TY - JOUR T1 - Fars Edebiyatında Bahâriyye ve İlk Bahâriyyeler TT - Bahâriyye and the First Bahârriyye (Ode to Spring) in the Persian Literature AU - Kaska, Çetin PY - 2019 DA - December Y2 - 2019 DO - 10.38122/ased.570944 JF - Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JO - ASED PB - Aksaray Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2619-9211 SP - 200 EP - 219 VL - 3 IS - 2 LA - tr AB - Edebiyatta, teşbîb yani başlangıçtaki tasvir kısmıbir bahar tasviri olan kasidelere bahâriyye denilmektedir. Bahâriyyelerdebaharın güzelliği, bahar manzaraları ve çiçekler soyut veya somut bir şekildeele alınmaktadır. Fars edebiyatındaki ilk bahâriyyeler “şairlerin üstadı” ve “Acem şairlerin öncüsü” diye bilinen Sâmânîler dönemişairi Rûdekî’ye aittir. Yirmi beş beyitten oluşan dört bahâriyyesinde Rûdekî baharıbaştanbaşa tarif etmiştir. Rûdekî ayrıca divanındaki diğer şiirlerinde kimizaman bahara değinmiştir. Fars edebiyatında bahâriyyeler daha çok kaside, gazelve mesnevi nazım şekilleriyle yazılmıştır. Neredeyse bütün Fars şairleribahâriyye yazmıştır, çünkü İran’da bahar mevsiminin kısa sürmesi, dünyanınkendini yenilemesi ve tabiatın tazelenmesi gibi nedenlerden dolayı bahâriyyeFars şiir ve edebiyatında en çok beğenilen türlerden biri olmuştur. Farsşairleri bahâriyyelerde baharı hem âfâkî hem de enfusî manada ele almıştır. Farsedebiyatında Horasan üslubunun revaç kazanmasıyla doğa ve tabiat konularızirveye ulaşmıştır. Bu makalede Fars edebiyatında bahâriyyenin nasıl işlendiğiaçıklanmış ve ilk bahâriyyeler ele alınıp, tercümeleri yapılmıştır. KW - Bahâriyye KW - Fars Edebiyatı KW - Fars Şiiri KW - Bahar N2 - The eulogies, of which the main topic is the description of the spring, arecalled “bahâriyye” (ode to spring). İn odes to spring are the beauty of spring, spring landscapes and flowershandled in an abstract or concrete way. The first odes to spring are in Persian literaturebelonged to Rudaki, the poet of the Samani period, known as “the master ofpoets” and “the pioneer of Persian poets”. Rudaki described springthoroughly in his four odes to spring are consistingof twenty-five couplets. Rudaki also mentioned spring in his other poems in hisdivan. The odes to spring have been written in thePersian literature mostly in the forms of eulogy, ghazal and masnavi. Almostall poets have written odes to spring in the Persian literature. Due to reasonslike the shortness of the spring season and the refreshment of the nature inthe spring, ode to spring has been one of the most popular issues in thePersian poetry and literature. Persian poets in the spring and spring in terms ofboth the humankind have received in terms of the human sense. With the popular Khorasanstyle in Persian literature, the subjects of nature and nature reached itspeak. In this article, how the odeto spring is processed in Persian literature is explained and the first odes tospring are discussed and translated. CR - Bahârî, M. (1377). “Bahâriyye” Dânişnâme-i Cihân-i İslâm, C.4, Tahran. CR - Dâdbih, A. (1383). “Bahâriyye” Dâiretü’l-Muʻârif-i Bozorg-i İslâmî, C.13, Tahran. CR - Dihhudâ, A. E. (1377). Lügatnâme-i Dihhudâ, C.4, Tahran. CR - Emînpûr, K. (1368). Teneffüs-i Sobh, Tahran. CR - Hâfız-i Şîrâzî, (1341). Dîvân-i Hâfız, Nşr. Hâşim Razî, İntişârât-ı Kâve, Tahran. CR - Hayyâm, Ö. (1373). Rubâiyyât-i Hayyâm, Nşr. Havâşî Muhammed Alî Frugî ve Kâsım Ganî, Tahran. CR - Hucetî, H. (1381). “Bahâriyye” Ferhengnâme-i Edebî-yi Fârsî/ Dânşnâme-i Edeb-i Fârsî, C.2, Tahran. CR - Rûdekî-i Semerkandî, (1376). Dîvân-i Rûdekî-i Semerkandî, Nşr. Saîd-i Nefîsî, Müessese-i İntişârât-i Nigâh, Tahran. CR - Sa‘dî-i Şîrâzî, E. A. M. (1238). Metn-i Kâmil-i Dîvân-i Şeyh Ecel-i Saʻdî-i Şîrâzî; Gülistân ve Bostân ve Mecâlis, Nşr. Müzâhir Musaffâ, Tahran: Kanûn-i Maʻrifet. CR - Sa‘dî-i Şîrâzî, E. A. M. (1361). Gazelyât-i Saʻdî, Nşr. Habîb Yağmâî, Tahran. CR - Senâî, M. (1320). Dîvân, Nşr. Müderris Rezevî, Tahran. CR - Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, (1977). “Bahâriyye” Dergâh Yayınları, C.1, İstanbul. CR - Yetiş, K. (1991). “Bahâriyye” DİA, C.4, İstanbul. UR - https://doi.org/10.38122/ased.570944 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/907644 ER -