lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1102924 Other Fields of Education Alan Eğitimleri Reviewing Critical Listening Self-Efficacy of Secondary School Students Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Dinleme Özyeterliklerinin İncelenmesi https://orcid.org/0000-0003-2738-9856 Azizoğlu Nahide İrem Sakarya Üniversitesi 07 21 2022 10 3 559 574 04 13 2022 05 20 2022 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

This research aimed to scrutinize the critical listening self-efficacy of secondary school students. Variables such as gender, grade level, Turkish course success grade, mother's education level, father's education level, number of books read, and daily average listening/watching were discussed by determining critical listening self-efficacy levels of secondary school students. 554 secondary school students from five different secondary schools in the city center of Sakarya participated in the research in the 2021-2022 academic year. For the research results, students' self-efficacy regarding critical listening is moderate. We can say in terms of variables that critical listening self-efficacy in female students is at a higher level compared to male students. There is a significant difference in favor of 7th grade between 5-7th grades and 6-7th grades. Mothers’ and fathers’ educational backgrounds and time that is allocated to listening/7watching by students do not affect critical listening self-efficacy. However, as the number of books that are read increases, critical listening self-efficacy increases at the same time.

Araştırmada ortaokul öğrencilerinin eleştirel dinleme özyeterliklerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada ortaokul öğrencilerinin eleştirel dinleme özyeterlik düzeyleri tespit edilerek cinsiyet, sınıf düzeyi, Türkçe dersi başarı notu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, okunan kitap sayısı, günlük ortalama dinleme/izlemeye ayrılan süre değişkenleri ele alınmıştır. Araştırmaya 2021-2022 öğretim yılında Sakarya ili merkezinde yer alan 5 farklı ortaokuldan 554 öğrenci katılmıştır. Araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin eleştirel dinlemeye ilişkin özyeterlikleri orta düzeydedir. Değişkenler açısından incelendiğinde kız öğrencilerin eleştirel dinleme özyeterliklerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sınıf düzeyi açısından 5-7. sınıflar ile 6-7. sınıflar arasında 7. sınıflar lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, öğrencilerin bir günde dinleme/izlemeye ayırdıkları süre eleştirel dinleme özyeterliklerini etkilememektedir. Ancak okunan kitap sayısı arttıkça eleştirel dinleme özyeterliğinin de arttığı tespit edilmiştir.

 Dinleme eleştirel dinleme özyeterlik eleştirel dinleme özyeterliği Listening critical listening self-efficacy critical listening self-efficacy Azizoğlu, N. İ. (2020). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel dinleme becerilerinin geliştirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya. Baki, Y. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme üstbiliş stratejilerine ilişkin bir değerlendirme: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi örneği. Journal of History School, 47, 2657-2683. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.29344 Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. ABD: W. H. Freeman. Bandura, A. (2004). Swimming against the mainstream: the early years from chilly tributary to transformative mainstream. Behaviour Research and Therapy, 42, 613–630. Bourdeaud’hui, H., Aesaert, K. ve Van Braak, J. (2021) Exploring the relationship between metacognitive awareness, motivation, and L1 students’ critical listening skills. The Journal of Educational Research, 114(1), 40-51. http://dx.doi.org/10.1080/00220671.2021.1872474 Brewster, L. W. (1956). An explonatory study of some aspects of critical listening among college freshmen (Yayımlanmamış doktora tezi). Iowa Üniversitesi, ABD. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayınları. Clark, C. (2011). Boys, girls and communication: Their views, confidence and why these skills matter. