TY - JOUR T1 - Endülüs Çökerken Musibetlerin Mürekkebiyle Saadetin Fıkhını Yazan Bir Müellif: İbn Âsım ve Cennetü’r-Ridâ Adlı Eseri AU - Arslan, Adnan PY - 2021 DA - June DO - 10.47425/marifetname.v8i62834.953400 JF - Marifetname PB - Siirt Üniversitesi WT - DergiPark SN - 2757-752X SP - 65 EP - 87 VL - 8 IS - 1 LA - tr AB - İslam tarihinde Müslümanların askeri ve siyasi açıdan en büyük muvaffakiyetleriarasında zikredilen İspanya’nın fethi ilim, edebiyat, sanat vemimari alanlarında harikulade izler bırakarak yedi asır sonra nihayet bulmuştur.Son iki buçuk asır İber Yarımadası’nın Güneydoğusuna sıkışıp kalanMüslümanlar bir taraftan Kastilya ve Aragon gibi krallıkların tehdit vesaldırılarına maruz kalırken diğer taraftan da içeride hâkimiyet mücadeleleriyletakatlerini tüketmişlerdir. Endülüs’te Müslümanların son kalesi olanNasrîlerin son yıllarında sır kâtipliği gibi önemli bürokratik görevler üstlenmişİbn Âsım güçlü bir edebiyatçı ve nüfuzlu bir fakihtir. En yakını olduğuSultan Gâlib Billâh’ın defalarca tahttan indirilmesiyle siyasi çalkantılarınyaşandığı, çekirge istilasının ekonomiyi mahvettiği, Hristiyan saldırılarınınkapıya dayandığı ve tüm bunların da ötesinde Müslümanların Hristiyancayaşamaya meylettiği bir devre tanıklık etmiştir. Yaşadığı olumsuzluklar onunisyanını değil, bilakis kadere olan teslimiyetini kuvvetlendirmiştir. Musibetleriçerisinde ilahi adalet ve rahmetin tecellilerini bizzat gördüğü için yaşadığıhuzur dolu halet-i ruhiyeyi hayat tecrübelerinin içerisinde Müslümanlaraaktarmak istemiştir. Bu çalışmada İbn Âsım’ın mevzubahis eseri içerikbakımından incelenecektir. el-Ferac be’deş-şidde başlıklı telif geleneğininbir devamı sayılabilecek eser tasviri bir yöntemle ele alınacaktır. KW - Arap Dili ve Belağati KW - Endülüs Edebiyatı KW - İbn Âsım Ebû Yahyâ KW - Cenneu'r-Ridâ KW - Nasriler KW - CR - Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. el- Müsned, nşr. Şuayb Arnavût. 45 Cilt. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle, 2001. CR - Alî b. Ebî Tâlib. Dîvânu Emîri’l-Mu’minîn. thk. Abdülazîz el-Keram. B.y.: y.y., 1988. CR - Alkayış, Muhammed Fatih & Doğan, Ahmet Turan. “El-Ferec Ba’de’ş-Şidde’de Geçen Deyimler”. Turkish Studies. 3 (2011): 464-487. CR - Arslan, Adnan. “et-Tenûhi ve el-Udeydân Özelinde Dünden Bugüne Bir Psikoterapi Geleneği: ‘el-Ferac Ba’deş-Şidde’ Konulu Eserler”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 12 (Aralık 2017): 211-233. CR - Dânî, Ebû Amr Osmân b. Saîd b. Osmân. es-Sunenu’l-vâride fi’l-fiten. thk. Ridâullâh b. Muhammed. 6 cilt. Riyâd: Dâru’l-Âsıme, 1416. CR - Gündüzöz, Soner. “Tenuhî, Ebû Alî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 40/470. İstanbul: TDV Yayınları, 2011. CR - Hâşidî, Faysal. Cennetu’r-ridâ fi’t-teslîmi limâ gadderallâhu ve gadâ. İskenderiye: Dâru’l-Îmân, 2017. CR - İbn Abdirabbih, Ebû Umar. el-İkdu’l-ferîd. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1404. CR - İbn Abdülberr, en-Nemerî. Behcetü’l-mecâlis ve ünsü’l-mücâlis ve şaḥẕü’ẕ-ẕâhini ve’l-hâcis, thk. Muhammed Mursî el-Hûlî. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’lİlmiyye, ts. CR - İbn Âsım, Ebû Yahyâ. Cennetu’r-ridâ fi’t-teslîmi limâ gadderallâhu ve gadâ. thk. Salâh Cerrâr. 3 Cilt. Ammân: Dâru’l-Beşîr, 1989. CR - İnân, Muhammed Abdullah. Devletu’l-İslâm fi’l-Endelüs. 5 Cilt. Kahire: Mektebetu’l-Hâncî, 1990. CR - İsfahânî, Ebû Nuaym. Hilyetu’l-evliyâ. 10 Cilt. Mısır: es-Saaâde, 1974. CR - Kallek, Cengiz. “İbn Âsım, Ebû Yahyâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 19/327-328. İstanbul: TDV Yayınları, 1999. CR - Makkarî, Ahmed b. Muhammed. Ezhâru’r-riyâd. thk. Mustafa es-Sekâ, İbrahim elİbârî, CR - Abdülhafiz Çelebî vd. 5 Cilt. Kahire: Matbaatu Lecneti’t-Te’lîf, 1939. CR - Nîsâbûrî, Nizâmuddîn. Garâibu’l-Kur’ân ve ragâibu’l-Furkân. thk. Zekeriyyâ Umyerât. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-İlmiyye, 1416. CR - Nuveyrî, Ahmed b. Abdilvehhâb. Nihâyetu’l-erab f î fununi’l-edeb. 33 Cilt. Kahire: Dâr’ul-Kutubi ve’l-Vesâik, 1423. CR - Özdemir, Mehmet. Endülüs Müslümanları. Ankara: TDV Yayınları, 2017. CR - Râzî, Fahruddîn. et-Tefsîru’l-kebîr. 32 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’-Turâsi’l-Arabî, 1420. CR - Seâlebî, Ebû Mansûr. et-Temsîl ve’l-muhâdara. thk. Abdülfettâh Muhammed el- Halû. B.y.: ed-Dâru’l-Arabiyye li’l-Kitâb, 1981. CR - Şeyban, Lütfi. Reconquista Endülüs’te Müslüman-Hristiyan İlişkileri. İstanbul: İz Yayıncılık, 2016. CR - Umerî, Ahmed b. Yahyâ İbn Fadlillâh. Mesâliku’l-ebsâr f î memâliki’l-emsâr. 27 Cilt. Abudabî: el-Mecmau’s-Sekâfî, 1423. UR - https://doi.org/10.47425/marifetname.v8i62834.953400 L1 - http://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1827975 ER -