TY - JOUR T1 - ERKEN DÖNEM SOVYET PROPAGANDASI: SİNEMA, SERAMİK VE AFİŞ TT - РАННЯЯ СОВЕТСКАЯ ПРОПАГАНДА: КИНО, КЕРАМИЧЕСКА И АФИША AU - Sadakaoğlu, Mustafa C. PY - 2020 DA - March DO - 10.17498/kdeniz.656335 JF - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JO - Karadeniz | Black Sea | чёрное море PB - Hayrettin İVGİN WT - DergiPark SN - 1308-6200 SP - 112 EP - 128 VL - 1 IS - 45 LA - tr AB - Birmingham Kültürel Çalışmalar Okulu'nun kurucularından Raymond Williams (1921 – 1988) sadece Britanya'da değil pek çok farklı ülkede etkili bir düşünür ve toplumsal eleştirmen olarak tanınmaktadır. Williams’a ait kapsamlı çalışmalar; sosyal karşıtlıklar, çevrebilim ve iletişim konuları başlığı altında odaklanmaktadır. Bu çalışma; Williams’ın “Advertising: The Magic System in Problems in Materialism and Culture” adlı çalışmasında dikkat çekici bir araç olarak tanımladığı reklam olgusu üzerine yazdığı kısa pasajdan beslenmektedir. Kaleme aldığı pasajda reklam olgusunu kapitalist toplumların resmi sanatı olarak kavrayan yazarın bakış açısını; yirminci yüzyılın politik, ekonomik ve kültürel koşullarını dikkate alarak SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği) deneyimi üzerinden tartışmayı amaçlamaktadır. Buna göre; kapitalist toplum ve ekonomik örgütlenmelere özgü bir tür tamamlayıcı olarak kavranan reklam olgusu; tarihsel determinist bakış açısına göre kapitalist olmayan ekonomik örgütlenme ve toplumlarda yaşaması mümkün değildir. Bu yaklaşım, reklam olgusunun başka amaç ve biçimlerde olsa da kapitalist olmayan toplum ve ekonomik örgütlenmelerdeki olası varlığını tartışmaya açık ve incelenmesi gereken bir mesele haline getirmektedir. Bu meseleye odaklanan çalışma; literatür taraması ve somut verilerden faydalanarak alana katkı koymaya yönelik akademik bir çaba olarak görülebilir. Çalışmada reklam olgusu kuramsal düzeyde ele alındığı kadar seçili örnekler üzerinden vakıa analizi yoluyla somutlaştırılmaya çalışılmaktadır. Böylece reklam, kamusal tanıtım ya da propaganda olguları; yirminci yüzyılın önemli bir kısmında siyasal varlık gösteren ve bu varlığını kapitalist üretim ve dağıtım ağı dışında kalacak şekilde inşa ve tarif eden SSCB deneyimi üzerinden tartışılmaktadır. Yaklaşık bir asır süren bir deneyimi sınırlamak ve bu sayede daha fazla derinleşebilmek maksadıyla SSCB’nin 1917 – 1925 yılları arasını kapsayan ve çalışmada erken dönem kamusal tanıtım çalışmaları olarak tarif edilen toplam üç üretim alanı; “sinema temsili, bilgilendirme afişleri ve propaganda maksadıyla kullanılan seramik objeler” incelenmiştir. KW - Sovyetler KW - propaganda KW - reklam KW - tanıtım N2 - Раймонд Уильямс (1921–1988), соучредитель Бирмингемской школы культурных исследований, признан влиятельным мыслителем и социальным критиком не только в Британии, но и во многих других странах. Обширные исследования Уильямса, фокусируются на темах социальных конфликтов, экологии и коммуникации. Нижеследующее исследование основывается на короткий пассаж из научной работы Уильямса: “Реклама: магическая система в проблемах материализма и культуры”, в котором он определил рекламу, как замечательный инструмент для пропаганды. В отрывке, автор рассматривает феномен рекламы, как официального искусства капиталистических обществ. Его цель – растолковать опыт СССР (Союза Советских Социалистических Республик) с учётом политических, экономических и культурных условий двадцатого века. Согласно этому, рекламный феномен, который воспринимается как некое дополнение к капиталистическому обществу и хозяйственным организациям, согласно исторической детерминистской точке зрения, не может существовать в некапиталистических экономических организациях и обществах. Такой подход создаёт почву для того, что явление рекламы в некапиталистических обществах и экономических организациях ввиде других форм подлежит к изучению и обсуждению. Нижеследующее исследование можно рассматривать как академическую