TY  - JOUR
T1  - Berawırdkırına Karektera “Newfel û Sehneyên Newfelî” dı Leyla û Mecnûna Nîzamî û Sewadî da
TT  - Nizâm-Î Gencevî İle Sevadi’nin Leylâ İle Mecnûn Adlı Eserlerinde “Nevfel Karekterinin ve Nevfelli Sahnelerin” Karşılaştırılması
AU  - Sönmez, Nesim
PY  - 2020
DA  - May
DO  - 10.19059/mukaddime.639721
JF  - Mukaddime
PB  - Mardin Artuklu Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 1309-6087
SP  - 74
EP  - 96
VL  - 11
IS  - 1
LA  - ku
AB  - ÇîrokaLeyla û Mecnûnê bi rêya Edebîyata Ereban û Farisan xwe gihandîye EdebîyataKurdan. Ev çîrok, cara ewil ji alîyê Nîzamîyê Gencewî va bi têşeya mesnewîyê, bizimanê Farisî hatîye nivîsandinê û ji 4600 malikî zêdetir e. Di edebîyat Kurdîda gelek helbestvanan ev çîrok bi rengê helbestê hûnandine û dîyarîyî edebîyataKurdî kirine. Ji wan helbestvanan yek jî helbestvanê Sewadî ye. Di her duberheman da jî karekterek bi navê “Newfel” heye. Divê gotarê da emê bi kurtasî behsa jîyana her du helbestvanan bikin, çîrokaLeyla û Mecnûnê bidin nasîn û di her du berheman da karektera “Newfel” û sahneyên“Newfelî” çawa derbas dibin bikin û li gorî hûnandina çîrokê her du berheman berawirdbikin.
KW  - Nîzamî
KW  - Siwadî
KW  - Leyla û Mecnûn
N2  - Leylâ ile Mecnûn hikâyesi ArapEdebiyatı ve Fars Edebiyatı yoluyla Kürt Edebiyatına ulaşmıştır. İlk defa Nizâm-îGencevî tarafından nazım şeklinde Farsça kaleme alınmış olan eser 4600 beyittenfazladır. Gencevî’den sonra Fars, Kürt ve Türk şairler tarafından mesnevikalıbında kendi dilleriyle bu hikâyeyi yazmışlardır. Kürt Edebiyatında da birçokşair tarafından bu hikâye şiir şeklinde yazılmış ve Kürt Edebiyatına hediyeedilmiştir. Bu şairlerden birisi de Sevadi’dir ki bu şair hikâyeyi KürtçeninKurmanci lehçesiyle yazmıştır. Her iki eserde de “Nevfel” adında bir karekterbulunmaktadır. Bu makale deher iki şairin hayatı hakkında bilgi verilecek, Leylâ ile Mecnûn’un hikâyesiözet olarak anlatılacak, her iki eserde de “Nevfel Karakteri” ve “NevfelliSahneler”in nasıl geçtiği hakkında bilgi verilecek ve ele alınış şekillerinegöre hikâyedeki Nevfel karekteri karşılaştırılacaktır.
CR  - Adak, A. (2014). Di Edebiyata Kurdî ya Klasîk de Mesnewiyên Leyla û Mecnûnê, Kovara Wêje û Rexne. Hejmar 3, r. 100, rr: 99-119.
CR  - Adak, A. (2018). “Analîzeke Kodîkolojîk lı Ser Leyla û Mecnûnên Sewadî, Bazîdî û Fuzûlî di Koleksîyona A. Jaba ya Destnıvîsên Kurdî de”, e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi. Ağustos-2018 Cilt:10 Sayı:3 (21), rr: 1197-1222.
CR  - Destgerdi, H. V. (1386). Hakîm Nizâmê Gencewî Leyla û Mecnûn. Neşrî Qatre, Tehran.
CR  - Dosikî, T. Î. (2004). Leyla û Mecnûn. Duhok, Weşanên Sipîrêz.
CR  - Fîroz, H. Leyla û Mecnûn. Destnivîsa Pirtûkxana Petresburgê, v. 11. Jahany, P. (2015). Leyla û Mecnûna Sewadî. Mardin, Teza Lîsansa Bilind, Zanîngeha Mardîn Artukluyê, Enstîtuya Zimanên Zindî Yên Li Tirkîyeyê.
CR  - Kanar, M. (2007). “Nizamî Gencevî”, Diyanet İslam Ansiklopedisi. İstanbul, Weşanên Türkiye Diyanet Vakfı.
CR  - Kurdo, Q. (1983). Tarîxa Edebyeta Kurdî. Îsveç, Weşanên Öz-Ge.
CR  - Qoxî, M. E. H. (2004). Dîwana Cami’. İstanbul, Weşanên İhsan Yayınları.
CR  - Siwadî. (1999). Leyla û Mecnûn (Tîpderbasîya Latînî: M. Reşit Irgat). İstanbul, Weşanên Nûbiharê.
CR  - SÖNMEZ, N. (2018). Dîwana Şêx Muşerrefê Xinûkî -Metn&Lêkolîn-. Diyarbakır, Weşanên Weşanxana Seyda.
CR  - Xeznedar, M. (2010). Mêjûy Edebî Kurdî. Hewlêr, I-VII, Dezgey Aras.
UR  - https://doi.org/10.19059/mukaddime.639721
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1121398
ER  -