lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1169305 Other Fields of Education Alan Eğitimleri The Relationship Between Self-Regulation and Early Literacy Skills of 5-6-Year-Old Children 5-6 Yaşındaki Çocukların Öz Düzenleme ile Erken Okuryazarlık Becerileri Arasındaki İlişki https://orcid.org/0000-0002-3771-7545 Kısaoğlu Şule Yıldız Kangal 75. Yıl Ortaokulu https://orcid.org/0000-0002-2756-5322 Çetin Asya Karabük Üniversitesi 04 29 2023 11 2 328 345 08 31 2022 02 13 2023 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

This study aimed to examine the relationship between self-regulation and early literacy skills of children 5-6 years of age. The study group consisted of 211 preschool children attending educational institutions and 24 teachers. The Early Literacy Test and the Self-Regulation Skills Scale for 4-6-year-old Children's Teacher Form were used to collect data. Mann-Whitney U Test and Spearman-Brown Correlation Coefficient were used in the analysis of the data. The results showed that the participants’ early literacy skills were above average level and their self-regulation skills were high level. There was a significant difference between early literacy skills and gender and preschool attendance. It was also determined that there was a difference between self-regulation skills and preschool attendance. A positive and significant relationship was found between children's self-regulation skills and early literacy skills. Thus, it was concluded that when children’s self-regulation skills increased, their receptive language vocabulary, expressive language vocabulary, general naming, functional knowledge, phonological awareness, letter knowledge, and listening comprehension skills increased.

Bu araştırmada, 5-6 yaş arası çocukların öz düzenleme ve erken okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Çalışma grubunu eğitim kurumlarına devam eden 211 okul öncesi çocuğu ve 24 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Erken Okuryazarlık Testi ve 4-6 Yaş Çocuklar İçin Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği Öğretmen Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U Testi ve Spearman-Brown Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Sonuçlar, katılımcıların erken okuryazarlık becerilerinin ortalama düzeyin üzerinde olduğunu ve öz düzenleme becerilerinin yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Erken okuryazarlık becerileri ile cinsiyet ve okul öncesine devam etme süresi değişkenleri arasında fark olduğu saptanmıştır. Öz-düzenleme becerileri ile okul öncesi eğitime devam etme süresi arasında da fark olduğu belirlenmiştir. Çocukların öz düzenleme becerileri ile erken okuryazarlık becerileri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Böylece çocukların öz düzenleme becerileri arttıkça alıcı dil söz varlığı, ifade edici dil söz varlığı, genel adlandırma, işlevsel bilgi, fonolojik farkındalık, harf bilgisi ve dinlediğini anlama becerilerinin arttığı sonucuna varılmıştır.

 Erken çocukluk dönemi öz düzenleme erken okuryazarlık becerileri Early childhood self-regulation early literacy skills Anderson, E. S., Wojcik, J. R., Winett, R. A., & Williams, D. M. (2006). Social-cognitive determinants of physical activity: The influence of social support, self-efficacy, outcome expectations, and self regulation among participants in a churchbased health promotion study. Health Psychology, 25(4), 510. DOI: 10.1037/0278-6133.25.4.510. Arslan, F. Ç. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin incelenmesi. International Primary Educational Journal, 5(2), 180-199. DOI: 10.38089/iperj.2021.61. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/70020. Arslan, A. (2008). Öğretmen adaylarının bilgisayar destekli eğitim yapmaya yönelik tutumları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Elektronik sosyal bilimler dergisi, 7(24), 101-109. Astarlar, F. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden 4-6 yaş çocuklarının öz-düzenleme becerilerinin izlenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli. Below, J. L., Skinner, H. C., Fearrington, J. Y., & Sorrell, A. C. (2010). Gender differences in earlyliteracy: Analysis of kindergarten through fifth-grade dynamic indicators of basic early literacy skills probes. School Psychology Review, 39(2), 240-257. DOI: 10.1080/02796015.2010.12087776. Bembenutty, H. (2007). Self-regulation of learning and academic delay of gratification: Gender and ethnic differences among college students. Journal of Advanced Academics, 18(4), 586-616. DOI: 10.4219/jaa-2007-553. Buss, A. T., & Kerr-German, A. (2019). Dimensional attention as a mechanism of executive function: Integratingflexibility, selectivity and stability. Cognition, 192. DOI: 10.1016/j.cognition.2019.06.015. Blair, C., & Raver, C. C. (2015). School readiness and self-regulation: A developmental psychobiological approach. Annual Review of Psychology, 66, 711–731. DOI: 10.1146/annurev-psych-010814-015221. Blair, C. & Razza, R. P. (2007). Relating effortful control, executive function, and false belief understanding to emerging math and literacy ability in kindergarten. Society for Research in Child Development, 78(2), 647-663. DOI: 10.1111/j.1467-8624.2007.01019. Blair, C., Urasche, A., Greenberg, M., & Vernon-Feagans L. (2015). Family Life Project Investigators. Multiple aspects of self-regulation uniquely predict mathematics but not letter-word knowledge in the early elementary grades. Developmental Psychology, 51, 459–472. DOI: 10.1037/a0038813. Cadima, J., Gamelas, A. M., McClelland, M., & Peixoto, C. (2015). Associations between early family risk, children's behavioral regulation, and academic achievement in Portugal. Early Education and Development, 25(4), 1-21. DOI: 10.1080/10409289.2015.1005729. Canol, B. (2021). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocuklara yönelik hazırlanan öz düzenleme eğitim programının çocukların öz düzenleme ve sosyal becerileri üzerine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Castles, A., & Coltheart, M. (2004). Is there a causal link from phonological awareness to success in learning to read?. Cognition, 91(1), 77-111. DOI: 10.1016/S0010-0277(03)00164-1. Connor, C. M., Ponitz, C. C., Phillips, B. M., Travis, Q. M., Glasney, S., & Morrison, F. J. (2010). First graders’ literacy and selfregulation gains: The effect of individualizing student instruction. Journal of School Psychology, 48(5), 433–455. DOI: 10.1016/j.jsp.2010.06.003. Compagnoni, M., Karlen, Y., & Merki, M. K. (2019). Play it safe or play to learn: mindsets and behavioral self-regulation in kindergarten. Metacognition and Learning, 14(3), 291-314. DOI: 10.1007/s11409-019-09190 Daggul, H. C. ve Işık Gürşimşek, A. (2019). Investigating pre-school children's self-regulation skills in terms of various variables in Northern Cyprus. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(2), 491-522. DOI: 10.14527/pegegog.2019.016. Deniz, A. (2020). Erken okuryazarlık becerilerinin kitaplar ile desteklenmesi. G. Uludağ ve T. Durmuş (Ed.), Erken okuryazarlık eğitimi içinde (ss. 125). Ankara: Nobel Yayınları. Dice, J., & Schwanenflugel, P. (2012). A structural model of the effects of preschool attention on kindergarten literacy. Reading and Writing, 25(9), 2205–2222. DOI: 10.1007/s11145-011-9354-3 Diamond, A. (2012). Activities and programs that improve children's executive functions. Current Directions in Psychological Science, 21(5), 335-341. DOI: 10.1177/0963721412453722. Enerem, D. (2018). 60-72 ay arası çocuklarda erken okuryazarlık becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Ertürk-Kara, H. G. ve Gönen, M. (2015). Okul öncesi dönemdeki çocukların öz düzenleme becerisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(4), 1224-1239. DOI: 10.38089/iperj.2021.61. Gagne, J. R., Liew, J., & Nwadinobi, O. K. (2021). How does the broader construct of self-regulation relate to emotion regulation in young children?. Developmental Review, 60, 100965. DOI: 10.1016/j.dr.2021.100965. Girgin, Ü. (2003). Okuduğunu anlamada işitme engelli çocukların soru yanıt stratejilerini etkin kullanımı. Çağdaş Eğitim Dergisi, 302, 29-36. