TY - JOUR T1 - Osmanlı’da Psikolojik Sağlık Uygulamaları ve Osmanlıca Psikoloji Literatürü Üzerine Bir Değerlendirme AU - Belen, Fatıma Zeynep PY - 2019 DA - July Y2 - 2019 JF - Kalemname JO - Kalemname PB - Kırıkkale Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2651-3595 SP - 65 EP - 78 VL - 4 IS - 7 LA - tr AB - Antikçağlardan itibaren felsefenin içinde yer alanpsikoloji, oldukça eski ve köklü bir geçmişe sahiptir. Modern Psikoloji’ninortaya çıkışı ise 19. yüzyılın son dönemine dayanmaktadır. Modern Psikoloji’denönce İslam dünyasında psikoloji “ilm’ün-nefs” olarak ifade edilmiştir. Bu çalışmanınamacı, yaklaşık yedi asır geniş bir coğrafyaya hâkim olan Osmanlı Devleti’ndemodern psikoloji müstakil bir bilim haline gelmeden önce, uygulanan psikolojiksağlık uygulamalarına yer vermek ve Osmanlının son döneminde ortaya çıkan psikolojiilmine dair özgün literatürü ele almaktır. Araştırmasonuçlarına göre; Osmanlı Devleti’nde, psikolojik sağlık uygulamalarında holistikyaklaşımın uygulandığı söylenebilir. Modern psikoloji bilim haline gelmedenönce, psikolojik sağlık uygulamalarında mimari, doğa, sağlıklı beslenme,aromaterapi ve müzikten faydalanılmıştır. Osmanlı’da modern psikolojiliteratürü ise, 1870’li yıllardan itibaren oluşmaya başlamıştır. OsmanlıDevleti’nin son dönemlerinde bilim haline gelen psikoloji bilimi ile ilgilitelif ve tercüme olmak üzere çok sayıda psikoloji eseri, Osmanlı Türkçesi ile yayımlanmıştır. KW - Psikoloji KW - Osmanlı Psikoloji Tarihi KW - Osmanlı Türkçesi Psikoloji Kitapları KW - Osmanlı’da Psikolojik Sağlık Uygulamaları KW - Psikolojik Sağlık CR - Arıcan, K. M. (2006). “Din, Psikoloji ve Felsefe: Mustafa Şekip Tunç’ta Din Felsefesi Din Psikolojisi İlişkisi”. EKEV Akademi Dergisi, Yıl: 10, Sayı: 28 (Yaz 2006), s. 127-142. Akün, Ö. F. (1998). “Hoca Tahsin”. DİA, c. 18, s. 198-206. Batur, S. (2006). “Türkiye’de Psikolojinin Kurumsallaşmasında Toplumsal ve Politik Belirleyenler”. Toplum ve Bilim, sayı: 107, s.1-9. Bilgin, N. (1986) “Türkiye’de Yapılan Psikoloji Araştırmaları Üzerine Bir İnceleme”. Türkiye’de Sosyal Bilimler Araştırmalarının Gelişimi, s. 41-51. ------- (1988) Başlangıçtan Günümüze Türk Psikoloji Bibliyografyası, İzmir. Çoban, A. 2005. Müzikterapi Ruh Sağlığı İçin Müzikle Tedavi. Timaş Yay. İstanbul. Çelebi, E. (2006). Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi: Konya, Kayseri, Antakya, Şam, Urfa, Maraş, Sivas, Gazze, Sofya, Edirne. Haz., Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Yky İstanbul, I-III. Demir, R. (2012). İlk Psikoloji Kitabımız: Gâyetü’l-Beyân Fî Hakîkati’l-İnsân. Dört Öge, (1), 47-72. http://dergipark.org.tr/dortoge/issue/40197/478532. Gençel, Ö. (2006). “Müzikle Tedavi”. Kastamonu Eğitim Dergisi, Vol: 14, No: 2, ss. 697-706. Hatunoğlu, A., (2014). “Türk İslam Hekimlerinin Psikoloji Biliminin Gelişimine Katkıları ve Psikolojik Hastalıklara Tedavi Yöntemleri”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 5, ss. 255-263. Hökelekli, H. (2006). “İslam Geleneğinde Psikoloji Kültürü”. İslami Araştırmalar Dergisi, Cilt: 19, Sayı:3, ss. 409-421. Korkman, H. (2017). “Ortaçağ İslam Felsefesinde Psikoloji İle İlgili Görüşler / Ideas About Psychology In Medıevel Islamıc Phılosophy”. Asya Öğretim Dergisi, 5 (1), 12-27. http://dergipark.org.tr/aji/issue/31255/340394. Kutluer İ., (2000). “İlmün’n-Nefs”. DİA, c. 22, s. 148-149, İstanbul. Köse, A. (2008). Türkiye’de Psikoloji ve Din Psikolojisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı Din Psikolojisi Bilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya, 2008. Köse, N. (2013). Türkiye’de Cumhuriyet Öncesi Bazı Telif Psikoloji Kitapları Üzerine Bir İnceleme, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ. FMossensohn, M. S. (2014). Osmanlı Tıbbı Tedavi ve Tıbbi Kurumlar 1500 – 1700, Çev. Bülent Üçpunar, Kitap Yay., İstanbul. Özkan, M. (2007). “Osmanlı Türkçesi”. DİA, c. 33, s. 483-485. Şengül, E. (2008). Kültür Tarihi İçinde Müzikle Tedavi ve Edirne Sultan II. Bayezid Dârüşşifâsı. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Edirne. Terzioğlu, A. (1992). "Bîmâristan". DİA, c. 6, s. 163-178. Turan, Ş. (2010). Osmanlılarda İlk Modern Psikoloji Kitapları: (1869-1900). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/kalemname/article/587807 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/754794 ER -