TY - JOUR T1 - Çeçen Halkının Kendi Kaderini Belirleme Hakkı TT - The Self Determination Rights of Chechen People AU - Aygen, Murat AU - Sönmez, İrfan PY - 2019 DA - December DO - 10.33712/mana.662284 JF - Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi JO - Yönetim Akademisi PB - Mehmet MECEK WT - DergiPark SN - 2636-8048 SP - 665 EP - 675 VL - 2 IS - 3 LA - tr AB - Uluslararası hukuk –halkların- kendi geleceklerinibelirlemelerini bir insan hakkı olarak görmektedir.20.yüzyılda popülerlikkazanan kavram imparatorlukların ve sömürgeciliğin tasfiyesinde önemli roloynamıştır. Hakkın öznesi halklar olmasına rağmen uluslararası toplumun herhalka aynı duyarlılıkla yaklaştığını söylemek mümkün değildir. Bu halklardanbiri de Çeçenlerdir. Çeçenler, 17. yüzyıldan beri Rus işgaline karşı mücadelevermektedir. Sovyetlerin dağılmasından sonra kısa bir süre defacto devletolmalarına rağmen, Rusya’nın müdahalesi ile özgürlüklerini kaybetmişlerdir.Çeçenler dilleri, dinleri ve kültürleri ile Ruslardan ayrı bir halktır. Bubakımdan Rus yayılmacılığına karşı asırları aşan bir dirençgöstermişlerdir. Günümüzde yarı özerkbir statüye sahip olan Çeçenistan sürgün ve kıyımlara rağmen hala kendikaderine hükmetme arzu ve potansiyelini korumaktadır. Bu makale, Rushegemonyasına karşı Çeçen halkının self-determinasyon hakkının olup olmadığınıtartışmaktadır. KW - Self-Determinasyon KW - Ayrılma Hakkı KW - Milliyetçilik KW - Çeçenistan KW - Rusya N2 - International law accepts the self-determinationrights of people as a human right. The concept of self-determination has beenpopular in 20 th century and played an important role in eliminatingcolonialism and collapsing of empires. Although the subject of the right ispeople, it is difficult to say that the international community approach toeach people/nation with equal sensitivity. One of these people/nations isChechen nation. Chechens have been fighting against Russian occupation since 17th Century. Though they gained their de facto independence for a short timeafter the collapse of the Soviet Union, they lost this independence withRussian intervention. Chechens are different nations from Russians in terms ofreligion, language and culture. So they have resisted Russian expansion forover the long centuries. Today by being a semi autonomy status, they still keepthe willingness and potential of self-determination right. This essay examinesand discuss whether the Chechen nation has self-determination right or notagainst Russian hegemony. CR - AHMADOV, Yavus (2000), Çeçen-İnguşya Halkıyla Rusya Arasındaki İlişkiler, Sorun Yayınları, İstanbul. CR - AKIL, Abdülkadir ve KÜÇÜKALİ, Canan (2010), "Uluslararası Hukuk Bakımından Kendi Kaderini Tayin Etme Hakkı ve Çeçenistan Sorunu", Yeni Fikir Dergisi, S.2(4), ss.6-19. CR - ALTUN, Fatih Mustafa (2011), ”Çeçen Sorunu ve Rusya’nın Terörle Mücadele Politikaları”, E-Makale, ss.1-16, https://www.academia.edu/18266141/%C3%87e%C3%A7en_Sorunu_ve_Rusyan%C4%B1n_Ter%C3%B6rle_M%C3%BCcadele_Politikalar%C4%B1 (Erişim Tarihi: 25.03.2017). CR - ANDREİ, Smirnov (2008), "Çeçenya'da Selefi Sufi Mücadelesi", North Caucasus Weekly, S.9(27), http://ajanskafkas.com/konuk-yazarlar/cecenyada-selefi-sufi-mucadelesi/ (Erişim Tarihi: 27.04.2018). CR - ASLAN, Cahit (2006), Bir Soykırımın Adı: 1864 Büyük Çerkez Sürgünü, ASAM Yayınları, Ankara. CR - BERAN, Harry (1987), The Consent of Political Obligation, Croom Helm Puplishers, London. CR - BİNGÖL, Oktay (2013), "Rusya'nın Kuzey Kafkasya'yı Kontrol Stratejilerinde Gelinen Aşama: Başarısızlık ve Terör", Karadeniz Araştırmaları Dergisi, S.37, ss.137-158. CR - BUCHANAN, Allen (1991), Secession: The Morality of Political Divorce from Fort Sumter to Lithuania And Quebec, Boulder CO, Westview. CR - CASSESE, Antonio (1998), Self-Determination of Peoples: a