TY  - JOUR
T1  - -mA ve –mAK: Cümlede anlam oluşumundaki işlevsellikleri
TT  - -mA ve –mAK: Functions in meaning formation in the sentence
AU  - Pirim, Ece
AU  - Ökten, Celile Eren
PY  - 2019
DA  - June
DO  - 10.29000/rumelide.580452
JF  - RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
JO  - RumeliDE
PB  - Yakup YILMAZ
WT  - DergiPark
SN  - 2148-7782
SP  - 43
EP  - 62
IS  - 15
LA  - tr
AB  - Buaraştırmada, -mA ve -mAK fiilden isim yapma eklerinin kullanımındayaşanan zorluklar, oluşturulan materyallerle en aza indirgenmeye çalışılmıştır.Öğrenciler özellikle -mA isim fiilekinin iyelik ekleriyle kullanımını kavramakta zorlanmaktadırlar. HâlbukiTürkçede iyelik yapısı, birleşik tümcenin iskeletidir (Sebzecioğlu,2016). Bunun yanı sıra bu eklerin günlük hayatta sıfat yapma, amaç, sonuç,karşılaştırma ve ayrıcalık belirtme görevlerini de yerine getirmekteyken(Göksel ve Kerslake, 2005; Ketrez, 2012; Toptaş, 2016; Sebzecioğlu,2016)yabancılara Türkçe öğretiminde bu işlevler kısıtlı şekilde verilmektedir.Özellikle yan tümce kurmada kullanılan bu eklerin öğrenci tarafından iyikavranamaması öğrencilerin gelecekte yazacağı akademik metinlerintutarlılığını ve okunabilirliğini düşürecektir. Araştırmada öğrencilerin buekleri bütün işlevleri ile günlük hayatta nasıl kullanacaklarını kavramalarını sağlayacak düzenlemeleryapılmıştır. Ayrıca AODÇ (Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı) A2 ve B1seviyelerindeki üretim bölümü yazma ölçütleri göz önündebulundurularak yan tümce bağlayıcılarının kullanımına göre etkinliklerdüzenlenmiştir (AODÇ YeniSayı, 2017). Ayrıca AODÇ ölçütlerinin gerektirdiği çeşitliliğisağlamak için gazete, video, tabela, karikatürler, duvar yazıları vb.materyallerden yararlanılmıştır. Araştırmanın yöntemi olarak eylem araştırması seçilmiş ve eylem araştırmasıtürlerinden olan uygulama yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada veriler öntest, son test, görüşme ve gözlem yoluyla toplanmıştır. Ön test, görüşme vegözlem yoluyla edinilen verilere göre etkinlikler ve program oluşturulmuş;öğrencilere sunulmuştur. Bu ders alma sürecinin sonunda son test uygulanaraköğrencilerin konu hakkındaki becerileri ölçülmüş ve çıkan sonuçlara göre yenibir öğretim sıralaması teklif edilmiştir.
KW  - Adlaştırma
KW  - Türkçe öğretimi
KW  - yan tümce
KW  - zarflaştırma
N2  - In this study, it islabored to reduce the difficulties, which is arising from using -mA and -mAK nominal and converb suffixes. The learners especially struggleto understand the combinations of    -mAsuffix and possessive suffixes. However, possessive structures are the skeletonof compound sentences in Turkish language (Sebzecioglu,2016). Besides, thefunctions of these suffixes are taught so limited for the foreign learners,while they can be marks of purpose, concession and comparison in the sentences(Goksel ve Kerslake, 2005; Ketrez, 2012;Toptas, 2016; Sebzecioglu,2016). If learners can’t understand the functions ofthese suffıxes -especially when creating compound sentences- their academicwritings probably will lose their coherence and readability. In this study, theactivities were organized according to the way the learners can percieve all functionsof these suffixes in daily life and academic life. Moreover, the activitieswere organized to emphasize the role of these suffixes as subordinate clause,by considering CEFR (Common European Framework of Reference for Languages,2017) writing criteriasfor A2 and B1 levels in production section. In addition, newspapers, videos,signboards, caricatures, graffities etc. are used as materials in order toprovide variety due to CEFR’s requirements for A2 and B1 levels. Theimplementation approach of case study is used as method. The data was collectedthrough pretest, posttest, interview and observation. The activities andprogramme are created due to this data, and, presented to the learners. Afterapplying activities, the learners’ skills were evaluated and a new teachingorder of -mA and -mAK suffixes practicing was offered.
CR  - Avrupa Konseyi (2017). Avrupa Ortak Dilleri Çerçeve Programı: öğrenme, öğretmen ve değerlendirme. https://rm.coe.int/common-european-framework-of-reference-for-languages-learning-teaching/168074a4e2
Banguoğlu, T. (2007). Türkçenin Grameri (8. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (3. bs.). Ankara: Eğiten Kitap.
Ergin, M. (2007). Türkçe Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım Yayım Tanıtım.
Göksel, A. & Kerslake, C. (2005). Turkish: A Comprehensive grammar. Routledge Taylor & Francis Group: New York.
Ketrez, F. N. (2012). A Student grammar of Turkish. Cambridge University Press: Cambridge.
Korkmaz, Z. (2007). Türkiye Türkçesi Grameri, Şekil Bilgisi (2.bs.). Türk Dil Kurumu: Ankara.
Larsen-Freeman, D. (2001). Teaching grammar. M. Celce-Murcia (Ed.) içinde, Teaching English as a second language. Boston: Heinle & Heinle.
Sebzecioğlu, T. (2016). Dilbilim kavramlarıyla Türkçe dilbilgisi. Kesit Yayınları: İstanbul.
Toptaş, H.(2016). Türkçe dersleri. Papatya Bilim Üniversite Yayıncılığı: İstanbul.
Zeyrek, D. & Weber, B. (2008). A Discourse resource for Turkish: annotating discourse connectives in the METU corpus. The 6th Workshop on Asian Language Resources, syf. 65-72. http://www.aclweb.org/anthology/I08-7009
Yıldırım ve Şimşek (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
UR  - https://doi.org/10.29000/rumelide.580452
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/739995
ER  -