TY - JOUR T1 - PİLEKİ, TAŞ SACI YAPIMI ÜZERİNE: BODAMLİ (GÜNEYSU) KÖYÜ, VAKFIKEBİR/TRABZON TT - PRODUCTION OF HOT-STONE COOKING IN BODAMLI (GÜNEYSU) KÖYÜ, VAKFIKEBİR/TRABZON AU - İskender, Suat PY - 2019 DA - October DO - 10.18220/kid.633221 JF - Karadeniz İncelemeleri Dergisi JO - KİD PB - Serander Yayınevi WT - DergiPark SN - 2146-4642 SP - 165 EP - 184 VL - 14 IS - 27 LA - tr AB - Taştan pişirme ürünleri yapımı Doğu Karadeniz geleneksel kültüründeyaygın bir uygulamadır. Bunun büyük ölçekli bir örneği taş fırınlardır. Dahaküçük ölçekli ürünler pileki denen taş ocaklar ile bunların üzerine konularakkullanılan sac taşlarıdır. Yazıda, bunların Trabzon’un Vakfıkebir ilçesindeüretildiği ortam ve üretim süreciyle ilgili gözlemler yer almaktadır. Günümüzdekaybolmakta olan geleneksel bir kültür varlığının bir parçası olan taştan küçükiki pişirme aracı ile ilgili bir tespit çalışması yapılmıştır. KW - Pileki KW - taş sacı KW - Vakfıkebir N2 - Hot-stonecooking is a common practice in Eastern Black Sea traditional culture. Alarge-scale example of this is the stone oven called taş fırın made by talented masons. Another type of hot stonecooking is pileki, a smaller scalestone container made by carving the stone as a huge bowl with a flat basement,in which the food is cooked once covered by a plane stone tablet called taş sacı. The article presents theobservations of the environment and production process in the Vakfıkebir district,Trabzon, where these hot-stone cooking equipments are still produced. The findings and observations about these twotypes of hot-stone cooking are recorded and small cooking tools made of stoneare documented since hot stone cooking is a part of the traditional culturalasset now disappearing. CR - ARIKAN, Alev Dündar-ÖZKEŞKEK, Maksut, “Türk Mutfağında Geleneksel Ekmek Pişirme Yöntem, Araç ve Gereçlerinin Yaşatılması: Pileki Örneği”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Vol: 41, Spring 2019, pp. 52-61. CR - KAZMAZ, Süleyman, Rize-Çayeli/Halk Kültürü Araştırmaları II (Küçük Sanat Hayatı), Türk Halk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yayınları, Ankara 2001. CR - OĞUZ, Burhan, Türkiye Halkının Kültür Kökenleri 1-Teknikleri, Müesseseleri, İnanç ve Âdetleri / Giriş - Beslenme Teknikleri, İstanbul Matbaası, İstanbul 1976. CR - UZUN, Ali-UZUN, Sebahat, Taşhanadan Aşhaneye Pileki, İyidere Kaymakamlığı Kültür Yayınları, Ankara 2008. CR - “50 Yıldır Pileki Yapıyor”, http://www.toplumgazetesi.com/haber/50-yildir-pleki-yapiyor-3067.html, (Erişim:23/12/2018). CR - “Onbin Yıllık Geleneğin Son Ustası-Çarşamba’da Son Temsilci”, http://www. gazetearena.com/haber/son-temsilci, (Erişim: 23/12/2019). CR - “Pileki Mağarasının Turizme Kazandırılma Projesi”, https://www.haberler.com/ pileki-magarasinin-turizme-kazandirilmasi-projesi-3654647-haberi/, (Erişim: 25/12/2018. CR - “Pileki Ekmeği Kuşaktan Kuşağa Aktarılıyor.”, https://www.trtavaz.com.tr/fotogaleri/ pileki-ekmegi-kusaktan-kusaga-aktariliyor/5910217401a30a23dc718f2f,(Erişim: 23.12.2018) CR - “Pileki Ekmeğinin Tadı”, http://blog.milliyet.com.tr/pileki-ekmeginin-tadi/Blog/? BlogNo=367047, Erişim: 05.07.2019. UR - https://doi.org/10.18220/kid.633221 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/831202 ER -