TY - JOUR T1 - Okuma Alışkanlığı Kapsamında 3’ü 1 Arada Enfes Karışım Oyun-Oyuncak-Kitap Sunan Kurumlar: Türkiye’de Oyuncak Kütüphaneleri TT - Institutions Offering 3 in 1 Exquisite Mixture of Reading Habits Game-Toy-Book Toy Libraries in Turkey AU - Alaca, Erdinç PY - 2017 DA - July JF - Türk Kütüphaneciliği JO - TL PB - Türk Kütüphaneciler Derneği WT - DergiPark SN - 2147-9682 SP - 403 EP - 417 VL - 31 IS - 3 LA - tr AB - Oyuncak kütüphanesi, oyun-oyuncak-kitap kavramlarını aynı çatı altında bir araya getiren bir oluşumdur. Adı geçen üç kavram ise, başta çocuklar olmak üzere yetişkinlerin de ilgi ve dikkatini çeken, kendilerinde kitap ve kütüphaneye karşı farkındalık oluşturacak stratejik bir araç olarak düşünülmektedir. Çocukları ve ebeveynleri oyun ve oyuncak aracılığı ile kütüphane kullanımına özendirme ve kitap okuma etkinliğini yaşam boyu sürekli kılma amacı ile ortaya çıkan oyuncak kütüphanelerinin Türkiye geçmişi 2004, konu kapsamında özellikle değinilen Ankara Oyuncak Kütüphanesi’nin AOK geçmişi ise 2012 yılına dayanmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye genelindeki oyuncak kütüphanelerinin ve özelde AOK’nin kuruluşu ve tanıtımlarına değinilmektedir. Aynı zamanda bu kurumlar aracılığı ile çocukların kitap okumaya yönlendirilmesi, okuma alışkanlığının kazanılması ve geliştirilmesinin önemine değinilmektedir. Türkiye’de 2012 sonrası etkin bir şekilde çalışmalarını sürdüren ve gönüllü çalışan grubu, amaçları, faaliyetleri ile Türkiye’de bu alanda öne çıkan AOK’ye, oyun, oyuncak ve kitap üçlemesini bünyesinde barındıran renkli ve hareketli bir oluşum olması ve süreklilik ilkesinden ayrılmayan tutumu nedeniyle özellikle dikkat çekilmektedir. Bu ve benzeri oluşumların Türkiye genelinde tanınırlığının artırılması, faaliyetlerinin daha geniş bir coğrafyada yaygınlaştırılması gerektiği düşünülmekte olup Türkiye’deki oyuncak kütüphaneleri ve AOK ile ilgili bu yazının kaleme alınması önemli bir sorumluluğun yerine getirilmesi olarak algılanmaktadır. KW - Okuma alışkanlığı KW - kütüphane kullanma alışkanlığı KW - oyuncak kütüphanesi KW - Ankara Oyuncak Kütüphanesi. N2 - A toy library isaplacethat brings together the conceptsofgame-toy-book under the same roof. Thesethreeconcepts arethought to be a strategictoolthatattractstheinterestand attentionofadults, especiallychildren, and will createawareness ofbooks and librariesin themselves. Thehistory oftoy libraries emergedwiththeaim ofencouragingchildrenand parentsto use thelibrarythroughgamesand toysand the abilityto readbooks continuouslythroughout life. The history of toylibraries goes backto 2004inTurkey,amongthose, Ankara ToyLibrary AOK was opened in 2012. Inthisstudy,theestablishmentand promotion of toylibraries inTurkey and in particularthe AOKare mentioned.At the same time,the importance of encouraging children toreadbooks and acquiringanddevelopingreading habits through these institutionsis mentioned. TheAOKbeing prominent in this area,with its volunteer groups,aims andactivities,is a colorful andanimatedformation,thatincorporates the trilogyofgames, toys andbooks andcontinues to work effectively in Turkey since 2012.. Itis thought thatit is necessary toincrease the recognition of these andsimilarformations throughoutTurkey and tospreadtheactivities in awidergeographicalarea and thisisperceivedas fulfilling an importantresponsibilityfor toylibrariesand AOK in Turkey CR - Akman,İ.ve Akman, N. (2017). Çocuk ve gençlerde okuma alışkanlığı sorunu: Okul kütüphanelerinin işlevselliğinebir bakış. Türk Kütüphaneciliği, 31, 281-285. