TY - JOUR T1 - BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA TRABLUSŞAM MAARİFİ ÜZERİNE BİR İNCELEME AU - Doğan, Ayhan AU - Çetin, Sadık PY - 2019 DA - October JF - Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi PB - Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi WT - DergiPark SN - 1304-429X SP - 406 EP - 428 VL - 16 IS - 44 LA - tr AB - TanzimatDönemi’nde Osmanlı maarif hayatında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu süreçgerek II. Abdülhamit döneminde gerekse II. Meşrutiyet devrinde ivme kazanarakdevam etmiştir. Geniş Osmanlı coğrafyasında çağın ihtiyaçlarını karşılamaamacıyla kurulan mekteplerde eğitimin durumu, devletin öncelikli ve önemverdiği konular arasında olmuştur. Söz konusu öncelikle ilgili çalışmalarınistenilen seviyede olup olmadığının tespiti teftiş faaliyetlerini zorunlu kılmıştır.Bu çalışmada 1. Dünya Savaşı devam ederken Osmanlı Devleti egemenliğinde sonyıllarını yaşayan Beyrut vilayetine bağlı Trablusşam livasının maarif durumuele alınmaktadır. Çalışmada 1915 yılı Aralık ayı maarif raporu esas alınmıştır.Bu raporda Trablusşam Livası merkez kazası ve nahiyelerinde bulunan 76 okuldan kazamerkezinde 17; İskele nahiyesinde ise iki okul denetlenmiştir. Raporda eğitiminvaziyetini gösteren birinci elden görgü kayıtlarına yer verilmesi, yerel eğitimtarihi çalışmaları için maarif teftiş raporlarının ne denli önemli olduğunuortaya koymaktadır. Nitekim maarif teftiş raporunda okulların fiziki yapısı,öğretmenlerin yeterlikleri, eğitimde karşılaşılan zorluklar vb. konulara yerverilmiştir. KW - Osmanlı Devleti KW - Maarif KW - Beyrut KW - Trablusşam CR - BOA.MF.HTF.3/130 CR - BOA.MF.HTF.1/32 CR - BOA.MF.HTF.5/115 CR - BOA.MF.MKT.143.93.1.1 CR - BOA.MF.MKT.327.41.5.1 CR - BOA.MF.MKT.153.164.1.1 CR - Mehmet Behçet ve Refik Temimi (1333-1335) Beyrut Vilayeti, Beyrut Vilayet Matbaası, I-II. CR - Öztürk, C.(1993). Darülmaullimin, DİA, 8, (551-552). CR - Tomar, C.(2012). Trablusşam, DİA, 41, (292-294). CR - Gökmen, E. (2006). Aydın Vilayetinde Sıbyan Mekteplerinin İptidâi Mekteplere Dönüştürülmesi,OTAM, 20, (149-173). CR - Vahapoğlu, H. (1997). Osmanlıdan Günümüze Azınlık ve Yabancı Okullar. İstanbul: MEB Yay. CR - Su, K. Türk Eğitiminde Teftişin Yeri ve Önemi, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi. CR - Sezen T. (2017). Osmanlı Yer Adları, Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müd. Yayın No 26. CR - Çelik, K. (2011). Maarif Salnamelerine Göre Trablusşam Sancağının Eğitim Kurumları. Adıyaman Üniv. Sos. Bil. Ens. Der. 7 (38-51). CR - Külünk, M. E. (2006). Kapitülasyonların Kaldırılması 1914, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul. CR - Güçtekin, N. (2015). Eğitimli Neslin 1. Dünya Savaşı’yla İmtihanı, İstanbul: İskenderiye Kitap. CR - Ergin, O. N. (1977). Türk Maarif Tarihi, İstanbul: Eser Matbaası, c.3-4. CR - Akyüz, Y. (2007). Türk Eğitim Tarihi, Ankara: PegemA Yayınları. CR - Erdem, Y. T. (2009). Osmanlı Eğitim Sisteminde Teftiş, OTAM, 26, (55-91). CR - Halaçoğlu Y. ve Aydın M. A. (1993). Cevdet Paşa, DİA, 7 (443-450). UR - http://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue//611428 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/837631 ER -