TY  - JOUR
T1  - Arnavutça Konuşma Dilinde Türkizmalar: Kosova Sözlü Tarihi Örneği
AU  - Xhafçe, Zeqije
PY  - 2019
DA  - November
DO  - 10.22559/folklor.1034
JF  - Folklor/Edebiyat
JO  - folk/ed
PB  - Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi
WT  - DergiPark
SN  - 1300-7491
SP  - 883
EP  - 898
VL  - 25
IS  - 100
LA  - tr
AB  - Bir sözcüğün farklı bağlam ve durumlarda, farklı dil kesitlerinde farklı anlamlaralabileceği, modern dilbiliminde kanıtlanan bir gerçektir. Kesit dillerini toplumdilbilimine yerleştirmeye çalışan Biber (1994) kesit dillerinin yazılı ve sözlü olmak üzere de iki ayrı sınıfa ayrılmasının önemini vurgularken birçok toplum dilbilimcinin konuşma dilinin dilin temel şekli olduğunu savunduğunu söylemektedir.Bu tespitlerin ışığında, Arnavutça sözcükleriyle değiştirilmesi gereken yabancısözcükler olarak nitelendirilen ve Türkizma adıyla bilinen sözcüklerin konuşmadilinde ve diğer kesit dillerindeki kullanımı ele alındı. Arnavutça sözvarlığının tarih, kültür ve dil açısından önemli bir parçası olan türkizmaların genel olarak konuşma ve özel olarak diğer kesit dillerindeki kullanımının incelenmesi yapılmadankonumları hakkında doğru bilginin edinemeyeceğini düşünüyoruz. Dolayısıyla,çalışmamızda 100’e yakın konuşmacının yer aldığı Kosova Sözlü Tarihi projesininvideoları esas alınarak, türkizmaların konuşma dilindeki kullanımları incelendi.Toplumdilbilimsel yöntemleri ile türkizmaların kullanım sıklığı, konu odaklı kategorilerdeki dağılımı ele alındı, nicel ve nitel incelemesi yapıldı. 19. yüzyılın ilk yarısından bu yana pürizm konusu olan türkizmaların Arnavutçadaki güncel konumutespit edilmeye çalışıldı. Arnavutçada yer alan türkizmaların ister güçlü bir deyiş/biçem aracı olarak kullanımı ister Arnavut sözvarlığının aktif unsuru olup olmadığımodern dilbilim yöntemleri uygulanarak araştırıldı.
KW  - türkizm
KW  - ödünçlemeler
KW  - toplum dilbilimi
KW  - kesit diller
KW  - biçem
KW  - Kosova sözlü tarihi
CR  - Aksan, D. (2003). Her yönüyle dil. Ankara: Türk Dil Kurumu.
CR  - Aronoff, M. (1985). Orthography and linguistic theory. Language, (pp. 28-72) Language Society of
America.
CR  - Demiraj Sh. (2013). Gjuha shqipe dhe historia e Saj, Akademia e Shkencave të Republikës së
Shqipërisë. Tiranë: Onufri.
CR  - Dizdari, T. (2005). Fjalor i orientalizmave në Gjuhën Shqipe. Tiranë:AIITC.
Friedman, V. (2002). Macedonian. Skopje: Lincom Europa .
CR  - Douglas, B. and Finegan, E. (1994). Sociolinguistic perspective on register. New York &Oxford:
Oxford University.
CR  - Halliday, M.A.K. (1990). Spoken and written language. New York: Oxford University.
CR  - Halliday, M.A.K. and Hasan, R. (1989). Language, context and text: Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective. New York & Oxford: Oxford University.
CR  - İmer, K. ve diğ. (2011). Dilbilim sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
CR  - Jašar-Nasteva, O. (1998). Kontaktet gjuhësore në hapësirat Ballkanike. Shkup:Logos-A.
CR  - Krajni A., (1965), Hymja e turqizmave në shqipen dhe përpjekjet për zëvendësimin e tyre. Studime
Filologjike. No.1, pp.143-151.
CR  - Korkmaz, Z. (2009). Türkiye Türkçesi grameri- Şekil dilbilgisi. Ankara: TDK.
CR  - Reinkowski, M. (2002). Kulturerbe oder erblast? Zum status der turzismen in den staaten südosteur
pas, insbesondere des Bosnischen. Mediterranean Language Review 14. Wiesbaden: Harrassowitz
Verlag.
CR  - Rugova, B ve Rugova, L.S. (2015). Hyrje në gramatikën e tekstit të gjuhës shqipe. Prishtinë: Trembelat.
CR  - Rugova, L. (2017). The formal and informal status of Turkish ioanwords in Albanian. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (VII (13) cilt). ss. 225-234.
CR  - Vajzović, H. (1999). Orijentalizmi u književnom djelu (Lingvistička analiza). Sarajevo: Orijentalni Institut.
CR  - Wierzbicka, A. (1999). Semantics primes and universals. New York: Oxford University.
CR  - Xhanari, L. (2012). Turqizmat dhe semantika e tyre në fjalorët e shqipes. Tiranë: Botimet Dudaj.
CR  - http://oralhistorykosovo.org/?s=h
CR  - http://web-corpora.net/AlbanianCorpus/search/common-search-start-en.html
CR  - http://www.fjalori.shkenca.org/
CR  - https://www.sketchengine.eu/
UR  - https://doi.org/10.22559/folklor.1034
L1  - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/860250
ER  -