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/11421/15036. Gözen, G. ve Cırık İ. (2017). Dijital öykülemenin okul öncesi çocukların sosyal-duygusal davranışlarına etkisi. Elementary Education Online, 16(4), 1882-1896. DOI: 10.17051/ilkonline.2017.358215. Gözüm, A. İ. ve Aktulun, Ö. U. (2021). Relationship between Pre-Schoolers’ self-regulation, language, and early academic skills: The mediating role of self-regulation and moderating role of gender. Current Psychology, 40(10), 4718-4740. DOI: 10.1007/s12144-021-01699-3. Hanno, E., & Surrain, S. (2019). The direct and indirect relations between self-regulation and language development among monolinguals and dual language learners. Clinical Child and Family Psychology Review, 22(1), 75-89. DOI: 10.1007/s10567-019-00283-3. Honig, A. S. (2007). Oral language development. Early Child Development and Care, 177(6-7), 581-613. DOI: 10.1080/03004430701377482. İvrendi, A., ve Erol, A. (2018). 4-6 yaş çocuklarına yönelik öz-düzenleme becerileri ölçeğinin geliştirilmesi (Öğretmen formu). 1. Uluslararası Temel Eğitim Kongresinde sunulan sözlü bildiri, Uludağ Üniversitesi, Bursa. Erişim adresi: http://hdl.handle.net/11499/35388. İvrendi, A. (2020). Okula hazır oluş ve yürütücü işlev performansları arasındaki ilişki. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(2), 66-87. DOI: 10.24130/eccd-jecs.1967202042208. Işıtan, S. ve Akoğlu, G. (2016). Yazı farkındalığı becerilerinin resimli çocuk kitabı aracılığıyla değerlendirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. International Periodical for the Languages, 11 (3), 1333-1352. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/20.500.12462/3897. Johnson, T. L. (2007). Gender and other factors affecting the acquisition of early literacy skills. (Doctorial thesis). Delta State University. Retrieved from ProQuest Dissertations & Theses. (UMI 3292930) Kälin, S., & Roebers, C. M. (2021). Self-regulation in preschool children: factor structure of different measures of effortful control and executive functions. Journal of Cognition and Development, 22(1), 48-67. DOI: 10.1080/15248372.2020.1862120. Karakurt, Ç. (2019). Okul öncesi eğitime devam eden 48-72 aylık çocukların öz düzenleme becerileri ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. Karaman, G. ve Güngör-Aytar, A. (2016). Erken okuryazarlık becerilerini değerlendirme aracı’nın (EOBDA) geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 513-541. DOI: 10.17860/efd.02080. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık. Kargın, T., Ergül, C., Büyüköztürk, Ö. ve Güldenoğlu, B. (2015). Anasınıfı çocuklarına yönelik Erken Okuryazarlık Testi (EROT) geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 16(3), 237-270. DOI: 10.1501/Ozlegt_0000000231. Kargın, T., Güldenoğlu, B.ve Ergül, C. (2017). Anasınıfı çocuklarının erken okuryazarlık beceri profili: Ankara örneklemi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(1), 61-87. DOI: 10.21565/ozelegitimdergisi.299868 Katrancı, M. ve Yangın, B. (2013). Üstbiliş stratejileri öğretiminin dinlediğini anlama becerisine ve dinlemeye yönelik tutuma etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 733-771 Kızgın, A., ve Baştuğ, M. (2020). Okuma motivasyonu ve okuduğunu anlama becerisinin akademik başarıyı yordama düzeyi. Journal of Language Education and Research, 6(2), 601-612. DOI: 10.31464/jlere.767022 Koch, L. A. (2018). Parent involvement in early childhood education and its impact on the development of early language and literacy skills: An exploration of one head start program's parent ınvolvement model (Unpublished doctoral thesis). Drexel University, Michigan. Kurt, Ş. H. (2020). Okul öncesi eğitim alan çocukların öz-düzenleme gelişiminin öğretmen ve okul öncesi eğitimle ilişkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Laçin, E. (2019). Erken çocukluk özel eğitiminde erken okuryazarlık ve okulöncesi öğretmenlerinin uygulamaları. Uluslararası Engelsiz Yaşam ve Toplum Dergisi, 3(1), 16-36. DOI: 