lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1253215 Studies on Education Eğitim Üzerine Çalışmalar Çevrim İçi Okuma Motivasyonu Ölçeği: Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması Online Reading Motivation Scale: Adaptation, Validity and Reliability Study https://orcid.org/0000-0002-6594-8885 Sur Emine TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI KONYA https://orcid.org/0000-0003-1125-5386 Çelik Handan MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ 04 29 2023 11 2 377 389 02 20 2023 04 14 2023 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

Bu araştırmada Forzani, Leu, Li, Rhoads, Guthrie ve McCoach (2020) tarafından geliştirilen “Çevrim İçi Okuma Motivasyonu Ölçeği”nin Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle ölçeğin uyarlanması için gerekli izinler alınmış ardından uyarlama aşamasına geçilmiştir. Ölçeğin dil geçerliğinin sağlanması amacıyla maddeleri 4 dil uzmanının görüşü alınarak Türkçeye çevrilmiş; orijinal ölçek ve Türkçeye çevrilen ölçek MEB’e bağlı okullarda öğretmenlik yapmakta olan 22 İngilizce öğretmeni tarafından doldurulmuştur. Ölçeğin orijinal İngilizce formu ile Türkçe formu arasında pearson momentler çarpımı korelasyon analizi sonucunda yüksek düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur (r= .996, p< .01). Dil geçerliği sağlanan ölçek Konya ili Ereğli ilçesindeki ortaokulların 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören toplam 375 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulama sonrasında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Ölçeğin orijinalinde yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda belirlenmiş olan üç faktörlü yapı, Türkçeye çevrilen form aracılığıyla 375 kişiden elde edilen veriler üzerinden analiz edilmiştir. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla DFA analizi yapılmıştır. DFA analiziyle ölçeğin uyum indeksleri incelenmiştir ve inceleme sonunda χ2/sd oranı, RMSEA, RMR, AGFI, GFI değerleri ölçek modelinin mükemmel bir uyumu; CFI ve IFI değerinin iyi bir uyumu; NFI değerinin ise kabul edilebilir bir uyumu gösterdiği görülmüştür. Elde edilen uyum indekslerine göre ölçeğin uyum düzeyinin iyi olduğu söylenebilir. Maddelere ait faktör yük değerlerinin “.33-.65” arasında değiştiği tespit edilmiştir. Ölçeğin güvenirlik analizi için Cronbach alfa analizi yapılmış ve madde-test korelasyonları hesaplanmıştır. Toplam ölçekte Cronbach alfa katsayısı .85 ve ölçekte yer alan maddelere ilişkin madde-toplam korelasyon değerleri incelendiğinde ölçekte mevcut olan herhangi bir maddenin ölçekten çıkarılmasının güvenirlik değerinde bir değişiklik meydana getirmeyeceğini göstermektedir. Bu nedenle ölçekten madde çıkarılmaması uygun bulunmuştur. Böylelikle ölçek orijinal haliyle Türkçeye uyarlanmıştır.

The "Online Reading Motivation Scale" created by Forzani, Leu, Li, Rhoads, Guthrie, and McCoach (2020) was to be translated into Turkish as part of this study. Prior to beginning the adaptation phase of the study, the necessary permissions for the scale's adaptation were obtained. The scale's items were translated into Turkish with the help of four language experts in order to ensure its language validity. Both the original scale and the translated scale were then filled out by 22 English teachers employed by schools connected to the Ministry of National Education. A strong positive correlation between the scale's original English and Turkish versions was discovered using Pearson product-moment correlation analysis (r= .996, p< .01). A total of 375 secondary school students in the 5th, 6th, 7th, and 8th grades in the Ereğli district of Konya province were subjected to the scale, the language validity of which was provided. Validity and reliability tests were run after the application. The three-factor structure, which was established by the exploratory factor analysis

