinde ömürlerini sürdürmezler. Anlam daralmasınauğradığı bilinen ve Türkçe Sözlük’te “aşağılık, pespaye” olarak tanımlanan bayağı sözcüğü ilginç yapılardanbiridir. Çalışmada bayağı sözcüğününTürk dilinin tarihi dönemlerindeki durumunu tespit ederek sözcüğün günümüzdekarşıladığı anlamları Türk dilinin çağdaş lehçelerini de dâhil edip sözcüğünkökeni üzerine bir değerlendirmeye gidilecektir.
KW  - bay
KW  - bayakı ~ bayağı
KW  - etimoloji
N2  - We don'treally think about the true meaning of many words we use today. Where is thefirst starting point of the word? What is the source? Why is it used this way?These and other questions are unnoticed by everyday language users. Thissituation only attracts the attention of people interested in the language. TheTurkish language is included in the appendix group. Additive languages ​​aredivided into two as fusing and connected languages. Turkish language is in theconnected languages group. The words, which are in the form of root or body inTurkish, do not usually break the meaning connection with the root word even ifthey add different appendices to them and derive new words. Göz > göz+cü,göz+cü+lük; göz+lük, göz+lük+çü, göz+lük+çü+lük. Words that prove that languageis a living entity do not survive within the meaning circle when they firstappeared. The Word bayağı has contracted meaning. The word is now defined as“nondescript, commonplace, ” in Turkish Dictionary. In this study, it will bedetermined on the origin of the word by including the contemporary dialects ofTurkish language by determining the meaning of the Turkish language in the historicalperiods.
CR  - Akdoğan, Yaşar (1999), Azerbaycan Türkçesi’nden Türkiye Türkçesi’ne Büyük Sözlük, İstanbul: Beşir Yayınevi.
CR  - Arat, R. Rahmeti (2006), Atebetü’l-Hakayık, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Clauson, Sir Gerard (1972), An Etimological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford: Clarendon Press.
CR  - Cağferoğlu, Ahmet (1993), Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, İstanbul: Enderun Kitabevi.
CR  - Deny, John (2012), Türk Dil Bilgisi, “Modern Türk Dil Bilgisi Çalışmalarının Kapsamlı İlk Örneği”, Çev. Ali Ulvi ERÖVE (1941), (Kabalcı Yayınları, 2012 Yayımı.)
CR  - DLT→ ERCİLASUN, Ahmet Bican ve AKKOYUNLU, Ziyat (2014), Dîvanȗ Lügȃti’t-Türk, Giriş – Metin – Çeviri – Notlar – Dizin, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Doerfer, Gerhard ve Tezcan, Semih (1980), Wörterbuch Des Chaladsch (Dialekt Von Charrab), Budapest: Akademiai kiado.
CR  - Eyuboğlu, İsmet Zeki (1988), Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü, İstanbul: Sosyal Yayınlar.
CR  - Gabain, A. M. (2003), Eski Türkçenin Grameri, Çev. M. Akalın, Ankara: TDK yayınları.
CR  - Gülensoy, Tuncer (2011), Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Hamilton, J. Russell (1998), Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası, Çev. Ece Korkut-İsmet Birkan, Ankara: Simurg Yayınları.
CR  - Koç, Kenan ve Bayniyazov, Ayabek ve Başkapan, Vehpi (2003), Kazak Türkçesi Türkiye Türkçesi Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayınları.
CR  - Nadeljaev, V.M. (1969), Drevnetjurskij Slovar, Leningrad.
CR  - Necip, Emir Necipoviç (2013), Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü, Çev. İklil Kurban, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Öner, Mustafa (2015), Kazan-Tatar Türkçesi Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Öztürk, Rıdvan (2011), Kutadgu Bilig’de Geçen “Bayat” Kelimesinin Anlamı ve Kavram Alanı, Dil Araştırmaları, Sayı: 9, Güz 2011, s.23-34.
CR  - Pekacar, Çetin (2011), Kumuk Türkçesi Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Rësënen, Martti (1969), Versuch eines Etimologischen Wörterbuchs der Türksprachen, Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura.
CR  - Ryumina-Sırkaşeva, L.T. ve Kuçigaşeva, N.A. (2000), Teleüt Ağzı Sözlüğü,  Çev. Akalın, Şükrü Haluk Akalın ve Castegin Turgunbayev, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Sertkaya, O. Fikri (2010), “Kelime dağarcığımızdan: Bay, Bayan, Bayın ve Sayın kelimeleri üzerine”, Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, Eylül, 2010, S 705, s. 195-203.
CR  - Tavkul, Ufuk (2000), Karaçay-Malkar Türkçesi Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Tekin, Talat ve Ölmez, Mehmet ve Ceylan, Emine ve Ölmez, Zuhal ve Eker, Süer (1995), Türkmence-Türkçe Sözlük, TDAD: 18, Ankara.
CR  - Tekin, Talat (1995), Türk Dillerinde Birincil Uzun Ünlüler, Ankara: Simurg Yayınları.
CR  - Tekin, Talat (2003), Orhon Türkçesi Grameri, İstanbul: Yıldız TDAD: 9.
CR  - Tezcan, Semih ve Boeschoten, Hendrik (2001), Dede Korkut Oğuznameleri, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları: 1441.
CR  - TS→ Türkçe Sözlük (2011), Ankara: TDK Yayınları.
CR  - TT→ Türkish Turfan Texte VIII (1954), A. Von Gabain, Berlin: Akademie Verlag.
CR  - Yaman, Ertuğrul ve Mahmud, Nizamiddin (1998), Özbek Türkçesi-Türkiye Türkçesi ve Türkiye Türkçesi-Özbek Türkçesi Karşılıklar Kılavuzu, Ankara: TDK Yayınları.
CR  - Yudahin, K. K. (2011), Kırgız Sözlüğü, Çev. Abdullah Taymas, Ankara: TDK Yayınları.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijvuts/article/527295
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/658845
ER  -