TY  - JOUR
T1  - ANNELERİN KATKI MADDESİ KONAN GIDALAR HAKKINDA BİLGİ VE TUTUMLARININ BELİRLENMESİ
TT  - Determination of Knowledge and Attitudes of Mothers on Additives Food
AU  - Köse, Semra
AU  - Küçükoğlu, Sibel
AU  - Aytekin Özdemir, Aynur
AU  - Uruç, Sevgi
PY  - 2019
DA  - December
Y2  - 2019
DO  - 10.33715/inonusaglik.561151
JF  - İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi
JO  - JHVS
PB  - İnönü Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2147-7892
SP  - 125
EP  - 136
VL  - 7
IS  - 2
LA  - tr
AB  - Çocuksağlığının korunması, toplum sağlığının korunmasıyla ilişkilidir. Sağlıklınesiller yetiştirmede önemli faktörlerden biri doğal beslenmedir. Gıdakatkılarının zararlarından özelde çocuk, genelde toplum sağlığının korunmasıiçin annelerin bu konudaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesigerekir. Bu nedenle çalışmada annelerin gıda katkıları konusundaki bilgi vetutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırma, Malatya'da özel bir tıp merkezinin, çocukpolikliniğinde Temmuz–Kasım2014 tarihleri arasında tanımlayıcı olarak geliştirildi. Araştırmanın evrenini 1-12 yaşarasında çocuğu olan ve çocuk polikliniğe başvuran anneler oluşturdu.Araştırmada örneklem yöntemine gidilmeden belirtilen tarihler arasında TıpMerkezi’ne çeşitli nedenler ile başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul edenanneler (n=405) ile çalışma tamamlandı. Araştırma verilerinin toplanmasında'Kişisel Bilgi Formu', 'Gıda Katkıları Bilgi ve Davranışa Yönelik Tutum Ölçeği(GKBDTÖ)' kullanıldı. Verilerin analizinde yüzdelik değerler,bağımsız gruplarda t testi, One-Way Anova testi, Cronbach alfa katsayısı hesaplaması kullanıldı.Araştırmada,annelerin GKBDTÖtoplam puan ortalamasının 44.52±8.79 olduğu, ölçeğin alt boyutlarından bilgiyeyönelik tutum puan ortalamasının 14.68±3.84,davranışa yönelik tutum puan ortalamasının ise 29.83±5.89 olduğu bulundu.Annelerin tanıtıcı özelliklerinden; eğitim düzeyi veekonomik durumun GKBDTÖ ve alt boyutları puan ortalaması üzerine etkili olduğubulundu (p<0.05).Çalışmadaannelerin GKBDTÖ puan ortalamalarının ortalama değerin üzerinde olduğu ve bazıtanımlayıcı özelliklerin annelerin tutumları üzerinde etkili olduğu belirlendi.
KW  - Çocuk
KW  - ebeveyn
KW  - gıda katkıları
KW  - tutum
N2  - Children's healthprotection is associated with the health protection of community. One of theimportant factors in raising healthy generations is natural nutrition. It isnecessary to determine knowledge and attitudes of mothers about food additivesin order to protect children's health specifically and community health ingeneral. Therefore, the study aims to determine the knowledge and attitudes ofthe mothers about food additives.The descriptive studywas carried out in pediatrics polyclinic of private medical center in theprovince of Malatya, Turkey, between July-November 2014. The study populationconsisted of mothers who had children in the 1-12 age group, admitted topediatric polyclinic. The whole study population was studied without anysampling (n=405). 'Personal Information Form', 'Attitudes Towards FoodAdditives Knowledge and Behaviors Scale' (ATFAKBS) were used for collectingresearch data. In the analysis of data, percentage values, t-test, One-WayANOVA, Cronbach's alpha coefficient were used. In the study, it was found thataverage attitude score for knowledge was 14.68±3.84, the average attitude scorefor the behavior was 29.83±5.89, the total score average was 44.52±8.79, thematernal educational level and economic status were effective on the totalATFAKBS, sub-scale scores. In the comparison of mean ATFAKBS scores and someadditives considered harmful by the mothers due to food additives, it was foundthat the difference between the groups was statistically significant, thatchildren's feeding from the school cafeteria affected attitudes towardsknowledge, that feeding from the school canteen had an effect on the attitudetowards knowledge and behavior as well as the total ATFAKBS score (p<0.05).In the study, it wasdetermined that mothers' mean scores were higher than the mean value and somedescriptive features were effective on the attitudes of mothers.