10.29329/baflas.2019.265.2. Lee, J. A. İ., & Otaiba, S. A. (2015). Socioeconomic and gendergroup differences in early literacy skills: a multiple-group confirmatory factor analysis approach. Educational Research and Evaluation, 21, 40-59. DOI: 10.1080/13803611.2015.1010545. Lo, S. L., Gearhardt, A. N., Fredericks, E. M., Katz, B., Sturza, J., Kaciroti, N. & Miller, A. L. (2021).Targeted self-regulation interventions in low-income children: Clinical trial results and implications for health behavior change. Journal of Experimental Child Psychology, 208, 1-29. DOI: 10.1016/j.jecp.2021.105157. Miller, M. R., Müller, U., Giesbrecht, G. F., Carpendale, J. I. ve Kerns, K. A. (2013). The contribution of executive function and social understanding to preschoolers’ letter and math skills. Cognitive Development, 28 (4): 331-349. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cogdev.2012.10.005. Montroy, J. J., Bowles, R. P. & Skibbe, L. E. (2016). The effect of peers' self-regulation on preschooler's self-regulation and literacy growth. Journal of Applied Developmental Psychology, 46, 73-83. DOI: 10.1016/j.appdev.2016.09.001. Montroy, J. J., Bowles, R. P., Skibbe, L. E. & Foster, T. D. (2014). Social skills and problem behaviors as mediators of the relationshipbetween behavioral self-regulation and academic achievement. Early Childhood Research Quarterly, 29(3), 298–309. DOI: 10.1016/j.ecresq.2014.03.002. McCain, M., Mustard, F. & McCuaig, K. (2011). Early years study 3: Making decisions, taking action. Toronto: Margaret and Wallace McCain Family Foundation. McClelland, M. M. & Cameron, C. E. (2011). Self-regulation in early childhood: improving conceptual claritiy and developing ecologicallay valid measures. Child Development Perspectives The Society for Research in Child Development, 6(2): 136-142. DOI: 10.1111/j.1750-8606.2011.00191. McClelland, M. M., Cameron, C. E., Conor, C. M., Farris, C. L., Jewkes, A. M. & Morrison, F.J. (2007). Links between behavioral regulation and preschoolers’ literacy, vocabulary, and math skills. Developmental Psychology, 43(4), 947-959. DOI: 10.1037/0012-1649.43.4.947. McClelland, M., Geldhof, J., Morrison, F., Gestsdóttir, S., Cameron, C., Bowers, E. & Grammer, J. (2018). Self-regulation. N. Halfon, C. B. Forrest, R. M. Lerner & E. M. Faustman (Eds.), İn Handbook of life course health development (pp. 275-281). Springer. [Adobe Acrobat Reader sürümü]. Erişim adresi: file:///C:/Users/user/Downloads/1002207%20(2).pdf Nadig, A. (2013). Listening comprehension. F. R. Volkmar (Ed.), İn Encyclopedia of autism spectrum disorders. Cham: Springer Publishing. Nutbrown C. (1997). Recognising early literacy development: Assessing children’s achievements. London: SAGE Publications Özdemir, Y. (2020). Çocuklarda okuma becerilerinin gelişimi ve ilk okuma yazmaya hazırlık. G. Uludağ ve T. Durmuş (Ed.), Erken okuryazarlık eğitimi içinde (ss. 68). Ankara: Nobel Yayınları. Öztürkçe, A. (2020). 48-72 aylık çocukların zihin kuramı ve erken okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Raffaelli, M., Crockett L. J. & Shen, Y. L. (2005). Developmental Stability and change in selfregulation from childhood to adolescence. The Journal of Genetic Psychology, 166(1), 54-76. DOI: 10.3200/GNTP.166.1.54-76. Raižienė, S., Garckija, R., Gabrialavičiūtė, I., Jaruševičiūtė, V. & Šilinskas. (2019). Gender differences in early literacy, mathematical, and self-regulatıon skills ın pre-school. Social Work, 17(2), 174-190. DOI: 10.13165/SD-19-17-2-04. Rothbart, M. K. & Bates, J. E. (2006). Temperament. In W. Damon, R. Lerner, & N. Eisenberg (Eds.), Handbook of child psychology: Social, emotional, and personality development (pp. 99–166). New York, NY: Wiley. Samar, Y. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerileri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Sarıbaş Ş., M. ve Akduman, G. G. (2019). 