TY - JOUR T1 - Kişisel verilerin reklam amaçlı işlenmesinde hukuka uygunluk sebepleri TT - Grounds of justification in processing personal data for advertising purposes AU - Polater, Salih PY - 2019 DA - June Y2 - 2019 JF - Kişisel Verileri Koruma Dergisi PB - Kişisel Verileri Koruma Kurumu WT - DergiPark SN - 2667-6524 SP - 1 EP - 20 VL - 1 IS - 1 LA - tr AB - Kişisel verilerindevletler tarafından merkezi veri tabanlarında birleştirilmesi ve devletinölçüsüz bir şekilde kişilerin özel yaşamlarına müdahale etmesi, kişiselverilerin korunmasına ilişkin yapılan yasal düzenlemelerin öncelikli sebebinioluşturur. Kişisel veriler, gelişen internet teknolojileri sonucu, ticariişletmeler tarafından da yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Ticariişletmelerin kişisel verileri kullanma amaçlarından biri, tüketicilerindavranışlarını gözlemleyerek kişiye özel reklamlar sunabilmektir. Kişiye özelreklam gönderme uygulaması ile birlikte kişisel verilerin işlenmesine dayalıyeni iş modelleri yaygınlaşmıştır. Bu iş modellerine sahip işletmeler,sundukları hizmetler karşılığında belirli bir ücret değil, kullanıcılarının kişiselverilerini talep etmektedirler. Daha sonra bu işletmeler, elde ettiklerikişisel verileri anlamlı veriler haline getirerek reklam amaçlıkullanmaktadırlar. Kişisel verilerin reklam amaçlı işlenmesi, kişisel verilerin korunması hukukualanında birçok tartışmayı beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada kişiselverilerin reklam amaçlı işlenebilmesi hakkında doktrinde ve yargı kararlarındatartışmalı olan hukuka uygunluk sebeplerinden “rıza”, “sözleşmenin kurulmasıveya ifası için gereklilik” ve “veri sorumlusunun meşru menfaatlerininkorunması” hakkındaki şartlar Türk ve Avrupa Birliği hukuku karşılaştırılarakincelenmiştir. Sonuç olarak kişisel verilerinreklam amaçlı işlenmesi konusunda Türk hukuku bakımından “rıza” şartının önemlibir rol oynamasına karşın, Avrupa Birliği hukukunun “veri sorumlusunun meşrumenfaatlerinin korunmasının gerekliliğine” ilişkin getirmiş olduğu esnek düzenleme dolayısıyla söz konusu buhukuka uygunluk sebebinin de büyük bir öneme arz ettiği anlaşılmıştır. KW - Kişisel Verilerin Korunması KW - Hukuka Uygunluk Sebepleri KW - Reklam N2 - The primary reason for legal arrangements for the protection of personaldata is that governments gather personal data into central databases andinterfere in the private lives of individuals. Personal data has beenintensively used by commercial enterprises as a result of developing internettechnologies. One of the objectives of commercial enterprises in using personaldata is to provide consumers with tailored advertising by observing theirbehavior. A new business model has emerged based on the processing of personaldata thanks to the personalized ad delivery application. Commercial enterprisesusing this business model demand the personal data of their users, not aspecific fee for the services they offer. Then, these companies use thepersonal data which they obtain to make meaningful data and use them foradvertising purposes. The processing of personal data for advertising purposeshas brought many debates in the field of data protection law. In this study,the conditions of “consent in processing personal data for advertisingpurposes” which refers to one of the Grounds of Justification that iscontroversial in the doctrine and judicial decisions, “necessity for theperformance of a contract” and “necessity for the purposes of the legitimateinterests of the controller” were examined by comparing Turkish and EuropeanUnion law. As a result, it is understood that while the “consent” requirementin Turkish law plays an important role in the processing of personal data foradvertising purposes, “necessity for the purposes of the legitimate interestsof the controller” which is one of the Grounds of Justification is also ofgreat importance in European Union law. CR - Article 29 Data Protection Working Party (2013). Opinion 03/2013 on purpose limitation. https://ec.europa.eu/justice/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2013/wp203_en.pdf sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Article 29 Data Protection Working Party (2014). Opinion 06/2014 on the notion of legitimate interests of the data controller under Article 7 of Directive 95/46/EC. https://ec.europa.eu/justice/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2014/wp217_en.pdf sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Article 29 Data Protection Working Party (2017). Guidelines on consent under Regulation 2016/679. https://ec.europa.eu/newsroom/article29/document.cfm?action=display&doc_id=51030 sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Açık Rızanın Hizmet Şartına Bağlanması (2018). https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5412/Acik-Rizanin-Hizmet-Sartina-Baglanmasi sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Albers, M. & Veit, R. (2018). Art. 6 Rechtmäßigkeit der Verarbeitung. S. Brink ve H. A. Wolff (Ed.). BeckOK – Datenschutzrecht (Art. 6 DS-GVO pn. 1-79). München: C.H. Beck V. https://beck-online.beck.de/Home sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Atasoy, K. (2016). Kişilik hakkı kapsamında sosyal medyada kişisel verilerin korunması ve veri sahibinin rızası. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 22 (3), 269-301. CR - Ayözger, A. Ç. (2016). Kişisel Verilerin Korunması: Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Özel Düzenlemeler Dahil. İstanbul: Beta Basım Yay. CR - Başalp, N. (2004). Kişisel Verilerin Korunması ve Saklanması. Ankara: Yetkin Yay. CR - Bodenschatz, N. (2010). Der europäische Datenschutzstandard. Frankfurt a.M.: Peter Lang V. CR - Braun, C. A. (2018). Kişisel verilerin işlenmesinde rıza. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15, 13-33. CR - Brink, S. & Wolff, H. A. (2018). Einleitung. S. Brink ve H. A. Wolff (Ed.). BeckOK – Datenschutzrecht (Einleitung pn. 1-4). München: C.H. Beck V. https://beck-online.beck.de/Home sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Buchner, B. & Kühling, J. (2018). Art. 7 Bedingungen für die Einwilligung. J. Kühling ve B. Buchner (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung, Bundesdatenschutzgesetz: DSGVO/BDSG (s. 284-307). München: C.H. Beck V. CR - Buchner, B. & Petri, T. (2018). Art. 6 Rechtmäßigkeit der Verarbeitung. J. Kühling ve B. Buchner (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung, Bundesdatenschutzgesetz: DSGVO/BDSG (s. 233-283). München: C.H. Beck V. CR - Bundeskartellamt untersagt Facebook die Zusammenführung von Nutzerdaten aus verschiedenen. (2019, Şubat 7). Bundeskartellamt: https://www.bundeskartellamt.de/SharedDocs/Publikation/DE/Pressemitteilungen/2019/07_02_2019_Facebook_FAQs.pdf?__blob=publicationFile&v=8 sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Conrad, I. (2016). Recht des Datenschutzes. A. Auer-Reinsdorff ve I. Conrad (Ed.). Handbuch IT- und Datenschutzrecht (s. 1527-1753). München: C.H. Beck V. CR - Çağa, T. (1991). Özek Hüküm Genel Hükmü Daima Bertaraf Eder mi?. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 3, 366-375. CR - Çekin, M. S. (2018). Avrupa Birliği Hukukuyla Mukayeseli Olarak 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. İstanbul: On İki Levha Yay. CR - Çokmutlu, M. (2014). Türk Ceza Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması (Doktora Tezi). Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezinden alındı. (AAT 393336). CR - Develioğlu, H. M. (2018). Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü. İstanbul: On İki Levha Yay. CR - Dülger, M. V. (2018). Kişisel Verileri Koruma Kurulunun “Mesaj ve Aramalara İlişkin” 16/10/2018 Tarihli ve 2018/119 Sayılı Kararına İlişkin Değerlendirme. https://www.academia.edu/37691477/Ki%C5%9Fisel_Verileri_Koruma_Kurulunun_Mesaj_ve_Aramalara_%C4%B0li%C5%9Fkin_16_10_2018_Tarihli_ve_2018_119_Say%C4%B1l%C4%B1_Karar%C4%B1na_%C4%B0li%C5%9Fkin_De%C4%9Ferlendirme adresinen alınmıştır. CR - Dülger, M. V. (2019). Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. İstanbul: Hukuk Akademisi. CR - Engeler, M. (2018). Das überschätzte Kopplungsverbot: Die Bedeutung des Art. 7 Abs. 4 DS-GVO in Vertragsverhältnissen. Zeitschrift für Datenschutz, 2, 55-62. CR - Eren, F. (2014). Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Yetkin Yay. CR - Ernst, S. (2018). Art. 4 Begriffsbestimmungen. B. B. Paal ve D. A. Pauly (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung – Bundesdatenschutzgesetz (s. 26-65). München: C.H. Beck V. CR - Frenzel, M. (2018). Art. 6 Rechtmäßigkeit der Verarbeitung. B. B. Paal ve D. A. Pauly (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung – Bundesdatenschutzgesetz (s. 86-110). München: C.H. Beck V. CR - Fuchs, C. (2013). Social Media and Capitalism. T. Olsson (Ed.). In Producing the Internet-Critical Perspectives of Social Media (s. 25-44). Göteborg: Nordicom. CR - Golland, A. (2018). Das Kopplungsverbot in der DatenschutzGrundverordnung-Anwendungsbereich, ökonomische Auswirkungen auf Web 2.0-Dienste und Lösungsvorschlag. MultiMedia und Recht. 