@article{article_540468, title={Osmanlı Yazma Eserlerı̇nde Murassa (Mücevherlı̇) Kı̇tap Kapları}, journal={Art-e Sanat Dergisi}, volume={12}, pages={223–237}, year={2019}, DOI={10.21602/sduarte.540468}, author={Tanrıver Celasin, Ayşe}, keywords={Osmanlı,Kitap Kabı,Murassa}, abstract={<p class="MsoNormal" style="margin-top:6pt;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;text-align:justify;line-height:normal;"> <span lang="tr" style="font-size:10pt;" xml:lang="tr">Sayfalar halinde hazırlanan yazma eserleri
bir araya toplayıp muhafaza eden kılıflara kitap kabı ya da kitap cildi denir.
Sayfaların yıpranmasını önleyen kitap kabı, “alt kapak”, “üst kapak”, bu iki
kapağı birbirine bağlayan “sırt”, alt kapağa bağlı olan, kitabın ağız
kısmını örten ve ayıraç görevi yapan “mıkleb”, mıklebi alt kapağa bağlayan ve
rahatça hareket etmesini sağlayan “sertab” kısımlarından oluşmaktadır. XVI.
yüzyılda Osmanlı devletinin ekonomik durumunun gelişmesi ve sanata yapılan yatırımların
artması ile mücellitler kitap kaplarında mücevher ve kıymetli taşlar
kullanmaya başlamışlardır. Kitap kaplarında mücevher kullanımının erken dönem
örnekleri, IX. ve X. yüzyıllarda Roma medeniyetinde karşımıza çıkmaktadır.
Roma dönemi murassa kitap kaplarında insan figürlü tasvirler bulunurken Osmanlı
döneminde hazırlananlarda ise bitkisel kaynaklı motifler tercih edilmiştir. </span> </p> <p> </p> <p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:normal;"> </p> <p class="MsoNormal" style="margin-top:6pt;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;text-align:justify;line-height:normal;"> <span lang="tr" style="font-size:10pt;" xml:lang="tr">Mücevherli kitap kapları, mücellit ve
kuyumcuların ortak çalışmasının ürünüdür ve genellikle Kur’an-ı Kerim
kaplarında karşımıza çıkmaktadır. Bu uygulamalarda inci, zümrüt, yakut, firuze
gibi taşlar kullanılmıştır. Devletin ekonomik durumunun bozulmaya başlaması
ile doğru orantılı olarak XVII. yüzyıldan sonra murassa kitap kaplarının artık
tercih edilmediği görülmüştür. </span> </p> <p> </p> <p> </p>}, number={23}, publisher={Süleyman Demirel Üniversitesi}