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/2799/2745 CR - Aksaçlıoğlu, A.G. ve Yılmaz, B. (2007). Öğrencilerin televizyon izlemeleri ve bilgisayar kullanmalarının okuma alışkanlıkları üzerineetkisi. Türk Kütüphaneciliği, 21, 3-28. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/viewFile/8/7 CR - Başaran, M. ve Ateş, S. (2009). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin okumaya ilişkin tutumlarının incelenmesi. G. Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29. 73-92. Erişim adresi: http://gefad.gazi.edu.tr/article/view/5000078559/5000072780 CR - Batman Oyuncak Kütüphanesi. (t.y.) Erişim adresi: http://www.batmanproje.gov.tr/oyuncak-ev-ve- oyuncak-kuetuephanes.html CR - Bergama Oyuncak Kütüphanesi. (2010, 5 Haziran). Erişim adresi: http://e- bulten.library.atilim.edu.tr/sayilar/2010-06/soylesi2.html CR - Bursa Ali Paşa Oyuncak Kütüphanesi. (t.y.). Erişim adresi: http://kutuphaneler.bursa.bel.tr/kutuphanelerimiz/alipasa-oyuncak-kutuphanesi CR - Çakmak,T. ve Yılmaz, B. (2009). Okul öncesi dönem çocuklarının okum alışkanlığına hazırlık durumları üzerine bir araştırma: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Anaokulu örneği. Türk Kütüphaneciliği, 23, 489-509. Erişim adresi: http://www.bby.hacettepe.edu.tr/yayinlar/dosyalar/turkkutuphaneciligi23%283%29489-509.pdf CR - Düzce Oyuncak Kütüphanesi. (2009, 7 Nisan). Erişim adresi: http://cicicee.com/turkiyede-oyuncak- kutuphanelerinin-sayisi-artiyor/ CR - EdirneOyuncak Kütüphanesi. (2016, 7 Eylül). Erişim adresi: http://www.edirnetv.com/haber/1034/enezde-ab-projesi.html CR - Erzurum Oyuncak Kütüphanesi. (2011, 3 Temmuz). Erişim adresi: http://www.haberx.com/Default.aspx?p=17&n=10717513&fn=1 CR - Eskişehir Oyuncak Kütüphanesi. (2012, 10 Ağustos). Erişim adresi: http://www.bbyhaber.com/bby/2012/08/10/oyuncak-kutuphanesi-eskisehir/#more-6121 CR - Geldi, aldı, götürdü.... Oynadı, oynadı, getirdi. (t.y.). Erişim adresi: http://www.ua.gov.tr/docs/default-source/c5b0d688-8365-40af-9980- 624217b01c7a?635313595569793442 CR - Gömeç Oyuncak Kütüphanesi. (2012, 6 Kasım). Erişim adresi: http://www.bbyhaber.Com/bby/2012/11/06/oyuncak-kutuphanesi-acildi-balikesir/#more-7465 CR - IFLA/UNESCOokul kütüphanesi rehberi. (2013). M. Gürbüz (Çev.). Erişim adresi: https://www.ifla.org/files/assets/school-libraries-resource-centers/publications/school-library- guidelines/school-library-guidelines-tr.pdf CR - Iğdır Oyuncak Kütüphanesi. (2012, 30 Mayıs). Erişim adresi: http://www.haberturk.com/yasam/haber/746653-kanka-oyuncakhanesi-projesi-hayata-gecti CR - KadınEmeğini Değerlendirme Vakfı. (2017, 18 Mayıs). Erişim adresi: http://siviltoplum.la/genel/kedv_oyuncak_kutuphaneleri_kuruyor/ CR - Kamaraj, I. (2000). Okul öncesi eğitimde oyuncak kütüphanesi. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12. 177-182. Erişim adresi: http://dergipark.gov.tr/download/article-file/1995 CR - Karşıyaka Oyuncak Kütüphanesi. (2009, 7 Eylül). Erişim adresi: http://cicicee.com/turkiyede- oyuncak-kutuphanelerinin-sayisi-artiyor/ CR - Küçükçekmece OyuncakKütüphanesi. (2009, 7 Eylül). Erişim adresi: http://cicicee.com/turkiyede- oyuncak-kutuphanelerinin-sayisi-artiyor/ CR - Küçükçekmece OyuncakKütüphanesi. (2012, 15 Haziran). Erişim adresi: http://www.bbyhaber.com/bby/2012/06/15/ikinci-oyuncak-kutuphanesi-acildi/#more-5310 CR - MalatyaOyuncak