TY - JOUR T1 - Toprak kalınlığına bağlı oluşan yükün toprak gerilimine etkisi TT - Effect of load occurred by soil thickness on soil stress AU - Ekberli, İmanverdi AU - Gülser, Coşkun PY - 2019 DA - July DO - 10.33409/tbbbd.595142 JF - Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi JO - tbbbd PB - Türkiye Toprak Bilimi Derneği WT - DergiPark SN - 2146-8141 SP - 37 EP - 42 VL - 7 IS - 1 LA - tr AB - Toprakgeriliminin değerlendirilmesi, toprak yönetimi ile ilgili kültürel işlemlerinuygun zamanda yapılması, verimliliğinin artırılması ve toprak yönetimiaçısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada katı ortamdaki gerilim vedeformasyon; gerilim ve deformasyon arasındaki fonksiyonel ilişki teorik olarakincelenmiştir. Toprak yüzeyindeki yük miktarından kaynaklanan toprak geriliminideğerlendirmek için gerilim ve deformasyon arasındaki zamana bağlı olmayandenklemler kullanılarak analitik bir ifade elde edilmiştir. Elde edilen buifadeden toprağın özgül ağırlığına bağlı olarak farklı derinlikler için gerilimdeğerleri hesaplanmıştır. Toprağın düşey yüzeysel geriliminin özgül ağılık vetoprak derinliği ile doğru orantılı olduğu saptanmıştır. Topraktaki yük miktarıveya toprak derinliğinin artışı, özgül ağırlık artışı ile karşılaştırıldığındatoprakta gerilimi daha fazla etkilemektedir. Özgül ağırlık 2.50-2.80 kg/m3aralığında değiştiğinde, kumlu bir toprak için Poisson sayısı ()’nın ortalama 0.25 olması durumunda, 0.2 cm toprak derinliği için gerilim0.0327-0.0366 kPa; 5.0 cm derinliği için 0.8175-0.9156 kPa aralığındadeğişmektedir. Killi bir toprak için ise, Poisson sayısı 0.40 alındığında, 0.2cm toprak derinliğinde gerilim 0.0163-0.0183 kPa; 5.0 cm derinliğinde ise0.4087-0.4578 kPa aralığında belirlenmiştir. KW - Deformasyon KW - gerilim KW - Poisson sayısı KW - yük KW - toprak kalınlığı N2 - Evaluation of soil stressis important to soil management and related cultural processes to be done inappropriate time, and also important to soil fertility and conservation. In this study, stress and deformation insolid media; the functional relation between stress and strain were investigatedtheoretically. To evaluate the soil stress due to load on soil surface, ananalytical statement was obtained using the time-independent equations betweenstress and deformation. Soil stress values for different soil depths werecalculated using soil particle density values in this expression. The verticalsurface stress was found to be directly proportional with particle density andsoil depth. Increment in soil depth is more effective on soil stress thanincrement in particle density. When particle density ranged from 2.50 to 2.80kg/m3 and average Poisson number was 0.25, soil stress values for a sandy soilvaried between 0.0327 and 0.0366 kPa in 0.20 cm soil depth, and between 0.8175and 0.9156 kPa in 0.50 cm soil depth. When average Poisson number 0.40, claysoil stress values varied between 0.0163 and 0.0183 kPa in 0.20 cm soil depth,and between 0.4087 and 0.4578 kPa in 5.0 cm soil depth. CR - Burov EB, 2011. Rheology and strength of the lithosphere. Marine and Petroleum Geology 28:1402-1443. CR - Burov E, Cloetingh C, 1997. Erosion and rift dynamics: new thermomechanical post-rift evolution of extensional basins. Earth and Planetary Science Letters 150: 7-26. CR - Ekberli İ, 2008. Sistemli yaklaşımla ekosistemin analizinde matematiksel modelleme yöntemi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat fakültesinin Dergisi 23(3):170-182. CR - Hart JK, Rose KC, Martinez K, 2011. Subglacial till behaviour derived from in situ wireless multi-sensor subglacial probes: Rheology, hydro-mechanical interactions and till formation. Quaternary Science Reviews 30: 234-247. CR - Jaeger JG, Gook NGW, 1976. Fundamentals of rock mechanics. London: Ghapman and Hall, 585 p. CR - Koltunov MA, Kravchuk AS, Majboroda VP, 1983. Applied mechanics of deformable solid body. Press Vysshaja Shkola, Moscow (in Russian), 349 p. CR - Markgraf W, Horn R, Peth S, 2006. An approach to rheometry in soil mechanics-Structural changes in bentonite, clayey and silty soils. Soil & Tillage Research 91: 1–14. CR - Or D, Ghezzehei TA, 2002. Modeling post-tillage soil structural dynamics: a review. Soil & Tillage Research 64: 41–59. CR - Poulos HG, Davis EH, 1974. Elastic solutions for soil and rock mechanics. New York, John Wiley and Sons, 411 p. CR - Prevost JH, Höeg K, 1975. Soil mechanics and plasticity analysis of strain softening. Geotechique 25 (2): 279-297. CR - Richards R, 2001. Principles of solid mechanics. CRC Press LLC, USA, 446 p. CR - Starovoitov E, Naghiyev FB, 2013. Foundations of the theory of elasticity, plasticity, and viscoelasticit. Apple Academic Press, Toronto, 364 p. CR - Qi P, Hou YJ, 2006. Mud mass transport due to waves based on an empirical rheology model featured by hysteresis loop. Ocean Engineering 33: 2195–2208. Terzaghi K, Peck, RB, Mersi G, 1996. Soil mechanics in engineering practice. John Wiley Sons, Inc. New York, 549 p. CR - Turcotte DL, Schubert G, 1985. Geodynamics. Applications of Continuum Physics to Geological Problems, Volume 1, Press Mir, Moskow (in Russian), pp. 121-218. CR - Verruijt A, 2012. Soil mechanics. Delft University of Technology, Netherlands, 331 p. CR - Vyalov SS, 1986. Rheological fundamentals of soil mechanics. Elsevier, Amsterdam, 565 p. UR - https://doi.org/10.33409/tbbbd.595142 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/767468 ER -