TY  - JOUR
T1  - OSMANLI DEVLETİ’NDE KURULAN İLK ÖZEL TİCARET OKULU: HEYBELİADA RUM TİCARET MEKTEBİ
TT  - The First Private School of Commerce Established in the Ottoman State: the Greek Trade School of Halki
AU  - Erdoğan, Ayşenur
PY  - 2019
DA  - June
JF  - Avrasya İncelemeleri Dergisi
JO  - AVİD
PB  - İstanbul Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 2147-7469
SP  - 35
EP  - 53
VL  - 8
IS  - 1
LA  - tr
AB  - Osmanlı Devleti’nin Gayrimüslim tebaası sahip olduğuhaklar doğrultusunda devlet toprakları dâhilinde kendilerine ait eğitim veöğretim kurumları kurmuşlardır. Sadece gayrimüslimler değil Osmanlı Devletitopraklarında ticaret yapma hakkına sahip olan yabancı devletler de özellikleXIX. asırda devlet dâhilinde birçok mektep açmışlardır. Hem Gayrimüslim tebaahem de yabancılar tarafından açılan bu mektepler arasında ticaret okulları dabulunmaktadır. Osmanlı Devleti’nin ilk resmi ticaret mektebi Hamidiye TicaretMekteb-i Âlisi’nin 1883 yılındaki kuruluş tarihi kıstas olarak aldığında ondanönce devlet sınırları dâhilinde açılan ticaret mekteplerinin olduğugörülmektedir. Bunlar arasında ilk olma özelliğini taşıyan ise Heybeliada RumTicaret Mektebidir. Bugüne kadar mektep ile ilgili yapılan çalışmalara ekolarak Osmanlı ve Cumhuriyet Arşivindeki belgeler de değerlendirilerekhazırlanan bu makalede ilk özel ticaret okulu olan Heybeliada Rum TicaretMektebi’nin kuruluşu, verdiği etiğim ve geçirdiği merhaleler üzerindedurulmuştur.
KW  - Gayrimüslim Okulları
KW  - Ticaret Eğitimi
KW  - Rum Cemaati
KW  - Heybeliada Rum Ticaret Okulu
N2  - The non-Muslim citizens of the Ottoman Empire establishedtheir own educational and training institutions within the territory of thestate in accordance with their rights. Not only the non-Muslims but also theforeign states who had the right of trade within the territory of the OttomanEmpire, had established many institutions especially during the XIXth century.A number of business schools could be found within these instititutionsestablished by both the non-muslim community and the aforementioned states.When the establishment date in the year of 1883 of the first official tradeschool of the Ottoman Empire “Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi” is set as abenchmark, it is clear that there were pre-existing trade schools opened withinthe borders of the state before it. Among these business schools, “The GreekTrade School Of Halki” is considered to be the first one. In addition to thestudies that have been undertaken related to the school, by analysing documentsof the Ottoman and Republican Archives, this article focuses on the process ofthe foundation of “The Greek Trade School Of Halki”, the courses offered withinthe institution and the phases that it went through.
CR  - BEO (Babıali Evrak Odası Evrakı), 4495/337084, 27.S.1336 ( 12 Aralık 1917)
CR  - BEO, 4428/332068, 05.Za.1334 (3 Eylül 1916)
CR  - BEO, 4430/332214, 15.Za.1334 (13 Eylül 1916)
CR  - BEO 4495/337084, 27.S.1336 ( 12 Aralık 1917)
CR  - BEO, 4546/340894, 10.Ra.1337 (14 Aralık 1918)
CR  - BEO, 4566/342390, 12.B.1337 (13 Nisan 1919)
CR  - BEO, 4567/342481, 24.C.1337 (27 Mart 1919)
CR  - DH.EUM.6.ŞB.(Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Altıncı Şube), 1/38, 05.Z.1332 (25 Eylül 1914)