Kütüphanesi. (2012, 19 Haziran). Erişim adresi: http://www.bbyhaber.com/bby/2012/06/19/malatyada-oyuncak-kutuphanesine-yogun- ilgi/#more-5462 CR - Mardin Oyuncak Kütüphanesi. (2009, 7 Eylül). Erişim adresi: http://cicicee.com/turkiyede-oyuncak- kutuphanelerinin-sayisi-artiyor/ CR - Mayfield, I.M. (1993). Toy libraries: Promoting play, toys, and family support internationally. Early Child Development and Care, 87, 1-13. Erişim adresi: http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0300443930870101 CR - Merzifon Oyuncak Kütüphanesi. (2014, 17 Mart). Erişim adresi: http://www.haberler.com/miniklere- oyuncak-kutuphanesi-5796692-haberi/ CR - Mete,G. (2012). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlığı üzerine bir araştırma (Malatya ili örneği). Dil veEdebiyat Eğitimi Dergisi, 1(1), 43-66. Erişim adresi: http://oaji.net/articles/2014/1069-1406113246.pdf CR - Narlıdere Oyuncak Kütüphanesi. (2009, 7 Eylül). Erişim adresi: http://cicicee.com/turkiyede-oyuncak- kutuphanelerinin-sayisi-artiyor/ CR - Ordu Oyuncak Kütüphanesi. (2011, 14 Haziran). Erişim adresi: https://www.haberler.com/bir- oyuncak-kutuphanesi-de-ordu-da-acildi-2797655-haberi/ CR - Oyuncak kütüphanesi 2018 yılı gönüllü başvuru formu. (t.y.). Erişim adresi: https://docs.google.com/forms/d/1cO7FqF4Jx0ua8jQL_2K1EndG4zvMMxPwSI54lYGX2rA/vi ewform?edit_requested=true CR - Oyuncakkütüphanesiahşap oyuncak atölyesi. (t.y.). Erişim adresi: http://www.oyuncakkutuphanesi.net/terms.php?do=ahsap_oyuncak_atolyesi CR - Oyuncakkütüphanesi kimdir?. (t.y.). Erişim adresi: http://www.oyuncakkutuphanesi.net/terms.php?do=oyuncak-kutuphanesi-kimdir CR - Oyuncakkütüphanesi oyun ve oyuncak festivali. (t.y.). Erişim adresi: http://www.oyuncakkutuphanesi.net/terms.php?do=oyun_ve_oyuncak_festivali CR - Oyuncakkütüphanesi tarihçe. (t.y.). Erişim adresi: http://www.oyuncakkutuphanesi.net/terms.php?do=tarihce CR - Sultangazi Oyuncak Kütüphanesi. (2015, 15 Ocak). Erişim adresi: http://www.bbyhaber.com/bby/2015/01/15/ana-siniflarina-oyuncak-kutuphanesi/#more-15926 CR - Şırnak OyuncakKütüphanesi. (2014, 24 Nisan). Erişim adresi: https://cicicee.com/sirnak-oyuncak- kutuphanesi/ CR - Tanju, E. H. (2010). Çocuklarda kitap okum alışkanlığına genel bir bakış. Aile ve Toplum, 11(6). 30­ 39. Erişim adresi: http://dergipark.ulakbim.gov.tr/spcd/article/view/5000107880/5000100590 CR - Uşak Oyuncak Kütüphanesi. (2014, 6 Haziran). Erişim adresi: http://usakbilsem.meb.k12.tr/tema/icerikler/oyuncak-kutuphanesi-acilisimiz-trt- haberde_1290983.html CR - Yeni Mahalle Oyuncak Kütüphanesi. (t.y.). Erişim adresi: http://slideplayer.biz.tr/slide/10264105/ CR - Yıldız, A. K. (2016). Okul öncesi dönem çocuklarının okuma alışkanlığı kazanmasında rol model olarak aile. Mavi Atlas, (7), 95-112. Erişim adresi: http://dergipark.ulakbim.gov.tr/gumusmaviatlas/article/view/5000205940/5000175354 CR - Yılmaz, B. (2000). Çok kültürlü toplumlarda etnik azınlık çocuklarının okuma ve kütüphane kullanma alışkanlıkları. Türk Kütüphaneciliği, 14, 451-465. Erişim adresi: http://www.bby.hacettepe.edu.tr/yayinlar/dosyalar/turkkutuphaneciligi14%284%29451-465.pdf CR - Yılmaz, B. (2004). Öğrencilerin okuma ve kütüphane kullanma alışkanlıklarında ebeveynlerin duyarlılığı.Bilgi Dünyası, 5, 115-136. Erişim adresi: http://eprints.rclis.org/7362/1/115-136.pdf UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/tk/article/618461 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/805120 ER -