Nüfus konusu, Balkanlarda etkinliği olan devletler açısından 19. yüzyılda yeni bir anlam veönem taşımıştır. Dönem nüfus hareketleri, devletlerin birbirleri ile ilişkisinde önemli birenstrüman, bir etki aracıdır. Konu Osmanlı Devleti açısından öncelikle, kaybedilen topraklardanelde kalanlara veya daha güvenli bölgelere doğru hareket halindeki Müslümannüfusun can, mal ve diğer ihtiyaçları/hakları ile devletin güvenliği problemi olarak algılanmıştır.Süreç takip edildiğinde görülür ki, Osmanlı Devleti savaştan mağlup taraf olarakçıkmış bir devletin bu konuda yaşayabileceği neticeyi büyük bir baskı aracı olarak her yönüile yaşamıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısında başlayıp 20. yüzyılın ilk dönemine kadar öneminikaybetmeden devam eden bu süreç, Osmanlı toplumsal sisteminin devlet, kurumları vebunların işleyişi bakımından önemli bir sağlık göstergesi olarak değerlendirilebilir. Diğerdevletlerin bu konuda ürettiği durumları, birer girdi olarak algılama, uygun çıktılar üretmesürecindeki başarısı itibariyle (içinde bulunduğu olumsuz şartlara rağmen) önemli bir başarıelde ettiği görülür.