TY - JOUR T1 - YAŞAR NEZİHE BÜKÜLMEZ’İN “1 MAYIS” ŞİİRLERİNDE SOSYALİZMİN İZLERİ AU - Uzunoğlu, Cennet PY - 2019 DA - October DO - 10.20322/littera.610503 JF - Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature PB - Bahir SELÇUK WT - DergiPark SN - 2149-892X SP - 861 EP - 874 VL - 5 IS - 4 LA - tr AB - 19. yüzyıl romantizm, idealizm,pozitivizmin gibi fikir akımlarının yanında özellikle siyasi alanda etkili olanMarksizm’in kaynağı olan materyalizm ile dikkat çeker. Marx, Avrupauygarlığında kapitalizmin endüstrileşme sonrasında yarattığı problemleri aşmakiçin yeni birtakım değerler üretme çabası içinde olmuştur. Marx’a göre bireyinözgür olabilmesi için kendini gerçekleştirmesi gerekmektedir. Varlığını devamettirmek için emeğini satan işçi kendi özünden uzaklaşır ve kendine yabancılaşır.Bütün hayatı zorluklar ve mücadele ile geçen Yaşar Nezihe Bükülmez’inedebiyatımızdaki “ilk sosyalist kadın şair” olarak nitelendirilmesi şairin edebiyatımızdakien belirgin yönü olarak kabul edilmektedir. Fakat şiirleri incelendiğindehayatı ile şiirlerinde işlediği temaların paralellik gösterdiği görülür. Şairinsosyalist olarak nitelendirilmesine neden olan 4 şiiri vardır. Bu çalışmamızda Aydınlıkdergisinin Mayıs 1923 tarihli sayısında yer alan “1 Mayıs İçin” ve Mayıs 1924tarihli sayısında yer alan “1 Mayıs” adlı şiirleri sosyalizm açısındanincelenmiş ve şairin bu şiirlerinde sosyalizmin ideolojik yönlerinin daha çok şairinözel hayatında yaşadıklarının etkisiyle ortaya çıktığı kanaatine varılmıştır. KW - 1 Mayıs KW - Yaşar Nezihe KW - Sosyalizm CR - ATASEVER, A.(2010). Milli Mücadele Döneminde Sosyalizm (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Konya:Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. CR - AYDAR, Ö. (2015). Osmanlı Devleti'nde İlk Sosyalizm Tartışmaları Ve İlk Sosyalist Örgütlenmeler/First Socıalısm Dıscussıons And Fırst Socıalıst Organızatıons In The Ottoman State. Atatürk Dergisi, 4.2. e-dergi.atauni.edu.tr (Erişim Tarihi:15. 05. 2017). CR - BERKES, N. (2016). Türkiye’de Çağdaşlaşma. Ankara: Yapı Kredi Yayınları CR - BEZİRCİ, A. (1989). Yaşar Nezihe. http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/ 31416 / 001640788010.pdf?sequence=1 (Erişim Tarihi:10. 05. 2017). CR - CERRAHOĞLU, A. (1968). Türkiye’de Sosyalizm (1848-1925). İstanbul: Alfabe Matbaası. CR - CEVİZCİ, A. (2015). Felsefenin Kısa Tarihi. İstanbul: Say Yayınları. CR - ÇULHAOĞLU, M.(2012). Tarih Türkiye Sosyalizm. İstanbul: Yazılama Yayınevi. CR - DOĞU, P. (2013). Nezihe Hanım ve 1 Mayıs Şiiri. http://t24.com.tr/yazarlar/pinar-dogu/nezihe-hanim-ve-1-mayis-siiri,6618 (Erişim Tarihi:12. 05. 2017). CR - EİNSTEİN, A. (2008). Niçin Sosyalizm?. (çev. Kamalak, İ. ; Dura, N.) Toplum ve Demokrasi 2 (2), Ocak-Nisan, s. 181–186. http://www.toplumvedemokrasi.org.tr/index.php/tdd/article/viewFile/155/159 (Erişim Tarihi:22. 05. 2017) CR - GÖKMEN, Ö. (1998). Çok-partili rejime geçerken sol: Türkiye sosyalizminin unutulmuş partisi. http://www.birikimdergisi.com/pdf/78.pdf#page=188 (Erişim Tarihi:15. 05. 2017). CR - GÜLENDAM, R. (2010). Siyaseti Şiirde Yaşamak: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Sosyalist Şiir. http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423934707.pdf (Erişim Tarihi:25. 05. 2017). CR - KANGAL, K. (2015). Doğanın Diyalektiği Nedir? Friedrich Engels'in Diyalektik Tanımı Üzerine Bazı Düşünceler. http://www.flsfdergisi.com/sayi20/39-54.pdf (Erişim Tarihi:25. 05. 2017). CR - KIRILMIŞ, İ. T. (2012). Şair Bir Halk Kızı Yaşar Nezihe Bükülmez. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/teke/article/viewFile/5000013665/5000013904 (Erişim Tarihi:10. 05. 2017) CR - KIRILMIŞ, İ. T. (2009). İlk Sosyalist Kadın Şair, Yaşar Nezihe Bükülmez Mi?.ttps://www.researchgate.net/profile/Ilknur_Tatar_Kirilmis/publication/273023147_The_First_Socialist_Woman_Poetess_Is_Yasar_Nezihe_Bukulmez/links/5618dc5508ae044edbaf17a2/The-First-Socialist-Woman-Poetess-Is-Yasar-Nezihe-Buekuelmez.pdf (Erişim Tarihi:10. 05. 2017). CR - KUTUB, M. (2011). Çağdaş Fikir Akımları. İstanbul: Beka Yayınevi. CR - LEWIS, B.(2015). Modern Türkiye’nin Doğuşu. Ankara: Arkadaş Yayınevi CR - ÖKTEM, Ü. (2017). Felsefe-Edebiyat Etkileşimi: Felsefi Roman. DTCF Dergisi, 50(1). dtcfdergisi.ankara.edu.tr adresinden (Erişim Tarihi:15. 05. 2017). CR - SCHUMPETER, J.A.( 2007). Kapitalizm, Sosyalizm ve Demokrasi. Ankara: Alter Yayıncılık CR - ŞABAN, Ö. Z. (2008). Marksist Tarih Felsefesine Giriş. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi. http://ksu.edu.tr/ilahiyat/12.%20Say%C4%B1.pdf#page=29 (Erişim Tarihi:15. 05. 2017). CR - ÜLKEN, H.Z.(2015). Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları CR - TAGIZADE, L. (2006). Sosyalist Realizm: Kökeni, Oluşum Süreci ve Kavramı. http://mtad.humanity.ankara.edu.tr/III-4_Aralik2006/53_MTAD_4-3_LTagizade.pdf (Erişim Tarihi:22. 05. 2017) CR - TATAR, İ. (1997). Yaşar Nezihe Bükülmez Hayatı ve Şiirleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. CR - TEKİN, Y. (2002). Türkiye’de İlk Sosyalist Hareket İştirak Çevresinin Sosyalizm Anlayışı Üzerine Bir Değerlendirme. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/36206 (Erişim Tarihi:15. 05. 2017). CR - YÜCE, S. (2012). Felsefi Düşüncenin Edebiyata Yansıması: Türk Edebiyatında Pozitivist ve Materyalist Anlayış.http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423933877. (Erişim Tarihi:15. 05. 2017) (Erişim Tarihi:15. 05. 2017) UR - https://doi.org/10.20322/littera.610503 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/845308 ER -