CR  - DH.İ.UM.EK.(Dahiliye Nezareti İdare-i Umumiye Evrakı Ekleri), 4/26, 26.L.1332 (15 Eylül 1914)
CR  - DH.UMVM (Dahiliye Nezareti Umur-ı Mahalliye ve Vilayat Müdürlüğü Evrakı), 119/2, 02.Ş.1334 (4 Haziran 1916)
CR  - HR.İM (Hariciye Nezareti İstanbul Murahhaslığı), 236/43, 16.M.1342 (29 Ağustos 1923)
CR  - HR.TO (Hariciye Nezareti Tercüme Odası Evrakı), 417/31, 12.B.1268 (02 Mayıs 1852)
CR  - İ.AZN (İrade Adliye ve Mezahib), 5/44, 13.Ra.1311 (24 Eylül 1893)
CR  - İ.AZN., 69/4, 25.Ca.1324 (17 Temmuz 1906)
CR  - MF.MGM (Maarif Nezareti Mekatib-i Gayr-i Müslime Ve Ecnebiye Müfettişliği), 4/13, 16.Z.1310 (1 Temmuz 1893)
CR  - MF.MKT (Maarif Nezareti Mektubi Kalemi), 878/2, 26.C.1323 (28 Ağustos 1905)
CR  - MF.MKT., 971/61, 2.Ca.1323 (18 Aralık 1906)
CR  - MF.MKT., 1012/45, 10.B.1325 (19 Ağustos 1907)
CR  - MF.MKT., 1183/74, 24.S.1331 (2 Şubat 1913)
CR  - MF.MKT., 1183/78, 25.S.1331 (3 Şubat 1913)
CR  - MF.MKT.,1184/4, 29.Ra.1331(8 Mart 1913)
CR  - ŞD (Şura-yı Devlet Evrakı), 2619/50, 14.N.1310 (1 Nisan1893)
CR  - ŞD., 2756/40, 15.S.1323 (21 Nisan 1905)
CR  - ŞD., 3148/61, 16.R.1336 (29 Ocak 1918)
Cumhuriyet Arşivi 256/721/11, 8 Haziran 1937
CR  - Abdullah Cevdet, “Rum Ticaret Mektebinde”, İctihad, no:109, 1905.
CR  - BALCI, Sezai, Babıâli Tercüme Odası, Libra, Ankara 2013.
CR  - ÇELİK Recep, “Karadeniz’de Casusluk Faaliyetleri (1914-1918)”, Karadeniz Araştırmaları, Yaz 2016, Sayı:50. s.125-138
CR  - ERDOĞAN, Ayşenur, Osmanlı Devleti’nin ilk Ticaret Mektebinden Marmara Üniversitesine: Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlîsi, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2018.
CR  - ERGİN, Osman Nuri Türkiye Maarif Tarihi, Eser Neşriyat, İstanbul 1977.
CR  - EYİCE, Semavi, Son Devir Bizans Mimarisi, İstanbul’da Palaiologos’lar Devri Anıtları, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yayını, İstanbul 1980.
CR  - GÖKMAN, Halil, Heybeliada: Kartpostallarla Bir Ada Hikayesi, Denizler Kitabevi, İstanbul 2011.
CR  - GÜLEN, Nejat, Heybeliada: Tarihi, Coğrafyası, Yaşamı, Murat Matbaacılık , İstanbul   1982.
CR  - HULKİENDER, Murat, Bir Galata bankerinin portresi: George Zarifi (1806-1884), Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi, İstanbul, 2003.
CR  - KAZGAN, Haydar, Galata Bankerleri, Tarihçi Kitabevi, İstanbul 2014.
CR  - KEBEDGY, Michel-S., “La situation de l'hellénisme en Turquie”, Le Globe. Revue Genevoise de Géographie, n.46, 1907, s.97-112.
CR  - OLGUN, Hakan, “Kilise Defterleri’ne Göre İstanbul’da Gayrimüslim Cemaatlerin Dini ve Sosyal Görünümü: Üç Numaralı Kilise Defteri Örneği”, Dinsel ve Kültürel 
Farklılıkların Birarada Yaşaması: İstanbul Tecrübesi, İstanbul 2010.
CR  - ÖZEL Sabahattin -Önder Kocatürk, “II. Meşrutiyet’ten I. Dünya Savaşı’na Osmanlı Bahriyesine Dair Notlar”, Tarih Dergisi, Sayı 46(2007), İstanbul 2009.
CR  - SCHLUMBERGERi Gustave, Prens Adaları; Blakerna Sarayı ve Kilisesi, Bizans’ın Büyük Suru, Çeviren ve Hazırlayan: Haluk Çağlayaner, İletişim Yayınları, İstanbul 1996.
CR  - TUĞLACI, Pars, Tarih Boyunca İstanbul Adaları, Say Yayınları, İstanbul 1992.
CR  - TÜRKER, Orhan, Halki’den Heybeli’ye Bir Ada Hikayesi, Sel Yayıncılık, İstanbul 2003.
UR  - https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuavid/article/584149
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/747566
ER  -