TY - JOUR T1 - HÂKİM SEYYİD MEHMED EFENDİ'NİN TERCEME-İ ESRÂR-I TEVHÎDİYE ADLI ESERİ AU - Poyraz, Yakup AU - Arıcı, Mehmet Arif PY - 2019 DA - August JF - Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] JO - ESTAD PB - İlyas KAYAOKAY WT - DergiPark SN - 2651-3013 SP - 1036 EP - 1063 VL - 2 IS - 2 LA - tr AB - Hâkim Seyyid MehmedEfendi’nin Terceme-i Esrâr-ı Tevhîdiye’si,Fahreddîn-i Irâkî’nin aslı Farsça yazılmış Leme’âtisimli eserini Türkçe açıklamak için kaleme aldığı şerhtir. Bu çalışma,giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Fahreddîn-i Irâkî ve HâkimSeyyid Mehmed Efendi’nin eserleri, yaşamları, edebî anlayışları ile tasavvufmefhumu ele alınarak genel bilgiler verilmiştir. Çalışmamızın konusu olan “Terceme-i Esrâr-ı Tevhîdiye” birincibölümde biçimsel; ikinci bölümde ise metinsel olarak incelenmiştir. Bu çalışmavesilesiyle daha önce tespit edilmemiş ve üzerinde çalışma yapılmamış Hâkim’eait aşk üzerine yazılmış bir eser günümüz harfleriyle yayınlanarak bilimdünyasına sunulması ve aynı zamanda Leme’âtiçin yazılmış şerhlerden farklı bir şerh metnini günümüz edebiyatınakazandırmak amaçlanmıştır. KW - Hâkim KW - Terceme-i Esrār-ı Tevhîdiye KW - Fahreddin-i Irâkî CR - AHMED EL-GAZZÂLÎ, (1942). Kitâb-ı Sevâniĥ (Haz: H. Ritter), İstanbul: Matbaa-i Maârif. CR - ARBERRY, A. J. (1939). Ussak-name, Oxford. CR - BABİNGER, Franz (1982). Osmanlı Tarih Yazarları Ve Eserleri, (Çev: Coşkun Üçok), Ankara: Kültür Ve Turizm Bakanlığı Yay. CR - BAYBURTLUGİL, Nurettin (1985). “Fahreddin Irâkî Istılâhât-ı Ehl-i Tasavvuf”, Marmara Üni. İlahiyat Fak. Dergisi, S. 3, İstanbul. CR - BURSALI, Mehmed Tahir (2000). Osmanlı Müellifleri, C.II, Ankara: Bizim Büro. CR - ÇİME, Muhammed Ahter (1996). “Berresî Şurûh-ı Lemaât-ı Irâkî”, Maârif, c. XIII, Sayı: 2, ss. 48-79. CR - ÇAĞLAYAN Pelin Seval; DEĞİRMENÇAY Veyis (2017). "Fahreddîn-i Irâki Divanı’nda Tamlama Çeşitleri", Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 19, ss. 19-36. CR - RÂMİZ (1994). Âdâb-ı Zurafâ, (Haz: Sadık Erdem), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. CR - GÜNGÖR, Tahir (2014). Vak‘a-nüvîs Hâkim Efendi Tarihi (Metin ve Tahlîl), Doktora Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi. CR - HĀKİM SEYYİD MEHMED EFENDİ. Terceme-i Esrār-ı Tevhîdiye, Millet Kütüphanesi, Yazmalar, 06 Mil Yz A 3541/2. CR - IRÂKÎ, Fahreddîn (1377). Kullîyât-i Şeyh Fahreddîn İbrâhîm-i Hemedânî (Haz: Sâid-i Nefîsî), Tahran. CR - IRÂKÎ, Fahreddîn (1377). Külliyyât-ı Fahreddîn-i Irâkî (Haz: Nesrin Muhteşem), Tahran. CR - IRÂKÎ, Fahreddîn (2011). Leme’ât Aşka ve Âşıklara Dair, (Haz: Ercan Alkan/ Çev: Ahmed Avni Konuk) İstanbul: İlkharf Yayınları. CR - IRÂKÎ, Fahreddîn (1988). Lemaat, (Çev: Saffet Yetkin), İstanbul: Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Yay. CR - İLGÜREL, Mücteba (1997). “Hâkim Mehmed Efendi”, İslam Ansiklopedisi, C.15. ss. 189-190. CR - İSEN Mustafa; MACİT Muhsin (1992). Türk Edebiyatında Tevhidler, Ankara: TDV yay. CR - KILIÇ, Mahmut Erol (2007). Sûfî ve Şiir, İstanbul: İnsan Yay. CR - KÜTÜKOĞLU, Bekir (1953). “Müverrih Vâsıf’ın Kaynaklarından Hâkim Tarihi”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, 5: 71. CR - POYRAZ, Yakup (2007). “Hâkim Seyyid Mehmed Efendi'nin Nazire-i Hilye-i Hâkanî Adlı Eseri", Turkish Studies, S. 3, ss. 449-488. CR - POYRAZ, Yakup (2009). “18. Yüzyıl Dîvân Şairi Hâkim'in Şiirlerinde Maddî Kültür ve Sosyal Yaşamdan İzler”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8. ss. 345-375 CR - POYRAZ, Yakup (2008). Seyyid Mehmed Efendi (Hakim) Yaşamı Edebi Kişiliği ve Divanı Üzerinde Bir Araştırma (İnceleme-Metin), Doktora Tezi, Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi. CR - SAFÂ, Zebîhullâh (2005). İran Edebiyatı Tarihi, (Çev: Hasan Almaz), C. 2, ss. 33-34, Ankara: Nüsha Yayınları. CR - SÂLİM (2005), Tezkiretü’ş-Şuarâ, (Haz: Adnan İnce), Ankara: AKM Yay. CR - SÜREYYA, Mehmed (1996). Sicill-i Osmanî (Haz: Nuri Akbayar), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt. Yay. CR - Şemseddin Sami (1641), “Türk”, Kamûsu’l-a‘lâm, III, İstanbul. CR - UZUN, Mustafa (2008). “Risâle”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C: 35, ss. 114-116 CR - UZUN, Mustafa (2012). “Tevhid” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C: 41, ss. 24-26 CR - VURAL, Hanifi (2017). Lemaat, İstanbul: Kesit Yayınları. CR - VURAL, Hanifi (2017). "Irak’tan Anadolu’ya Uzanan Bir Yolculuğun Baki Hatırası: Lemaat", Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, C: 12, S: 2, ss. 119-128. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/estad/article/601021 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/794431 ER -