TY - JOUR T1 - EKONOMİK VE SOSYAL ETKİNLİK BELİRLEMEDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ: ARAP BİRLİĞİ ÖRNEĞİ AU - Demirci, Ayhan PY - 2019 DA - April JF - Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi JO - JTSSR PB - Hasan Kalyoncu Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2548-009X SP - 64 EP - 79 VL - 4 IS - 1 LA - tr AB - Günümüzkoşullarında karmaşıklaşan ilişkiler ve üretim süreçleri ile gelişen teknolojive dünyanın her noktasına rahatlıkla ulaşılabilme olanaklarında meydana gelengelişmeler dikkate alındığında, alınacak kararların bir veya birkaç kriterebağlı olamayacağı açıktır. Rekabetin küreselleşme ile birlikte acımasızlaştığıda dikkate alınırsa her türlü kaynağın etkin bir şekilde kullanılması ve üretimsüreçlerinin buna göre yönetilmesi de ayrıca önem arz etmektedir. İşte bunoktada son yıllarda önemli gelişmeler kaydeden çok kriterli karar vermeyöntemleri, karar vericiler için sıklıkla başvurulan yardımcı desteksistemlerini oluşturmaktadır. Çalışmada; bölgesel ekonomik güç unsuru olan ArapBirliği üyesi ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerine bağlı olarak, bölgehalkının sosyal seviyesinin ölçülmesi ve her iki durum arasındaki ilişkininölçümü yapılmış ve bu maksatla Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemikullanılmıştır. Ülkelerin ekonomik ve sosyal düzeylerine etki edeceği düşünülenve Dünya Bankası resmi internet sitesinden elde edilen veriler kullanılarak,Arap Birliği üyesi ülkelerin ekonomik ve sosyal etkinliklerinin ölçüldüğüçalışma sonucunda; ülkelerin elde ettikleri etkinlik skorlarına bağlı olaraktam etkinlik skoru alamayan ülkelerin hangi girdilerini ne oranda azaltmalarıve/veya hangi çıktılarını ne oranda artırmaları gerektiği yönünde tavsiyelerlebirlikte, sonuçlar; referans kümesi eşleştirmesiyle desteklenmiştir. Ayrıcaekonomik etkinliğin sosyal etkinlik üzerindeki etkisi değerlendirilerektartışılmıştır. KW - VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KW - EKONOMİK ETKİNLİK KW - SOSYAL ETKİNLİK CR - Ackoff R.L. (1978), The Art of Problem Solving, John Wiley & Sons.Inc., New York. CR - Aladağ Z. (2016), Yöneylem Araştırması, Umuttepe Yayın No.: 171, Mühendislik Dizisi: 22, Umuttepe Yayınları, Kocaeli. CR - Artura P. (2006), “Economies of Scale in Blood Banking: A Study Based on Data Envelopment Analysis”, Vox Sanguinis. CR - Aydagün A. (2003), “Veri Zarflama Analizi”, Hava Harp Okulu Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü, HUTEN Yıl Sonu Semineri, İstanbul. CR - Biesebroeck J. Van (2007), “Robustness of Productivity Estimates”, The Journal of Industrial Economics, LV (3). CR - Chang S.Y., Chen T.H. (2008) “Performance Ranking of Asian Lead Frame Firms: A Slack-Based Method in Data Envelopment Analysis” International Journal of Production Research, 46 (14). CR - Charnes A., Cooper W.W., Lewin A.Y., Seiford L.M. (1997), Data Envelopment Analysis: Theory, Methodology and Application, Kluwer Academic Publishers, USA. CR - Demirci A. (2018-a), Teori ve Uygulamalarla Veri Zarflama Analizi, Gazi Kitabevi, Ankara. CR - Demirci A. (2018-b), Multi Criteria Decision Making Methods (A Case Study for Determining Economic and Social Efficiencies of Arab Union Countries With Data Envelopment Analysis), (Academic Research in Social, Human and Administrative Science-I, Ed. Bülent Cercis Tanrıtanır ve Sevilay Özer), Gece Kitaplığı, Ankara. CR - Fotios P., Aggeliki L., Constantin Z. (2008), “Bank Efficiency and Share Performance: Evidence From Greece”, Applied Financial Economics, 18. CR - Golany B., Roll Y. (1989), “An Aplication Procedure For DEA”, International Journal of Management Science, 17 (3). CR - Gülcü A., Coşkun A., Yeşilyurt C., Coşkun S., Esener T. (2004), “Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Göreceli Etkinlik Analizi”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5 (2). CR - Hansson H. (2007), “The Links Between Management’s Critical Success Factors and Farm Level Economic Performance on Dairy Farms in Sweden”, Food Economics, Acta Agriculturae Scandinavica Section C. 4. CR - Karacaer Ş. (1998), “Antalya Yöresindeki 4 ve 5 Yıldızlı Otellerde Toplam Etkinlik Ölçümü: Bir Veri Zarflama Analizi Uygulaması”, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. CR - Kayalıdere K., Kargın S. (2004), “Çimento ve Tekstil Sektöründe Etkinlik Çalışması ve Veri Zarflama Analizi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (1). CR - Kianı A.K. (2008), “An Empirical Analysis of TFP Gains in The Agricultural Crop-Sub-Sector of Punjab: A Multi-Criteria Approach”, European Journal of Scientific Research, 24 (3). CR - Kontodimopoulos N., Moschovakis G., Aletras V., Niakas D. (2007), “The Effect of Environmental Factors on Technical and Scale Efficiency of Primary Health Care Providers in Greece”, Cost Effectiveness and Resource Allocation, BioMed Central Publishes. CR - Mok V., Yeung G., Han Z., Li Z. (2007), “Leverage, Technical Efficiency and Profitability: An Application of DEA to Foreign-Invested Toy Manufactoring Firms in China”, Journal of Contemporary China, 16 (51). CR - Ramanathan R. (2003), An Introduction to Data Envelopment Analysis – A Tool For Performance Measurement, Sage Publications, California US. CR - Sengupta J.K. (2003), New Efficiency Theory With Applications of Data Envelopment Analysis, Springer-Verlag Berlin Heidelberg, Germany. CR - Şevkli M., Koh S.C.L., Zaim S., Demirbağ M., Tatoğlu E. (2007), “An Application of Data Envelopment Analytic Hierarchy Process for Supplier Selection: A Case Study of BEKO in Turkey”, International Journal of Production Research, 45 (9). CR - URL 1 http://www.worldbank.org, Erişim Tarihi: 15.02.2019. CR - URL 2 http://www.cia.gov, Erişim Tarihi: 15.02.2019. CR - URL 3 http://www.nkfu.com, Erişim Tarihi: 16.02.2019. CR - Zzadeh A., Ghaderi S.F., Javaheri Z., Saberi M. (2008), “A Fuzzy Mathematical Programming Approach to DEA Models”, American Journal of Applied Sciences. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/tursbad/issue//536605 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/705845 ER -