Legal Reapprasial, Cambridge Unıversty Press, Cambridge. CR - CAŞIN, Mesut Hakkı (2013), Modern Uluslararası Hukukun Temel Esasları, Legal Yayıncılık, İstanbul. CR - CUTLER, Robert M. (2004), "Kafkasya’daki Kriz Kaynakları ve Bölgeleri", Türkiye, NATO ve AB Perspektifinden Kriz Bölgelerinin İncelenmesi ve Türkiye’nin Güvenliğine Etkileri Sempozyumu Bildiriler Kitabı, (27-28 Mayıs 2004 - İstanbul), SAREM Yayınları, Ankara, ss.115-116. CR - ÇEÇEN, Anıl (2019), Çeçenistan Dosyası, Astana Yayınları, Ankara. CR - EHTİBARLI, Yaşar (2016), Uluslararası Hukukta Self-Determinasyon Hakkı ve Hakkın Ekonomik Boyutu, Seçkin Yayıncılık, Ankara. CR - EMİNOĞLU, Ayça (2015), “Uluslararası Politikada Devletlerin Tanınması, Ayrılma İle Ortaya Çıkan Devletlerde Tanınma Sorunu”, Karadeniz Teknik Üniversitesi SBE Sosyal Bilimler Dergisi, S.5(9), ss.123-141. CR - HASANOĞLU, İbrahim (2016), "Ahıska Türkleri: Bitmeyen Bir Göç Hikayesi", Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, S.16(1), ss.1-20. CR - KALAYCI, Hüseyin (2010), Ulus Devletlerin Başağrısı Ayrılıkçılık, Liberte Yayınları, Ankara. CR - KILIÇ, Doğan (2008), "Self Determinasyon İlkesinin Azınlıklar Açısından Değerlendirilmesi", Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S.12(1-2), ss.949-982. CR - LENTA.RU (2007), "Березовский подтвердил факт финансирования Басаева", E-Haber, https://lenta.ru/news/2007/06/02/confirm/ (Erişim Tarihi: 10.06.2019). CR - TİMUR, Mehmet (2018), "Çeçenistan'ın Unutulan Hikayesi ve Kadirov Ailesi", İNSAMER Kurumsal Web Sayfası, https://insamer.com/tr/cecenistanin-unutulan-hikyesi-ve-kadirov-ailesi_1204.html (Erişim Tarihi: 26.04.2018). CR - NIMNI, Ephraım (2016), "Uluslar, Bölgesel Azınlıklar, Demokratik Teori ve Ulusal Kendi Kaderini Tayin Hakkı", 21.Yüzyılda Milliyetçilik (Ed. Elçin Aktoprak, A. Celil Kaya; Çev. Osman İşçi), İletişim Yayınları, İstanbul. CR - LEVITSKY, Steven ve ZIBLATT, Daniel (2018), Demokrasiler Nasıl Ölür (Çev. Derya Dinç), Salon Yayınları, Konya. CR - SAPMAZ, Ahmet (2013), "Rusya Federasyonunun Terörle Mücadele Stratejisinin Kuzey Kafkasya'nın İstikrarı Üzerine Etkileri", Savunma Bilimleri Dergisi, S.12(2), ss.1-35. CR - SEFA Sole (2017), "Rusya Çeçenistan Savaşı: Geçmişten Günümüze", E-Makale, https://www.stratejikortak.com/2017/04/rusya-cecenistan-savasi.html (Erişim Tarihi: 25.03.2017). CR - ŞAHİN, Mustafa (2000), Avrupa Birliğinin Self-Determinasyon Politikası, Nobel Yayınları, Ankara. CR - TASAM (2011), "Kafkasyada Bir Ülke: Çeçenistan", TASAM Kurumsal Web Sayfası, https://tasam.org/tr-TR/Icerik/2213/kafkasyada_bir_ulke_cecenistan (Erişim Tarihi: 25.03.2018). CR - TAŞDEMİR, Fatma ve ÖZER, Adem (2017), Uluslararası Hukuk Perspektifinden Self-Determinasyon ve Ayrılma, Hukuk Yayınları, Ankara. CR - ÜLGER, İrfan Kaya (2011), "Rusya Azınlıkları", 38. ICANAS Bildiri Özetleri Kitabı, (10-15 Eylül 2007 - Ankara), Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları, Ankara, ss.1399-1415, http://www.ayk.gov.tr/wp-con/2015/ (Erişim Tarihi: 25.03.2018). CR - YAMAN, Aslan (2017), Sovyetler Birliğinden Rusya Federasyonuna Sovyet Sosyalizminin Anayasaları, Doğu Kütüphanesi Yayınları, İstanbul. CR - YAPICI, Utku (2013), Tarihsel Süreç İçinde Rus-Çeçen Sorunu, Kafkasevi Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Yayını, Çankırı. CR - YEŞİL, Caner (2005), “Çeçenistan Sorunu ve Günümüzde Çeçenistan", E-Makale, https://www.academia.edu/7181956/%C3%87E%C3%87EN_SORUNU_VE__Rapor_ (Erişim Tarihi: 25.03.2018). CR - YEŞİL, Caner (2014), "Sovyet Sonrası Dönemde Çeçen Direnişi İslami Temelli Müridizm Mi? Yoksa Radikal İslam Terörümü?", E-Makale, https://s3.amazonaws.com/academia.edu.documents/33678606 (Erişim Tarihi: 25.03.2018). UR - https://doi.org/10.33712/mana.662284 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/918052 ER -