TY - JOUR T1 - Aydınlanma, Karşı Aydınlanma ve Karşı Devrim Kavramlarına Kısa Bir Bakış AU - Çelik, Fikret AU - Özgür, Hayati PY - 2019 DA - December JF - Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi JO - JEBPIR PB - Kırıkkale Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2149-0732 SP - 79 EP - 89 VL - 5 IS - 2 LA - tr AB - Aydınlanma düşüncesi, Avrupa’nın modernleşme serüveninde bir kırılmayı ifade eder. Ortaçağ’ın son dönemlerine dek götürülen, Rönesans’ın izinde toplumsal dinamiklerin dönüşümü hususunda kayda değer gelişmelere ev sahipliği yapan Avrupa modernleşmesinin seyri, XVIII. yüzyıla gelindiğinde değişmeye başlar. Aydınlanmanın ayır edici vasfı, XIX.yüzyılda Avrupa’da yaşanan muazzam dönüşümün düşünsel temellerini atmış olmasında zuhur eder. Rönesans’ın açtığı yolda önemli bir ivme kazanan modernleşme olgusu, Aydınlanma ile birlikte köktenci bir hüviyete bürünmüştür. Bu anlamıyla aydınlanma, Avrupa’nın modernleşme serüveninde bir dönüm noktası olma özelliğine haizdir. Aydınlanma’nın birey anlatısı, özgür iradeye yaptığı vurgu ve akla yüklediği misyon, onun moderniteye dönük yüzünü oluşturur ki söz konusu kırılma da bu noktada tezahüre etmektedir.İsaiah Berlin’in özgün çalışmalarıyla literatüre kazandırdığı ve aydınlanmaya dair farklı bir eleştirel perspektif ortaya koyan “karşı aydınlanma” kavramı önemlidir. Bu söylem ve argümanlardan hareketle Berlin’in aydınlanmaya yöneltilen modern eksenli kimi eleştirileri öncelemesi bakımından büyük bir önem teşkil etmektedir. Karşı aydınlanma kapsamındaki fikirlerin çeşitli ideoloji ve disiplinlerle ilişkilendirilmesinin mümkün oluşu, kavrama dair farklı yaklaşım ve çalışmaların önünü açmaktadır. Karşı devrim olgusu, pratiği önceleyen bir nitelik taşımakta ve bu nedenle kavramsal çerçevesinin oluşturulması önemlidir. Bu cihette genelleyici hükümlerde bulunmak için, tarihte cereyan eden ya da teşebbüs düzeyinde kalan devrimleri incelemek gerekmektedir. Fransız Devrimi, bu noktada tarihidir. KW - Aydınlanma KW - Karşı Aydınlanma KW - Modernleşme KW - Fransız Devrimi KW - Akıl CR - Adadağ, Özgür,(2007), Fransız Devriminin Evrenselliği Üzerine, Muhafazakar Düşünce, Yıl:3, Sayı 11, Ankara CR - Arendt, Hannah,(2012), Devrim Üzerine, Seçme Eserleri 7,İletişim Yay., İstanbul, CR - Barret, William, (2016), İrrasyonel İnsan, Çev: Salih Özer, Hece Yay. ,Ankara CR - Beriş, Hamit Emrah, (2016), “Rönesans ve Reform, Yeni Bir dünyanın Eşiğinde” , Siyasi Düşünceler Tarihi, Editörler: Hamit Emrah Beriş-Fatih Duman, Orion Yay., Ankara CR - Berlin, İsaiah, (2004), Romantikliğin Kökenleri, Çev: Mete Tunçay, Yapı Kredi Yay., İstanbul CR - Berlin, İsaiah,(2008), Kirpi ile Tilki, Seçme Makaleler, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yay., İstanbul CR - Berlin,İsaiah,(2016), İsaiah Berlin’le Konuşmalar, Söyleşi: Ramin Jahanbegloo, Çev: Zeynel Abidin Kılınç, Yapı Kredi Yay., İstanbul CR - Berlin, İsaiah,(2016), Akıntıya Karşı, Fikirler Tarihi Üzerine Bir Deneme, Profil Yay., İstanbul CR - Buhr, M.-Schroeder, W.-Barck, K.(y.t), “Aydınlanma Hareketi ve Felsefesi” , Birim Yay. CR - Cassirer, Erns, (2007), Aydınlanma Çağının Düşünme Biçimi, Toplumbilim, Sayı 11,Ankara CR - Cevizci, Ahmet, (2017), Aydınlanma Felsefesi, Felsefe Tarihi-4, Say Yay., Ankara. CR - Ceylan, A.Yılmaz(2007), Edmund Burke’ün Muhafazakar Düşüncesinde “İyi Devrim” “Kötü Devrim” Ayrımı, Muhafazakar Düşünce, Yıl:3, Sayı:11, Ankara CR - Çapan, Alişan, (2015), İsaiah Berlin: İki Özgürlük Arasında, On İki Levha Yay., İstanbul CR - Çüçen, A. Kadir,(2005), Batı Aydınlanmasının Düşünsel Kökenleri ve Eleştirisi, Prof Dr. Süleyman Hayri Bolay Armağan Kitabı, Gazi Kitabevi, 115-122, Ankara CR - Davies, Stephen,(2005), Aydınlanma, Liberal Düşünce, No:37, s.5-10,Ankara CR - Doyle, William, (2001), Fransız Devrimi, Kültür Kitaplığı Dost Yay., Ankara CR - Duman, Fatih,(2010), Aydınlanma Eleştirisinden Devrim Karşıtlığına, Liberte Yay. , Ankara CR - Güngör, Celalettin,(2007), Devrim Üzerine, Muhafazakar Düşünce, Sayı 11,Ankara CR - Hampson, Norman, (1991), Aydınlanma Çağı, Çev: Jale Parla, Hürriyet Vakfı Yay. CR - İrwing, M. Zeitlin,(1987), Aydınlanma: Felsefi Temeller, Çev: Mustafa Tekin, New Jersey CR - Kant, İmmanuel, (2015), Seçilmiş Yazılar, Çev: Nejat Bozkurt, Sentez Yay. , İstanbul CR - Kaya, Yalçın,(2010), Aydınlanma Çağı ve Felsefesi, Tiglat Yay., İstanbul CR - Kıllıoğlu, İsmail, (2015), Aydınlanma’nın Felsefi Temellerinin Tartışması II, İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Sayı:5, İstanbul CR - Köktaş, Mümin,(2016), “Aydınlanma”, Siyasal Düşünceler Tarihi, Editörler: Hamit Emrah Beriş-Fatih Duman, Orion Yay., Ankara CR - Parker, David, (2000), Batı’da Devimler ve Devrimci Gelenek, 1560-1991, Çev: Kemal İnal, Dost Yay., Ankara CR - Salihoğlu, Hüseyin,(1988), Alman Edebiyatında Fırtına ve Tepki, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 3, ss.199-208 CR - Timuçin, Afşar, (2007), Aydınlanma Düşüncesi, Toplumbilim, Sayı 11, Ankara CR - West, David,(1998), Kıta Avrupa Felsefesine Giriş, Çev: Ahmet Cevizci, Paradigma Yay., İstanbul UR - https://dergipark.org.tr/tr/pub/kkujebpir/issue//664556 L1 - https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/934940 ER -