TY - JOUR T1 - Haritalı Musavver Coğrafya-i Umumi (1910) Ders Kitabının İçerik Bakımından İncelenmesi TT - The Content Analysis of the Mapped and Illustrated Geography Textbook (1910) AU - Kocalar, Ali Osman AU - Çalışkan, Hamit PY - 2019 DA - December JF - Journal of Innovative Research in Social Studies JO - JIRSS PB - Hilmi DEMİRKAYA WT - DergiPark SN - 2667-4513 SP - 117 EP - 134 VL - 2 IS - 2 LA - tr AB - Bu çalışmayla Osmanlı’nın son döneminde birçok siyasiolaylara sahne olan toplum hayatında ve eğitim hayatında çok köklü değişiklikve yeniliklerin yaşandığı II. Meşrutiyet döneminde okutulan bir ders kitabıincelenmiştir. Bu dönemdeki coğrafya eğitiminin nasıl olduğu ile ilgili olarakİbn Nüzhet Cevat Bey tarafından rüştiyelerde okutulmak üzere hazırlanan bireser örneklem alınmıştır. “Haritalı Musavver Coğrafya-i Umumi” adlı bu eserde coğrafyaders kitaplarındaki içeriğin ne olduğu ve içeriğin sunumunun nasıl olduğu hakkındabilgi vermek amaçlanmıştır. Günümüz Türkçesine “Haritalı Resimli GenelCoğrafya” olarak çevrilen bu eser resimli bir ders kitabı olması, yaşseviyesine göre hazırlanmış olması ve ortaokullarda okutulmuş olması bakımındankıymetlidir.Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kullanılmış olup verilerdoküman incelemesi yoluyla toplanmış ve elde edilen veriler nitel analize tabitutulup araştırmada kullanılabilir duruma getirilmiştir. İnternet ortamındaaslından taranmış hali mevcut olan bu eser öncelikle araştırmacılardan biritarafından günümüz Türkçe’sine çevrilmiştir. Daha sonra tarih eğitimcisi ilebirlikte diğer araştırmacı hem çevirinin doğruluğu hem de verilen bilgilerinuygun şekilde analizi için sınıflandırma yapmıştır. Araştırmada ders kitabının içerik olarak incelenmesi Talimve Terbiye Kurulunun ders kitapları içerik değerlendirme kriterleri dikkatealınarak yapılmıştır. Buna göre çok farklı sorulara cevaplar aranmış ve bubilgiler bulgular kısmında sunulmuştur. KW - Osmanlı Devleti KW - coğrafya eğitimi KW - ders kitabı KW - içerik N2 - In this study it was examined thetextbook taught during the Ottoman State’s Second Constitutional Monarchyperiod where an array of societal and educational radical changes andinnovations took place. In order to undestand the geography education in thisperiod a sample texbook that taught in Ottoman junior high schools which waswritten by İbn Nüzhet Cevat Bey is analysed. With the textbook titled “Mappedand Illustrated Geography” it is aimed to give information about the content andpresentation of geography textbooks. This book translated into Turkish as“Haritalı ve Resimli Genel Coğrafya” is important becuase it was prepared forstudents studying in Ottoman junior high schools taking into account agecohort. In the study qualitative approachutilised and the data gathered examined through content analysis. A researchertranslated this book that can be found on internet. The researchercollaborating with a history education academic analysed the accuracy of thetranslation of the book and classified it for content analysis. In the study,the content analysis of the textbook conducted according to the criteria of theTurkish Education Board. CR - Aktaş, C, M. (2015). Nitel Veri Toplama Araçları. Metin, M. Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. s.339-363, Ankara: Pegem Yayınevi. CR - Aydın, F., Kocalar, A.O. (2014). Coğrafya Bölümü Öğrencilerinin Portfolyo Değerlendirmeye İlişkin Görüşleri, Marmara Coğrafya Dergisi, 30:69-85. CR - Bilgili, M. (2011). Coğrafya 9 ve 10 sınıf ders kitaplarındaki etkinlikler ölçme ve değerlendirme çalışmaları ve etkileri. Marmara Coğrafya Dergisi. sf 201-217. CR - Demirkaya H., (2017). "Sosyal Bilgiler Öğretiminde Ders Kitabı", Sosyal Bilgiler Öğretiminde Eğitim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı, (Ed. R. Sever, E. Koçoğlu), Pegem Akademi, Ankara, pp.87-101. CR - Demirkaya H., Tomal N. (2003). "Lise Coğrafya Ders Kitaplarının Değerlendirilmesi Ve Sorunlara Yönelik Çözüm Önerileri", Marmara Coğrafya Dergisi, ss.153-169. CR - e-mufredat.meb.gov.tr CR - Gülersoy, A.E, (2013). İdeal Ders Kitabı Arayışında Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Bazı Özellikler Açısından İncelenmesi, International Journal Of New Trends İn Arts, Sports & Science Education, Volume 2, İssue 1. CR - Gümüşçü, O. (2012). Katip Çelebi’den Günümüze Türkiye’de Coğrafyanın Tarihi Serüveni, VII. TÜCAUM Ulusal Coğrafya Sempozyumu Bildiri Kitabı, 18-19 Ekim 2012 CR - İbn-i Nüzhet Cevad Bey (1910). Haritalı Musavver Coğrafyayı Umumi, Numaralı Kasbar Matbaası, 1328 (1910), İstanbul. CR - Kızılçaoğlu, A.(2003). Orta Öğretim Coğrafya Ders Kitapları Değerlendirme Ölçütleri, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı: 8. CR - Ölmez, A. (2014). II. Meşrutiyet Devrinde Osmanlı Medreselerinde Reform Çabaları Ve Merkezileşme, Vakıflar Dergisi, 41. CR - Özey, R. (1996). Osmanlı Devleti’nde Orta Öğretimde Coğrafya, 2. Ulusal Eğitim Sempozyumu Dergisi, İstanbul. CR - Semerci, E. (2004). İlköğretim Türkçe Ve Matematik Ders Kitaplarını Genel Değerlendirme Ölçeği, C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 28 No:1 49-54. CR - Taş, A.M. (2007). Yeni Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarına İlişkin Öğretmen Görüşlerinin Belirlenmesi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 17, 519-532 CR - Türk, İ. C. (2009). II. Meşrutiyet Dönemi Eğitimcisi Satı Bey Ve Coğrafya Öğretimi, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 40, Erzurum. CR - Ünlü, M. (2014). Coğrafya Öğretimi, Pegem Akademi, İstanbul. CR - Yıldırım, A., Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/jirss/article/650121 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/896615 ER -