3, 130-136. CR - Hanloser, S. (2018). Artikel 3 Räumlicher Anwendungsbereich. S. Brink ve H. A. Wolff (Ed.). BeckOK – Datenschutzrecht (Art. 3 DS-GVO pn. 1-46) içinde. München: C.H. Beck V. https://beck-online.beck.de/Home sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Holländer, C. (2018). Art. 95 Verhältnis zur Richtlinie 2002/58/EG. S. Brink ve H. A. Wolff (Ed.). BeckOK – Datenschutzrecht (Art. 95 DS-GVO pn. 1-6). München: C.H. Beck V. https://beck-online.beck.de/Home sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Karlıdağ, S. (2013). Ekonomi Politik Açıdan Kişisel Verilerin Korunması. Amme İdaresi Dergisi. 46 (1), 127-152. CR - Kılıçoğlu, A. M. (2014). Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Turhan Kitapevi. CR - Kişisel Verileri Koruma Kurumu.(2018, Mart). Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Uygulama Rehberi. Ankara: KVKK Yayınları CR - Küzeci, E. (2018). Kişisel Verilerin Korunması. Ankara: Turhan Kitapevi. CR - Gierschmann, S. (2018). Gestaltungsmöglichkeiten bei Verwendung von personenbezogenen Daten in der Werbung. MultiMedia und Recht. 1, 7-12. CR - Keser Berber, L. (2014). Çevrimiçi Davranışsal Reklamcılık (Online Behavioral Advertising) Uygulamaları Özelinde Kişisel Verilerin Korunması. İstanbul: On İki Levha Yay. CR - Korkmaz, İ. (2017). Kişisel Verilerin Ceza Hukuku Kapsamında Korunması. Ankara: Seçkin Yay. CR - Oğuzman, M. K. ve Barlas, N. (2013). Medeni Hukuk. İstanbul: Vedat Kitapçılık. CR - Özdemir, H. (2009). Elektronik Haberleşme Alanında Kişisel Verilerin Özel Hukuk Hükümlerine Göre Korunması. Ankara: Seçkin Yay. CR - Paal, B. B. ve Pauly, D. A. (2018). Einleitung DS-GVO. B. B. Paal, ve D. A. Pauly (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung – Bundesdatenschutzgesetz (s. 1-10). München: C.H. Beck V. CR - Pauly, D. A. (2018). Art. 95 Verhältnis zur Richtlinie 2002/58/EG. B. B. Paal, ve D. A. Pauly (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung – Bundesdatenschutzgesetz (s. 806-808). München: C.H. Beck V. CR - Pohle, J. (2017). Datenschutz und Technikgestaltung Geschichte und Theorie des Datenschutzes aus informatischer Sicht und Folgerungen für die Technikgestaltung (Doktora Tezi). https://edoc.hu-berlin.de/handle/18452/19886 sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Remmertz, F. R. (2018). Aktuelle Entwicklungen im Social Media-Recht: Überblick der relevanten Themen aus Unternehmenssicht. MultiMedia und Recht. 8, 507-512. CR - Schantz, P. (2018). Art. 5 Grundsätze für die Verarbeitung personenbezogener Daten. S. Brink ve H. A. Wolff (Ed.). BeckOK – Datenschutzrecht (Art. 5 DS-GVO pn. 1-38). München: C.H. Beck V. https://beck-online.beck.de/Home sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Schild, H. H. (2018). Art. 4 Begriffsbestimmungen. S. Brink ve H. A. Wolff (Ed.). BeckOK – Datenschutzrecht (Art. 4 DS-GVO pn. 1-205). München: C.H. Beck V. https://beck-online.beck.de/Home sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Schmitz, P. (2017). E-Privacy-VO – unzureichende Regeln für klassische Dienste. Zeitschrift für Rechtspolitik. 6, 172-176. CR - Schulz, S. (2018). Art. 6 Rechtmäßigkeit der Verarbeitung-Art. 7 Bedingungen für die Einwilligung. P. Gola (Ed.). Datenschutz-Grundverordnung (s. 224-227). München: C.H. Beck V. CR - Şimşek, O. (2008). Anayasa Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması. İstanbul: Beta Basım Yay. CR - Taştan, F. G. (2017). Türk Sözleşme Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması. İstanbul: On İki Levha Yay. CR - Tavanti, P. (2016). Datenverarbeitung zu Werbezwecken nach der Datenschutz-Grundverordnung (Teil 1). Zeitschrift für Datenschutz-, Informations- und Kommunikationsrecht. 5, 231-240. CR - Tavanti, P. (2016). Datenverarbeitung zu Werbezwecken nach der Datenschutz-Grundverordnung (Teil 2). Zeitschrift für Datenschutz-, Informations- und Kommunikationsrecht. 6, 295-306. CR - Türk Dil Kurumu. (2019). http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts sitesinden 22.06.2019 tarihinde alınmıştır. CR - Veil, W. (2018). Einwilligung oder berechtigtes Interesse? - Datenverarbeitung zwischen Skylla und Charybdis. Neue Juristische Wochenschrift. 46, 3337-3344. CR - Voigt, P. ve Bussche, A. (2018). EU-Datenschutz-Grundverordnung. Berlin: Springer V. CR - Wendehorst, C. ve Westphalen E. G. (2016). Das Verhältnis zwischen DatenschutzGrundverordnung und AGB-Recht. Neue Juristische Wochenschrift. 52, 3745-3750. CR - Yücedağ, N. (2017). Medeni Hukuk Açısından Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun Uygulama Alanı ve Genel Hukuka Uygunluk Sebepleri. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası. 75 (2), 765-789. CR - Zevkliler A. (1986). Medeni Hukuk, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/kvkd/article/552135 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/741785 ER -