lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.336385 Türkçe Anadili Konuşucuları İçin Konuşma Becerisi Değerlendirme Çerçevesi Önerisi https://orcid.org/0000-0003-2532-9104 Bozkurt B. Ümit BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI EĞİTİMİ ANABİLİM DALI 10 30 2017 5 4 924 947 08 29 2017 10 20 2017 Copyright © 2013, Ana Dili Eğitimi Dergisi 2013 Ana Dili Eğitimi Dergisi

Bu çalışmada Türkçeanadili konuşucuları için kuramsal olarak desteklenmiş bir konuşma becerisideğerlendirme çerçevesi oluşturmak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda alan yazınıtaranarak var olan 28 ölçme aracı, ulamları ve ölçütleri bakımındankarşılaştırılmış ve yeniden sınıflandırılarak ortak değerlendirme ölçütlerineulaşılmıştır. Bu aşamada ölçme araçları, tümdengelimli içerik çözümlemesiyaklaşımına göre çözümlenmiştir. Buna ek olarak sözel dil üretiminin nasıl vehangi sırayla gerçekleştiğini modelleyen araştırmalar da gözden geçirilmiş ve konuşmasürecinin bileşenlerini belirlemede kuramsal destek elde edilmiştir. Son olarakbeş boyuttan oluşan (söyleyiş, akıcılık, dil yetkinliği, içerik, etkileşim)konuşma becerisi değerlendirme çerçevesi oluşturulmuştur. Bu çerçevenin dilöğretim ortamlarında konuşma becerisi değerlendirilirken yol gösterici olacağıöngörülmektedir.

 değerlendirme çerçevesi durum belirleme ölçme-değerlendirme konuşma becerisi alan yazını değerlendirmesi ACTFL (2012). The ACTFL proficiency guidelines: Speaking. Yonkers, NY: ACTFL. Akyol, H. (2010). Türkçe öğretimi yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi Bock, K., & Levelt, W.J.M. (1994). Language production. Grammatical encoding. M.A. Gernsbacher (Ed.). Handbook of psycholinguistics (ss.741-779). New York: Academic Press Bulut, K. (2015). Mikro öğretim tekniğinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma beceri ve kaygılarına etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Bygte, M. (2003). Speaking (10. baskı). Oxford: Oxford University Press. Council of Europe. (2001). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Cambridge: CUP. Çintaş-Yıldız, D. ve Yavuz, M. (2012). Etkili konuşma ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Turkish Studies, 7 (2), 319-334. Dell, G.S. (1986). A spreading-activation theory of retrieval in sentence production. Psychological Review, 93, 283-321. Demirel, Ö. (1999). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık. Erdem, A. (2012). Yapılandırmacı karma öğrenme ortamlarının dinleme ve konuşma becerilerine etkisi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Erdem, A. ve Erdem, M. (2014). “DinleİzleAnlat” dinleme ve konuşma yeterlikleri ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 418-432. Fromkin, V. A. (1973). Speech errors as linguistic evidence. The Hague, Netherlands: Mouton. Garrett, M. F. (1980). The limits of accommodation. V. Fromkin (Ed.), Errors in linguistic performance (ss. 263-271). New York: Academic. Göçer, A. (2014). Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi Yayınları. Güneş, F. (2014). Konuşma öğretimi yaklaşım ve modelleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3 (1), 1 – 27. Gürhan, D. (2013). Ses eğitimi çalışmalarının politikacıların konuşma becerilerine etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hughes, A. (2003) Testing for language teachers. Cambridge: Cambridge University Press. İmer, K., Kocaman, A. ve Özsoy, A. S. (2011). Dilbilim sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi. Kartallıoğlu, N. (2015). Bilişsel farkındalık stratejilerinin 7. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirmeye etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Korkmaz, Z. (2003). Gramer terimleri sözlüğü (genişletilmiş 2. baskı). Ankara : Türk Dil Kurumu. Kurudayıoğlu, M. (2013). Konuşma eğitimi. İstanbul: Kriter yayınları Kuzu, T. ve Suna, H. E. (2012). Öğretmen adaylarına yönelik hazırlıklı konuşma ölçeği geliştirme çalışması. M. Aksan ve (Ed.) 5. Uluslararası Türkçenin Eğitimi-Öğretimi Kurultayı Bildiriler (ss.139-147). Mersin: Mersin Üniversitesi. Maden, S. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının sözlü iletişim becerileri üzerine bir araştırma. EKEV Akademi Dergisi, 44, 145-154. MEB (2006). İlköğretim Türkçe dersi (6, 7, 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara. MEB (2007). Sosyal bilimler lisesi diksiyon ve hitabet dersi taslak öğretim programı. Ankara. MEB (2015). Türkçe dersi (1-8. sınıflar) öğretim programı. Ankara. MEB (2017). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara. Levelt, W. J. M. (1989). Speaking: From intention to articulation. Cambridge, Mass. The MIT Press. Luoma, S. (2004). Assessing speaking. Cambridge: Cambridge University Press. Orhan, S. (2010). Görsellerle desteklenmiş altı şapka düşünme tekniğinin öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmesine etkisi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Öztürk, A. (1997). Tiyatro dersinin öğretmen adaylarındaki sözel iletişim becerilerine etkileri. Ankara: Ankara Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Sallabaş, M. E. (2011). Aktif öğrenme yönteminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Sargın, M. (2006). İlköğretim öğrencilerinin konuşma becerilerinin değerlendirilmesi. Muğla: Muğla Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Türk Dil Kurumu (TDK) (b.t.). Güncel Türkçe sözlük (çevrimiçi sözlük). 26.09.2017 tarihinde http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&view=gts adresinden erişilmiştir. Temizkan, M. (2009). Akran değerlendirmenin konuşma becerisinin geliştirilmesi üzerindeki etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (12), 90-112. Temizkan, M. ve Atasoy, A. (2016). Konuşma becerisinde aşamalı gelişim modelinin etkililiği üzerine bir değerlendirme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (34), 78-97. Temizyürek, F., Erdem, İ. ve Temizkan, M. (2011). Konuşma eğitimi (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları. Topçuoğlu, F. ve Özden, M. (2012). Diksiyon ve konuşma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları. Vardar, B. (1998). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: ABC Kitabevi. Yalçın, A. (2002). Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Akçağ Yayınları Yangın, B. (2002). Kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi. Ankara: Dersal Yayıncılık. Yıldız, C., Okur, A., Arı, G. ve Yılmaz, Y. (2008). Yeni öğretim programına göre kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları Yüceer, D. (2014). Türkçe öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşma becerileri üzerine bir araştırma. Ankara: Gazi Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.