CR  - Aksulu İ. Tüketicide sağlığını koruma bilinci ve satın alma noktasında tüketici tutumları: ambalajlı gıda ürünleri üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2001; 16 (1): 115-127.
CR  - Alpuğuz G, Erkoç F, Mutluer B, Selvi M. Gençlerin (14-24 yaş) gıda hijyeni ve ambalajlı gıdaların tüketimi konusundaki bilgi ve davranışlarının incelenmesi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 2009; 66 (3):107-115.
CR  - Cebioğlu İK, Önal AE. Gıda Katkı Maddesi İçeren Bazı Besinlerin Tüketiminin ve Sağlığa Etkilerinin Araştırılması: Gıdaların Risk Analizi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi 2018; 3 (1): 21-35.
CR  - Çalışır ZE, Çalışkan D. Gıda Katkı Maddeleri ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri. Ankara Ecz. Fak. Derg 2003; 32(3): 193-206.
CR  - Etiler N. Gıda Hijyeni. Sağlık ve Toplum Dergisi 2001;3: 6-12.
CR  - Erci B, Erışık E. Reliability and Validity of the Scale of Knowledge and Behaviors Related To Food Additives. Adv Nurs Midwifery 2017; 27 (2): 1-6.
CR  - Gül A, Akbay A, Dölekoğlu C, Özal R, Akbay C. Adana ili kentsel alanda ailelerin ev dışı gıda tüketiminin belirlenmesi. Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, 2003: 95-96.
CR  - Hacıalioğlu N. Anne Çocuk Sağlığı (Editör: Erci B.) Halk Sağlığı Hemşireliği, 1. Baskı, Ankara, Göktuğ Basım, 2009, 78-91.
CR  - Kartepe TU, Ekerbiçer HÇ. Gıda Katkı Maddeleri. Sakarya Tıp Dergisi 2017; 7 (4): 164-7.
CR  - Kim EJ, Na HJ, Kim UN. Awareness on food additives and purchase of processed foods containing food additives in middle school students. Korean Journal of Human Ecology 2007; 16(1): 205-218.
CR  - Özkaya İ. Gıda Katkı Maddeleri ve Toksinler. Sağlıkta ve Hastalıkta Beslenme Sempozyum Dizisi 2004; 41: 39-44.
CR  - Rahman MS. State diagram of foods: Its potential use in food processing and product stability. Trends in Food Science & Technology 2006; 17: 129–141.
CR  - Sezek F, Kaya E, Doğan S. Üniversite öğrencilerinin genel beslenme alışkanlıkları, katkılı besinler hakkındaki bilgi, görüş ve tutumları. Journal of Arts and Sciences 2008; 10: 117-134.
CR  - Shim SM, Seo SH, Lee Y, Moon GI, Kim MS, Park JH. Consumers’ knowledge and safety perceptions of food additives: Evaluation on the effectiveness of transmitting information on preservatives. Food Control 2011; 22; 1054-1060.
CR  - Topuzoğlu A, Hıdıroğlu S, Ay P, Önsüz F, İkiışık H. Tüketicilerin Gıda Ürünleri ile İlgili Bilgi Düzeyleri ve Sağlık Risklerine Karşı Tutumları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2007; 6 (4): 253-8.
CR  - Unusan N. Consumer food safety knovledge and practices in the home in Turkey. Food Control 2007; 18: 41-45.
CR  - Yörük NG, Danyer E. Gıda Katkı Maddeleri Genel Bilgiler ve Tanımlar. Türkiye Klinikleri J Food Hyg Technol-Special Topics 2016; 2(2): 1-10.
CR  - Yurttagül M, Ayaz A. Katkı Maddeleri: Yanlışlar ve Doğrular. 1. Baskı, Ankara: Klasmat Matbaacılık, 2008.
UR  - https://doi.org/10.33715/inonusaglik.561151
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/870504
ER  -