5-6 yaş çocuklarının öz düzenleme becerilerinin okul uyumu ile ilişkisi. Journal of International Social Research, 12(63), 271-293. DOI: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3283. Simsar, A. ve Yalçın, V. (2022). Erken çocukluk döneminde 21. yüzyıl becerileri. Ankara: Nobel Yayınları. Soderman, A. K., Gregory, K. M., & McCarty, L. T. (2005). Scaffolding emergent literacy: A child-centered approach for preschool through grade 5. Boston: Pearson/Allyn and Bacon. Skibbe, L. E., Montroy, J. J., Bowles, R. P. & Morrison, F. J. (2019). Self-regulation and the development of literacy and language achievement from preschool through second grade. Early childhood research quarterly, 46, 240-251. DOI: 10.1016/j.ecresq.2018.02.005. Smith-Donald, R., Raver, C. C., Hayes, T. & Richardson, B. (2007). Preliminary constructand concurrent validity of preschool self-regulation assesment (psra) for fieldbased research. Early Childhood Research Quarterly, 22(2), 173-187. DOI: 10.1016/j.ecresq.2007.01.002. Şepitçi, M. (2018). Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş çocukların öz düzenleme becerilerinin okul uyumu ile ilişkisinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Temiz, A. (2019). Okul öncesi dönemde davranışsal öz-düzenleme becerilerinin çocuğa ve aileye ilişkin değişkenler ile ebeveyn tutumları açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Timmons, K., Pelletier, J. & Corter, C. (2015). Understanding children's self-regulation within different classroom contexts. Early Child Development and Care, 186(2), 249-267. DOI: 10.1080/03004430.2015.1027699. Tominey, S. L. & McClelland, M. M. (2011). Red light, purple light: Findings from a randomized trial using circle time games to improve behavioral self-regulation in preschool. Early Education & Development, 22(3), 489–519. DOI: 10.1080/10409289.2011.574258. Tozduman-Yaralı, K.ve Güngör-Aytar, A. F. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarının davranışlarının öz düzenleme becerileri yönünden incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 856-870. DOI: http://dx.doi.org/10.17860/mersinefd.291209 Tutkun, C., Tezel-Şahin, F. ve Işıktekiner, S. (2016). Dört-beş yaş çocukların öz düzenleme becerilerinin incelenmesi. Ö. Demirel ve S. Dinçer (Ed.), Eğitim bilimlerinde yenilikler ve nitelik arayışı (ss. 459-474) içinde. Ankara: Pegem Akademi ve Yayıncılık. Tuzcuoğlu, N., Azkeskin, K. E., Gülşen, İ. K. ve Cengiz, Ö. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerileri ile benlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 607-623. DOI: 10.21733/ibad.613920. Uyanık, Ö. ve Kandır, A. (2010). Okul öncesi dönemde erken akademik beceriler. Kuramsal Eğitimbilim, 3(2), 118-134. Erişim adresi: https://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423908017.pdf Uykan, E. (2019). Ebeveyn tutumları ile çocukların öz düzenlemeleri arasındaki ilişki incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul. Wickstrom, H., & Pelletier, J. (2021). Understanding the relation between behavioral self regulation, academic learning, and children’s drawings in kindergarten. Early Child Development and Care, 191 (6): 906-920. DOI: https://doi.org/10.1080/03004430.2019.1651304 Williford, A. P., Vick Whittaker, J. E., Vitiello, V. E., & Downer, J. T. (2013). Children's engagement within the preschool classroom and their development of self-regulation. Early Education & Development, 24(2), 162-187. DOI: 10.1080/10409289.2011.628270 White, L. J., Alexander, A., & Greenfield, D. B. (2017). The relationship between executive functioning and language: Examining vocabulary, syntax, and language learning in preschoolers attending Head Start. Journal of Experimental Child Psychology, 164, 16-31. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jecp.2017.06.010 Yalçıntaş Sezgin, E., Ulus, L. ve Şahin, İ. (2019). 4- 6 yaş çocuklarının davranış düzenleme becerileri ile ses bilgisel farkındalık, görsel eşleştirme ve yazı yazma öncesi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sakarya Universıty Journal Of Education, 9(1), 107-128. DOI: 10.19126/suje.463610 Yılmaz, Y. (2020). 5-6 yaş grubu çocukların sahip oldukları öz düzenleme becerileri ile anne baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.