 Okuma çevrim içi okuma motivasyon ortaokul programları Reading online reading motivation secondary school programs Ashfaq, H., & Ansari, M. N. (2020). Experiences of online reading. Library Philosophy and Practice, 1431, 1-15. Ata, R. ve Alpaslan, M. M. (2019). İnternet tabanlı okuma motivasyonu ve katılım ölçeği Türkçe'ye uyarlama çalışması ve öğretmen adayları ile çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 9(2), 522-538. DOI: 10.17943/etku.557780 Aydemir, Z. İ. ve Öztürk, E. (2013). Metinlere yönelik okuma motivasyonu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 12(1), 66-76. Boz, İ. ve Ulusoy, M. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma tutumu ile okuduğunu anlama düzeyi ve rutin olmayan problem çözme başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 13-24 Buccellati, G. (2008). Digital text in: Digital thought. Erişim adresi: http://www.urkesh.org/pages/312i.htm Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: PegemA Yay. Christensen, C. M. (1997). The innovator’s dilemma: When new technologies cause great firms to fail. Boston: Harvard Business School Press. Coiro, J. (2020). Toward a multifaceted heuristic of digital reading to inform assessment, research, practice, and policy. Reading Research Quarterly, 56(1), 9-31. DOI: 10.1002/rrq.302 Coiro, J., & Dobler, E. (2007). Exploring the online reading comprehension strategies used by sixth-grade skilled readers to search for and locate information on the Internet. Reading Research Quarterly, 42(2), 214-257. Çelik, H., Halat, S. ve Fırat, H. (2019). Öğretmen adaylarının basılı ve e-kitap kullanımına ilişkin görüşleri. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 7(3), 73-86. DOI: 10.29228/ijlet.23477. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi. Dündar, S. A. ve Çocuk, H. E. (2019). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde okuma motivasyonu ölçeğinin geliştirilmesi: güvenirlik ve geçerlik çalışması. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 7(4), 401-411. Ergen, Y. ve Batmaz, O. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama stratejilerini kullanma düzeyleri ile okuduğunu anlama başarıları arasındaki ilişki. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 130-147. Forzani, E. ve Leu, D. J. (2012). New literacies for new learners: The need for digital technologies in primary classrooms. In The Educational Forum, 76(4), 421-424. Forzani, E., Leu, D. J., Li, E. Y., Rhoads, C., Guthrie, J. T. ve McCoach, B. (2020). Characteristics and validity of an ınstrument for assessing motivations for online reading to learn. Reading Research Quarterly, 56(4), 761-780. DOI:10.1002/rrq.337 Gedik, Y. (2020). Pazarlamada yeni bir çerçeve: sosyal medya ve web 2.0. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 3(1), 252-269. DOI:10.33712/mana.706162 Guthrie, J. T., ve Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. In. M. L. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D. Pearson, & R. Barr (Ed.), Handbook of reading research içinde (s.403-422). New York: Longman. Kavcar, C. ve Kantemir, E. (1986). Türk dili. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları. Kiili, C., Leu, D.J., Ultriainen, J., Coiro, J., Kanniainen, L., Tolvanen, A. ve Leppänen, P.H.T. (2018). Reading to learn from online information: modeling the factor structure. Journal of Literacy Research, 50(3), 304–334. DOI:10.1177/1086296X18784640 Kim, K. S., ve Allen, B. (2002). Cognitive and task influences on Web searching behavior. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 53(2), 109–119. Kurnaz, H. (2019). Okuma iç motivasyonu ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 234-250. Leu, D., Kinzer, C., Coiro, J., ve Cammack, D. (2004). Toward a theory of new literacies emerging from the Internet and other information and communication technologies. In R. Ruddell & N. Unrau (Ed.), Theoretical models and processes of reading içinde (s.1570-1613). Newark, DE: International Reading Association. Leu, D. J., McVerry, J. G., O'Byrne, W. L., Kiili, C., Zawilinski, L., Everett-Cacopardo, H., Kennedy, C. ve Forzani, E. (2011). The new literacies of online reading comprehension: expanding the literacy and learning curriculum. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 55(1), 5-14. Liu, I. F. ve Ko, H. W. (2019). Roles of paper-based reading ability and ICT-related skills in online reading performance. Read Writ, 32, 1037–1059. DOI:10.1007/s11145-018-9892-z Liu, Z. (2005). Reading behavior in the digital environment. Journal of Documentation, 61(6), 700–712. Patra, I., Alghazali, T. A. H., Sokolova, E. G., Prasad, K. D. V., Pallathadka, H., Hussein, R. A., Shanan, A. J. ve Ghaneiarani, S. (2022). Scrutinizing the effects of e-learning on enhancing EFL learners’ reading comprehension and reading motivation. Hindawi Education Research International, 2(1), 1-11. Rasmusson, M. ve Eklund, M. (2013). It’s easier to read on the internet–you just click on what you want to read. Educ. Inf. Technol. 18, 401–419. DOI:10.1007/s10639-012-9190-3 Saeheng, P. (2017). A study of e-learning, blended learning, and traditional teaching methods to motivate autonomous learning in English reading comprehension of Thais learners. Indonesian Journal of English Language Teaching and Applied Linguistics, 2(1), 1–20. Sur, E. (2022). Okuduğunu anlama becerisini etkileyen çeşitli değişkenler: bir meta analiz çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 51(236), 3061-3080. Sur, E. ve Ateş, M. (2022). A systematic review regarding the impact of affective factors on reading success. International Online Journal of Education and Teaching (IOJET), 9(4). 1480-1512. Taboada, A., Tonks, S. M., Wigfield, A. ve Guthrie, J. T. (2009). Effects of motivational and cognitive variables on reading comprehension. Read Writ, 22, 85–106. DOI 10.1007/s11145-008-9133-y Tarı Cömert, I. ve Kayıran, S. M. (2010). Çocuk ve ergenlerde internet kullanımı. Çocuk Dergisi 10(4), 166-170. Türkben, T. (2020). Ortaokul öğrencilerinin okuma kaygıları, motivasyon düzeyleri ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiler. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 657-677. Uyar, Y. (2015). Öz düzenlemeye dayalı okuma becerisinin geliştirilmesi ve anlamaya etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Yaghi, A. ve Abdullah, A. (2020). Understanding online reading dispositions from the perspective of Saudi EFL learners. International Association of Online Engineering, 14(7), 73-87. Yeatman, J. D., Tang, K. A., Donnelly, P. M., Yablonski, M., Ramamurthy, M., Karipidis, L. L., Cafarra, S. Takada, M. E., Kanopka, K., Ben Shachar, M. ve Domingue, B. W. (2020). Rapid online assessment of reading ability. Scientific Reports, 11(1), 6396, 2021. Yıldız, M. (2010). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Yıldız, M., ve Aktaş, N. (2015). Okuma motivasyonu ve okumaya adanmışlık ölçeği: Türkçeye uyarlama çalışması. Journal of Human Sciences, 12(2), 1349–1365. Yıldız, M. ve Akyol, H. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişki. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 793-815. Yıldız, M., Yıldırım, K., Ateş, S. ve Çetinkaya, Ç. (2013). Yetişkin okuma motivasyonu ölçeğinin Türkçe uyarlaması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(44), 348-359. Yılmaz, M. (2014). Türkçede okuduğunu anlama becerilerini geliştirme yolları/the developing methods of reading comprehension skills in Turkish. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 131-139.