lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1611540 Turkish Education Türkçe Eğitimi The Use of Artificial Intelligence in Turkish Language Education: What Do Turkish Language Educators Think About AI? Türkçe Eğitiminde Yapay Zekâ Kullanımı: Türkçe Eğitimcileri Yapay Zekâ Hakkında Ne Düşünüyor? https://orcid.org/0000-0003-0331-8009 Karagöl Efecan ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-8108-0422 Yıldırım Dilek ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ 04 30 2025 13 2 356 374 01 01 2025 01 31 2025 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

This study explored the views of academicians and teachers in Turkish language education regarding the use of artificial intelligence (AI). Data were collected from ten academicians and seven Turkish language teachers using a qualitative approach and content analysis. The findings indicated that AI held both potential and limitations in Turkish language education. Participants highlighted that AI significantly contributed to developing language skills, particularly writing and speaking, and could enrich students' individual learning experiences. However, concerns were raised about AI fostering laziness and creating ethical issues. The study also revealed that AI reduced teachers' workload in content creation and lesson planning, yet its full potential was not being utilized due to a lack of teacher motivation. It was concluded that collaborative awareness-raising training programs for teachers and academics were necessary for the integration of AI effectively into Turkish language education.

Bu araştırmada Türkçe öğretimi alanında görev yapan akademisyen ve öğretmenlerin yapay zekâ (YZ) kullanımına ilişkin görüşleri ele alınmıştır. On akademisyen ile yedi Türkçe öğretmeninden veri toplanarak yapılan araştırmada nitel bir yaklaşım benimsenmiş ve verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları Türkçe eğitiminde YZ kullanımının hem olanaklar hem de sınırlamalar taşıdığını açıkça ortaya koymaktadır. Katılımcılar, YZ’nin dil becerilerinin gelişimine özellikle yazma ve konuşma öğrenme alanlarında katkı sağladığını vurgulamış ve bu teknolojinin öğrencilerin bireysel öğrenme deneyimlerini zenginleştirebileceğini belirtmişlerdir. Bununla birlikte YZ’nin kolaycılığa yol açabileceği ve etik sorunlar yaratabileceği konusunda ciddi endişeler dile getirilmiştir. Araştırmada içerik üretimi ile ders materyali hazırlığı süreçlerinde ve öğretmenlerin iş yükünü azaltmada YZ’nin büyük bir fayda sağladığı ancak öğretmenlerin motivasyon eksiklikleri nedeniyle bu teknolojiden tam anlamıyla yararlanamadığı ortaya çıkmıştır. YZ’nin Türkçe eğitimine entegrasyonunun daha verimli olması için öğretmenlerin ve akademisyenlerin iş birliğine dayalı farkındalık artırıcı eğitim programlarına ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.

 Yapay zekâ dijital teknoloji dil becerileri Türkçe eğitimi Artificial intelligence digital technology language skills Turkish language education Akkaya, N. ve Çıvğın, H. (2021). Türkçe eğitiminde yapay zekâ. The Journal of International Education Science, 8(29), 308-322. Al-Kaisi, A., Arkhangelskaya, A. ve Rudenko-Morgun, O. (2019). Voice assistants as a training tool in a foreign language class. INTED2019 Proceedings, 1236-1246. 10.21125/inted.2019.0399 Banaz, E. ve Demirel, O. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlıklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (60), 1516-1529. https://doi.org/10.53444/deubefd.1461048 Chassignol, M., Khoroshavin, A., Klimova, A. ve Bilyatdinova, A. (2018). Artificial intelligence trends in education: A narrative overview. Procedia Computer Science, 136, 16-24. https://doi.org/10.1016/j.procs.2018.08.233 Chen, L., Chen, P. ve Lin, Z. (2020). Artificial intelligence in education: A review. IEEE Access, 8, 75264-75278. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.2988510 Chen, M., Siu-Yung, M., Chai, C. S., Zheng, C. ve Park, M. Y. (2021). A pilot study of students’ behavioral intention to use AI for language learning in higher education. In 2021 International Symposium on Educational Technology (ISET) (pp. 182-184). Tokai, Nagoya, Japan. https://doi.org/10.1109/ISET52350.2021.00045 Chien, Y. C., Wu, T. T., Lai, C. H. ve Huang, Y. M. (2022). Investigation of the influence of artificial intelligence markup language-based LINE chatbot in contextual English learning. Frontiers in Psychology, 13, 1-8. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.785752 Creswell, J. W. (2019). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri (H. Özcan, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık. Divekar, R. R., Drozdal, J., Chabot, S., Zhou, Y., Su, H., Chen, Y., … Braasch, J. (2021). Foreign language acquisition via artificial intelligence and extended reality: Design and evaluation. Computer Assisted Language Learning, 35(9), 2332-2360. https://doi.org/10.1080/09588221.2021.1879162 Gasaymeh, A.-M. M., Beirat, M. A. ve Abu Qbeita, A. A. (2024). University students’ insights of generative artificial intelligence (AI) writing tools. Education Sciences, 14(10), 1-18. https://doi.org/10.3390/educsci14101062 Given, L. M. (2021). 100 soruda nitel araştırma (A. Bakla ve İ. Çakır, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık. Guo, K., Zhong, Y., Li, D. ve Chu, S. K. W. (2023). Effects of chatbot-assisted in-class debates on students’ argumentation skills and task motivation. Computers in Education, 203, 1-19. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104862 Gümüş, Y. E. ve Kocabıyık, Y. (2023). Yapay zekâ teknolojisi yaratıcı yazarlığa karşı: Dijital çağda yaratıcı yazarlığın dönüşümü. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 13(4), 1178-1191. https://doi.org/10.7456/tojdac.1323219 Gün, M. ve Durmuş Öz, B. (2024). Türkçe eğitiminde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT örneği. International Journal of Language Academy, 12(3), 98-119. Hu, B. (2021). English listening teaching model in flipped classroom based on artificial intelligence fusion control algorithm. Mathematical Problems in Engineering, 2021(1), 1-14. https://doi.org/10.1155/2021/6005359 Huang, W., Hew, K. F. ve Fryer, L. K. (2021). Chatbots for language learning—Are they really useful? A systematic review of chatbot-supported language learning. Journal of Computer Assisted Learning, 38(1), 1-21. https://doi.org/10.1111/jcal.12610 İçöz, S. ve İçöz, E. (2024). Türkçe öğretmen adaylarının yapay zekâ uygulamalarına yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 987-1001. Jeon, J., Lee, S. ve Choe, H. (2023). Beyond ChatGPT: A conceptual framework and systematic review of speech-recognition chatbots for language learning. Computers & Education, 206, 1-21. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104898 Jeon, J., Lee, S. ve Choi, S. (2024). A systematic review of research on speech-recognition chatbots for language learning: Implications for future directions in the era of large language models. Interactive Learning Environments, 32(8), 4613-4631. https://doi.org/10.1080/10494820.2023.2204343 Ji, H., Han, I. ve Ko, Y. (2023). A systematic review of conversational AI in language education: Focusing on the collaboration with human teachers. Journal of Research on Technology in Education, 55(1), 48-63. https://doi.org/10.1080/15391523.2022.2142873 Jiang, Y. (2024). Interaction and dialogue: Integration and application of artificial intelligence in blended mode writing feedback. The Internet and Higher Education, 64, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2024.100975 Katı, T. N. ve Can, U. (2024). Yapay zekâ ile üretilen metinlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma becerisine yönelik kullanılabilirliği: ChatGPT-3.5 örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 538-569. https://doi.org/10.17679/inuefd.1415303 Li, Z. P. ve Ironsi, C. S. (2024). The efficacy of generative artificial intelligence in developing science education preservice teachers’ writing skills: An experimental approach. Journal of Science Education and Technology. 