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED521657.pdf Çapa-Aydın, Y., Uzuntiryaki-Kondakçı, E., Temli, Y. ve Tarkın, A. (2013). Özyeterlik Kaynakları Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. İlköğretim Online, 12(3), 749-758. Çarkıt, C. (2018). Ortaokul Türkçe derslerinde eleştirel dinleme/izleme uygulamaları üzerine bir eylem araştırması (Yayımlanmamış doktora tezi). Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri. Çifçi, M. (2001). Dinleme eğitimi ve dinlemeyi etkileyen faktörler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 165-177. Çiftçi, C. ve Çağlar, Ç. (2014). Ailelerin sosyo-ekonomik özelliklerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkisi: Fakirlik kader midir?. International Journal of Human Sciences, 11(2), 155-175. http://dx.doi.org/10.14687/ijhs.v11i2.2914 Demircan, U. ve Aydın, İ. S. (2019). Ortaokul öğrencilerinin dinleme/izleme öz-yeterliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1517-1527. Doğan, Y. (2007). İlköğretim ikinci kademede dil becerisi olarak dinlemeyi geliştirme çalışmaları (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. El-ssayed Diyyab, E. A. (2020). Integrating SRS Tools into listening triangle strategy for enhancing Faculty of Education English Majors' EFL critical listening skills. Erişim adresi: https://jfust.journals.ekb.eg/article_164130_bd2b22da04ac01d13805be37f0614f3c.pdf Gaskill, P.J. (2002). Effects of a goal-setting strategy on second graders’ self-efficacy for a listening task (Yayımlanmamış doktora tezi). Ohio State Üniversitesi, ABD. Gelbal, S. (2010). Sekizinci sınıf öğrencilerinin sosyoekonomik özelliklerinin Türkçe başarısı üzerinde etkisi. Eğitim ve Bilim, 33(150), 1-13. Gerez-Taşgın, F. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme ve okuma öz yeterlikleri ile öğrenme stillerinin incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(5), 209-222. http://dx.doi.org/10.18506/anemon.520726 Gosselin, J. T. ve Maddux, J. E. (2003). Handbook of self and identity. M. R. Leary ve J. P. Tangney (Ed.), Self-eficacy içinde (s. 218-238). ABD: The Guilford Press. https://digitalcommons.sacredheart.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1017&context=psych_fac Graham, S. (2011). Self-efficacy and academic listening. Journal of English for Academic Purposes, 10(2), 113-117. http://dx.doi.org/10.1016/j.jeap.2011.04.001 Greene, B. A., Miller, R. B., Crowson, H. M., Duke, B. L. ve Akey, K. L. (2004). Predicting high school students' cognitive engagement and achievement: Contributions of classroom perceptions and motivation. Contemporary educational psychology, 29(4), 462-482. Gündüz, O. ve Şimşek, T. (2014). Anlama teknikleri 2: Uygulamalı dinleme eğitimi el kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları. Helwa, S. A. H. A.(2021). Using a program based on embodied learning and online task activities for developing student teachers' EFL critical listening skills and willingness to communicate. Erişim adresi: https://journals.ekb.eg/article_192137_7b0e716f4861630d7ec33a6217342d60.pdf Herlitz, A., Airaksinen, E. ve Nordström, E. (1999). Sex differences in episodic memory: the impact of verbal and visuospatial ability. Neuropsychology, 13(4), 590. Heslin, P. A. ve Klehe, U. C. (2006). Encyclopedia of industrial/organizational psychology. S. G. Rogelberg (Ed.), Self-efficacy içinde (s. 705-708). ABD: Sage. https://www.researchgate.net/profile/Peter-Heslin/publication/228210952_Self-efficacy/links/09e4150e7a1b51924e000000/Self-efficacy.pdf Hildreth, G. (1948). Interrelationships among the language arts. The Elementary School Journal, 48(10), 538-549. https://www.jstor.org/stable/998076 Ho, K. Y. (2016). Predicting academic achievement from parental literacy practices, extracurricular activities, and academic self efficacy among third- and fifth-grade students (Yayımlanmamış doktora tezi). Azusa Pasific Üniversitesi, ABD. Jaeger, J. J., Lockwood, A. H., Van Valin Jr, R. D., Kemmerer, D. L., Murphy, B. W. ve Wack, D. S. (1998). Sex differences in brain regions activated by grammatical and reading tasks. Neuroreport, 9(12), 2803-2807. Kaplan, H. (2004). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin dinleme becerileri üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Kassem, H. M. (2015). The relationship between listening strategies used by Egyptian EFL college sophomores and their listening comprehension and self-efficacy. English Language Teaching, 8(2), 153-169. doi:10.5539/elt.v8n2p153 Kaya, M. F. (2012). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerinin web tabanlı bir sistem yardımıyla ölçülmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. Kurudayıoğlu, M. ve Kana, F. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme becerisi ve dinleme eğitimi özyeterlik algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 245-258. Lent, R. W. ve Brown, S. D. (2013). Social cognitive model of career self-management: Toward a unifying view of adaptive career behavior across the life span. Journal of Counseling Psychology, 60(4), 557–568. https://doi.org/10.1037/a0033446 Lestari, D. (2017). The correlation between self-efficacy concerning listening skill and listening comprehension of the eleventh grade students of SMA Negeri 1 Pemulutansalitan. Erişim adresi: http://repository.radenfatah.ac.id/884/1/DIANA%20LESTARI%20%2812250029%29.pdf Maden, A. (2020). Dinleme öz yeterlik algısı üzerine bir araştırma: Öğretmen adayları örneği. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(1), 59-69. Maden, A. (2021). Dinleme öz yeterlik algısı ile kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Öğretmen adayları örneği. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 263-278. Magogwe, J. ve Oliver, R. (2007). The relationship between language learning strategies, proficiency, age and selfefficacy beliefs: A study of language learners in Botswana. System, 35, 338-352. Mills, N., Pajares, F. ve Herron, C. (2006). A reevaluation of the role of anxiety: Self‐efficacy, anxiety, and their relation to reading and listening proficiency. Foreign Language Annals, 39(2), 276-295. Nasrollahi-Mouziraji, A. ve Birjandi, P. (2016). Motivational beliefs, self-regulation and EFL listening achievement: A path analysis. Journal of Teaching Language Skills (JTLS), 35(3), 91-118. Oduolowu, E. ve Akintemi, E. O. (2014). Effect of storytelling on listening skills of primary one pupil in Ibadan North local government area of Oyo state, Nigeria. International Journal of Humanities and Social Science, 4(9), 100-107. Pajares, F. (2002). Overview of social cognitive theory and of self-efficacy. Erişim adresi: http://people.wku. edu/richard.miller/banduratheory.pdf Pajares, F. (2005). Self-efficacy during childhood and adolescence. Self-efficacy beliefs of adolescents, 5, 339-367. https://motivation.uky.edu/files/2013/08/18464-Self-Efficacy_During_Childhood_and_Adolescence-Implications_for_Teachers_and_Parents.pdf Pajares, F. ve Urdan, T. C. (2005). Self-efficacy beliefs of adolescents. Greenwich: Information Age. Pei, T. (2019). The effects of web-based metacognitive listening practice on chinese university efl learners’ listening comprehension ability (Yayımlanmamış doktora tezi). Suranaree University of Technology, Tayland. http://203.158.7.72:8080/jspui/bitstream/123456789/8571/2/Fulltext.pdf Rankin, P. (1928). The Importance of listening ability. The English Journal, 17(8), 623-630. Richards, R. A. (1977). The development and evaluation of a test of critical listening for use with college freshmen and sophomores (Yayımlanmamış doktora tezi). New York Üniversitesi, ABD. Risky, A. (2021). The correlation between FLLA, self-efficacy and comprehension during the Covid-19. Proceedings of International Conference on English Language Teaching (INACELT), 5(1), 19-27. Trace, J. (2013). Designing a task-based critical listening construct for listening assessment. Second Language Studies, 32(1), 59-111. Usher, E. L. ve Pajares, F. (2008). Sources of self-efficacy in school: Critical review of the literature and future directions. Review of educational research, 78(4), 751-796. http://dx.doi.org/10.3102/0034654308321456 Zimmerman, B. J. (2000). Handbook of self-regulation. M. Boekaerts, P.R. Pintrich ve M. Zeidner (Ed.), Attainment of self-regulation: A social cognitive perspective içinde (pp. 13-39). ABD: Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-109890-2.X5027-6 Zimmerman, B. J. ve Cleary, T. J. (2006). Self-efficacy beliefs of adolescents. F. Pajares ve T. Urdan (Ed.), Adolescents’ development of personal agency: The role of self-efficacy beliefs and self-regulatory skill içinde (pp. 45-69). Greenwich, CT: Information Age.