попытку для внесения вклада по изучению вышеуказанного вопроса. Исследование основывается на многочисленную литературу и конкретные данные. В иём факт рекламы расталкивается путем анализа фактов на отдельных примерах, а также на теоретическом уровне. В нашей статье, реклама как ознакомительный метод и оружие пропаганды, обсуждается на опыте СССР, который политически сушествовал в значительной части двадцатого века. Советская система применяла рекламу таким образом, что он остался за пределами производства и распределения капиталистической системы, Из Опыта рекламирования в СССР, который длился около столетия, мы ограничились периодом 1917 - 1925 годов и попытались детально рассмотривать его. Полученные итоги показали, что в общей сложности было создано три рекламных участка. Их можно охарактеризовать как ранные общественные шаги для развития СССР. Рекламы того времени можно квалифицировать в следующем порядке: кинопрезентация, информационные плакаты и керамические предметы, используемые в пропагандистских целях. CR - Abisel, N. (2003). Sessiz Sinema. İstanbul: Om Yayınevi. CR - Bakar, B. (2012). Beyaz Ruslar. İstanbul: Tarihçi Yayınevi. CR - Beumers, B. (2016). A Companion to Russian Cinema. Oxford: John Wiley & Sons. CR - Bunyan, J. ve Fisher, H. (1934). The Bolshevik Revolution. London: Milford. CR - Eisenstein, E. (1979). Communications and Cultural Transformations in Early Modern Europe. New York: CUP. CR - Elliott, B. B. (1962). A History of English Advertising. London: Business Publications. CR - Ferro, M. (1995). Sinema ve Tarih, (Çev.: Turan Ilgaz, Hülya Tufan). İstanbul: Kesit Yayınları. CR - Graffy, J. (2001). Bed and Sofa. London: IB Tauris. CR - Gronov, J. ve Zhuravlev, S. (2016). Fashion Meets Socialism. Helsinki: Finnish Literature Society. CR - Karaganov, A. (2009). Sinema ve Devrim, (Çev.: İsmail Yerguz). İstanbul: Sel Yayınları. CR - Kenez, P. (1985). The Birth of the Propaganda State. New York: Cambridge University Press. CR - Kenez, P. (1999). A History of the Soviet Union from the Beginning to the End. New York: Cambridge University Press. CR - Kiaer, C. ve Naiman, E. (2006). Everyday Life in Early Soviet Russia. Bloomington: Indiana University Press. CR - Lenin, V. (1999). Ne Yapmalı: Hareketimizin Can Alıcı Sorunları, (Çev.: Muzaffer Erdost). İstanbul, Sol Yayınları. CR - Markham, J. W. (1964). “Is Advertising Important in the Soviet Economy”, Journal of Marketing, Cilt: 28, Sayı: 2, ss. 31 – 37. CR - Moran, B. (1972). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: Cem Yayınları. CR - Reeves, N. (2004). Power of Film Propaganda. London: Continuum. CR - Taylor, P. M. (1990). Munitions of the Mind: A History of Propaganda from the Ancient World to the Present Era. Manchester: Manchester University Press. CR - Teksoy, R. (2005). Sinema Tarihi – I. İstanbul: Oğlak Yayınları. CR - Welek, R. (1997). What is Literature. Bloomington: IUP. CR - Williams, R. (1980). Advertising: The Magic System in Problems in Materialism and Culture. London: Verso. CR - Vries, L. (1968). Victorian Advertisements. London: William Clowes and Sons. CR - İnternet Kaynakları URL – 1: Dmitry Romandik: How Bolshevik Revolution Changed Advertising, October 28, 2014. https://www.rbth.com/arts/2014/10/28/how_the_bolshevik_revolution_changed_advertising_39341, (Erişim Tarihi: 8 Nisan 2019). CR - URL – 2: Crichton-Miller, Emma, The Tale of Russia’s Revolutionary Ceramics, 14 March 2017. https://www.royalacademy.org.uk/article/magazine-the-tale-of-russias-revolutionary-ceramics, (Erişim Tarihi: 27 Nisan 2019). CR - URL – 3: Constructing Revolution: Soviet Propaganda Posters from between the World Wars, September 24, 2017 – February 11, 2018. https://www.bowdoin.edu/art-museum/pdf/Bowdoin-Constructing-Revolution-checklist.pdf, (Erişim Tarihi: 13 Mayıs 2019). UR - https://doi.org/10.17498/kdeniz.656335 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/967087 ER -