1-12. https://doi.org/10.1007/s10956-024-10148-2 Liang, J. C., Hwang, G. J., Chen, M. R. A. ve Darmawansah, D. (2023). Roles and research foci of artificial intelligence in language education: An integrated bibliographic analysis and systematic review approach. Interactive Learning Environments, 31(7), 4270-4296. https://doi.org/10.1080/10494820.2021.1958348 Mai, D. T. T., Da, C. V. ve Hanh, N. V. (2024). The use of ChatGPT in teaching and learning: A systematic review through SWOT analysis approach. Frontiers in Education, 9, 1-17. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1328769 Maral, T. (2024). Sosyal bilimlerin kesişim noktası: Yapay zekâ ve etik. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi (Yapay Zekâ ve Sosyal Bilimler Öğretimi Özel Sayısı), 17-33. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Ankara: Nobel Akademi Yatıncılık. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi (S. Akbaba Altun ve A. Ersoy, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Öztürk, F. ve Özel, N. (2021). Yapay zekâ ve kütüphaneler. Bilgi Dünyası, 22(2), 351-386. https://doi.org/10.15612/BD.2021.648 Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Pegem Akademi. Perera, P. ve Lankathilaka, M. (2023). AI in higher education: A literature review of ChatGPT and guidelines for responsible implementation. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 7(6), 306-314. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2023.7623 Rahman, A., Raj, A., Tomy, P. ve Hameed, M. S. (2024). A comprehensive bibliometric and content analysis of artificial intelligence in language learning: Tracing between the years 2017 and 2023. Artificial Intelligence Review, 57(4), 1-27. https://doi.org/10.1007/s10462-023-10643-9 Rashid, S., Malik, S., Abbas, F. ve Khan, J. A. (2024). Pakistani students’ perceptions about knowledge, use, and impact of artificial intelligence on academic writing: A case study. Journal of Computers in Education, 1-24. https://doi.org/10.1007/s40692-024-00338-7 Saldaña, J. (2022). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (A. Tüfekçi ve S. N. Şad, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Sarikaya, B. ve Kavan, N. (2024). An investigation of Turkish teacher candidates’ attitudes towards artificial intelligence [Türkçe öğretmeni adaylarının yapay zekâya yönelik tutumlarının incelenmesi]. Electronic Journal of Education Sciences [Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi], 13(26), 191-203. https://doi.org/10.55605/ejedus.1550010 Tafazoli, D. ve Gómez-Parra, M. E. (2017). Robot-assisted language learning: Artificial intelligence in second language acquisition. Current and Future Development in Artificial Intelligence, 1, 370-396. https://doi.org/10.2174/9781681085029117010015 Tavşancıl, E. ve Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınevi. Wagner, C. J. (2024). Differentiating children’s reading materials with artificial intelligence: Exploring possibilities for personalized learning. The Reading Teacher, 78(3), 191-194. https://doi.org/10.1002/trtr.2361 Wang, C., Zou, B., Du, Y. ve Wang, Z. (2024). The impact of different conversational generative AI chatbots on EFL learners: An analysis of willingness to communicate, foreign language speaking anxiety, and self-perceived communicative competence. System, 127, 1-16. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103533 Xu, Y., Aubele, J., Vigil, V., Bustamante, A. S., Kim, Y. S. ve Warschauer, M. (2022). Dialogue with a conversational agent promotes children’s story comprehension via enhancing engagement. Child Development, 93, 149-167. https://doi.org/10.1111/cdev.13708 Yang, C. T. Y., Lai, S. L. ve Chen, H. H. J. (2022). The impact of intelligent personal assistants on learners’ autonomous learning of second language listening and speaking. Interactive Learning Environments, 32(5), 2175-2195. https://doi.org/10.1080/10494820.2022.2141266 Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yolcu, H. (2024). Yapay genel zekâ çağında öğretmen rolünün yeniden tanımlanması: Öngörüler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 10(1), 155-167. https://doi.org/10.51948/auad.1383166